Nhớ ngày xưa gia đình nào có con em đỗ ĐH là một niềm hãnh diện, tự hào rất lớn không chỉ của gia đình mà còn của cả dòng họ. Thế nhưng thời thế dần thay đổi, việc vào ĐH đôi khi là nỗi lo lớn với nhiều người khi học phí của các trường ngày càng tăng cao, trong khi đó ra trường phải đối diện với nguy cơ không xin được việc làm hoặc mức lương thấp, khiến nhiều tân cử nhân ‘vỡ mộng’. Đến bác sĩ, luật sư mới ra trường cũng chỉ nhận mức lương 4 – 5 triệu/ tháng là thực tế không hiếm gặp ngày nay.

Câu chuyện của Nguyễn Hải Âu, cựu sinh viên (SV) ngành bác sĩ đa khoa của một trường ĐH tại TP.HCM, khiến nhiều người phải suy ngẫm. Âu tốt nghiệp năm 2018, sau khi ra trường thì xin về làm việc tại bệnh viện công của tỉnh Bến Tre với mức lương gần 5 triệu đồng/tháng.

hình ảnh

Các sinh viên y khoa trong một giờ học trên giảng đường - Ảnh: TNO

Hải Âu chia sẻ: “Bà con họ hàng ai cũng nghĩ tôi làm ngành y chắc nhiều tiền lắm, nhưng thực tế nếu làm ở các bệnh viện công thì mức lương cho SV mới ra trường không cao, khó đủ trang trải sinh hoạt hằng tháng. Làm bệnh viện tư nhân lương cao hơn nhưng phải có kinh nghiệm mới được tuyển dụng. Trong khi đó, ngành y là một trong những ngành có mức học phí cao nhất”.

Âu kể thêm: “Hiện tôi có một người em họ cũng đang theo học bác sĩ đa khoa, mỗi tháng phải đóng gần 7 triệu đồng học phí, chưa kể các chi phí sinh hoạt khác. Hằng tháng gia đình phải đầu tư cho con hàng chục triệu đồng, kéo dài suốt 6 năm thì số tiền là hơn 400 triệu đồng”.

Trong khi đó, Nguyễn Thanh Hải (ngụ Q.Tân Phú, TP.HCM), tốt nghiệp ngành luật năm 2020, cảm thấy buồn vì mức lương nhận được không như mình nghĩ. “Tôi thử việc tại một văn phòng công chứng gần nhà, mức lương ban đầu là gần 4 triệu đồng. Bạn tôi có người học một số ngành luật, quản trị kinh doanh... cũng vì không xin việc được hoặc lương thấp mà bỏ nghề đi làm shipper và xe ôm công nghệ, mỗi tháng cũng được trên dưới chục triệu đồng, khiến tôi cảm thấy có chút nản”, Hải tâm tư.

hình ảnh

Chạy xe ôm công nghệ là lựa chọn của một số cử nhân ra trường không xin được việc làm hoặc lương thấp - Ảnh minh họa: TNO

Theo thông tin từ Công đoàn y tế VN mới đây, sau khi học 6 năm và tiếp tục 18 tháng thực hành để được cấp chứng chỉ hành nghề, tổng thu nhập của một bác sĩ ở cơ sở y tế công là 4.881.240 đồng/tháng, bao gồm lương 3.486.000 đồng cộng thêm phụ cấp ưu đãi nghề 40%. Mức lương này chưa trừ nộp bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế!

Một luật sư làm việc tại một văn phòng luật sư ở Q.Phú Nhuận, TP.HCM, cũng cho biết mức lương trung bình của SV ngành luật mới tốt nghiệp chưa có kinh nghiệm, làm việc tại các văn phòng luật sư hoặc các công ty tư nhân là 4 - 6 triệu đồng/tháng.

Trong khi đó, năm nay một trường ĐH đào tạo về luật có mức học phí lần đầu tiên áp dụng, theo đó chương trình đại trà từ 31 - 39 triệu đồng/năm học, chương trình chất lượng cao từ 62,5 - 74 triệu đồng/năm, chương trình chất lượng cao giảng dạy bằng tiếng Anh lên tới 165 triệu đồng/năm. Một trường ĐH chuyên đào tạo về y dược cũng có học phí 68 triệu đồng/năm. Nhiều trường ĐH đào tạo về kinh tế, kỹ thuật, công nghệ... khác cũng đều tăng học phí.

hình ảnh

Học phí tăng cao là nỗi lo với nhiều sinh viên - Ảnh minh họa: Zing

Theo PGS-TS kinh tế Đỗ Phú Trần Tình, giảng viên Trường ĐH Kinh tế - Luật TP.HCM, nhìn nhận: “Hiện nay học phí các trường ĐH đều cao, cộng thêm chi phí sinh hoạt, ăn ở tại các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội đều cao, do vậy, đầu tư cho con đi học ĐH đòi hỏi chi phí lớn.

Tính trung bình đầu tư cho một SV 4 năm chi phí tài chính dao động từ 350 triệu đồng đến hơn 1 tỉ đồng tùy vào trường và ngành nghề đào tạo. Trong khi đó, nhiều SV tốt nghiệp ra không tìm được việc làm, hoặc tìm được việc nhưng lương khá thấp, nếu làm việc khu vực hành chính nhà nước, hưởng hệ số lương 2,34 thì lương chưa đến 5 triệu đồng”.

Theo PGS-TS Tình, ai muốn lương cao thì hoặc phải thực sự giỏi nhưng số này ít, hoặc phải tiếp tục học, rèn luyện để không ngừng nâng cao năng lực. “Có không ít SV ra trường lương thấp, quyết định chạy xe ôm công nghệ. Thấy kiếm được nhiều tiền hơn, lúc đó sẽ không còn quyết tâm đi tìm việc đúng chuyên môn mà mình theo học suốt 4 năm. Đây là một sự lãng phí vô cùng lớn của xã hội”, ông Tình đánh giá.

hình ảnh

Nhiều người vẫn nói ĐH là con đường ngắn nhất để dẫn tới thành công, nhưng con đường nào thì cũng phải trải qua rất nhiều gập ghềnh, sỏi đá chứ không bao giờ chuyện rải đầy hoa hồng. Trước việc học phí ngày càng tăng cao, các phụ huynh cần cân nhắc kỹ bài toàn kinh tế trước khi cho con em mình đi học, xem xét tùy vào năng lực, trình độ mà có thể cho con đi học ĐH, cao đẳng, trung cấp hoặc học nghề. Học ở đâu không quan trọng bằng việc sớm được thực hành, trải nghiệm thực tế để cọ xát, có thêm kinh nghiệm, từ đó tăng cơ hội có việc làm phù hợp với mức thu nhập theo mong muốn.

Nguồn: TNO