'Cô vy' đang căng thẳng nên ai cũng muốn được tiêm vắc xin nhanh chóng. Báo chí đưa nhiều thông tin vè vấn đề này, chắc ai cũng biết nước ta vẫn chưa tự chủ được nguồn vắc xin nên lượng vắc xin có còn khan hiếm. 

Vắc xin thì ít, chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người dân nên xảy ra tình trạng sau khi tiêm mũi 1 thì lại chưa có cùng loại vắc xin để tiêm tiếp mũi 2. Thế nên mới có nhiều người hỏi rằng không biết có thể tiêm trộn 2 loại vắc xin được không. Mặc dù tiêm trộn 2 mũi vắc xin có thể đẩy nhanh quá trình ‘phủ sóng’ vắc xin. Tuy nhiên, mọi người lo lắng rằng không biết nó có tiềm ẩn mối nguy hại nào không.

Để giải đáp thắc mắc cho mọi người, TS. Vũ Minh Điền (PGĐ TT Phòng, chống dịch, BV Bệnh Nhiệt đới TƯ) đã có buổi chia sẻ trên báo. Theo đó, ông nhận định việc người dân bày tỏ thắc mắc này là điều dĩ nhiên.

hình ảnh

Huyện Bình Chánh (TP.  HCM) tiêm vắc xin cho người dân. Ảnh:  Zing

Tiêm trộn 2 loại vắc xin, người được tiêm cần chấp nhận sẽ có nguy cơ gặp phản ứng phụ

TS. Điền cho hay: Hiện nay, WHO và Bộ Y tế Việt Nam mới đưa ra khuyến cáo về việc tiêm chéo vắc xin Pfizer với Astra nếu không có vắc xin cùng loại ở mũi 2. Tuy nhiên, vì đây là 2 loại vắc xin khác nhau nên khi tiêm chéo, người được tiêm cần chấp nhận một số nguy cơ về phản ứng phụ do các tá dược của chúng.

2 loại vắc xin được khuyến cáo có thể tiêm chéo hiện nay là Pfizer và Astr được nghiên cứu và sản xuất dựa trên 2 công nghệ khác nhau.

Astra là vắc xin tái tổ hợp của virus adeno có chứa thành phần trong vỏ ngoài của virus. Còn Pfizer lại được sản xuất dựa trên công nghệ gen mRNA. 2 công nghệ với 2 phương pháp bào chế khác nhau nên tá dược trong đó cũng khác nhau. Đó chính là nguyên nhân gây ra nguy cơ phản ứng phụ với người tiêm 2 mũi vắc xin khác loại, do cơ thể đáp ứng với từng loại tá dược khác nhau.

Lý giải về điều này, TS. Điền thông tin: Giả sử, thành phần của vắc xin A có 8 loại tá dược, vắc xin B có 7 loại. Trong đó lại chỉ có 3 loại giống nhau thì ngoài kháng nguyên SARS-CoV-2 cơ thể sẽ phản ứng với 12 loại tá dược khác nhau từ 2 loại vắc xin. Đó cũng là lý do vì sao mà WHO và Bộ Y tế mới đưa ra khuyến cáo về việc tiêm chéo Astra với Pfizer. Còn các loại khác vẫn chưa có khuyến cáo cụ thể.

Tuy nhiên, theo TS. Điền ‘trong trường hợp bất khả kháng với những đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao hay nguồn vắc xin bị thiếu hụt. Khi đó, chúng ta có thể lặp lại chu kỳ (2 mũi) của cùng loại vắc xin khác sau khi tiêm mũi một. Một số quốc gia cũng áp dụng cách tiêm vắc xin mũi 3, 4 cho người dân. Thậm chí, với người tiêm 2 mũi vắc xin cùng loại, sau 6 – 12 tháng chúng ta vẫn cần tiêm nhắc lại’.

hình ảnh

Chưa thể khẳng định việc tiêm trộn vắc xin có tỷ lệ bảo vệ bao nhiêu. Ảnh minh họa, nguồn: Internet

Chưa thể đưa ra tỷ lệ bảo vệ chính xác nhưng tùy vào mức độ nguy cơ có thể chọn tiêm hoặc đợi

TS. Điền cho biết: Hiện nay, trên thế giới vẫn chưa có nghiên cứu và đánh giá chi tiết về hiệu quả sinh miễn dịch sau khi tiêm chéo 2 loại vắc xin. Do đó, chúng ta chưa thể biết được tỷ lệ bảo vệ chính xác nhất. Hiệu quả của vắc xin vốn không phải phép tính cộng nên khó nói.

Chẳng hạn như hiệu quả của Astra mũi 1 là 60%, mũi 2 là 92%. Còn Pfizer thì mũi 1 là 70% và mũi 2 là 95%. Tuy nhiên, nếu tiêm mũi 1 là Astra và mũi 2 là Pfizer thì hiệu quả là bao nhiêu vẫn chưa được công bố đầy đủ. Dù trên lý thuyết, hiệu quả sẽ lớn hơn 60%. Thế nhưng, chúng ta cần có số liệu cụ thể, chính xác mới đưa ra khuyến cáo được.

Nếu không có vắc xin, người dân quyết định chờ có đúng loại mới tiêm khiến khoảng cách giữa 2 mũi xa hơn khuyến cáo của nhà sản xuất. Chúng ta không phải tiêm lại song hiệu quả sẽ giảm đi. ‘Về bản chất, vắc xin giúp chúng ta đưa một kháng nguyên lạ vào cơ thể. Từ đó khiến cơ thể nhận diện và sinh ra hàng loạt tế bào lympho B nhớ để trong lần tiếp theo, khi virus xâm nhập, chúng sẽ huy đông ngay và đáp ứng miễn dịch’, TS. Điền nói.

Vị TS này cho rằng, tiêm vắc xin mũi 2 cũng giống như 1 lần tập dượt. Bởi nó có thể giúp cơ thể thử nhận diện kháng nguyên và đánh giá tốc độ huy động của tế bào. Khi hệ miễn dịch đã hoạt động, cơ thể sẽ nhanh chóng huy động tổng lực các yếu tố nhằm diệt virus. Nếu đúng quy trình thì tiêm Pfizer mũi 2 sau 3 tuần, cơ thể sẽ nhận diện và đáp ứng virus tới 95%. Nhưng nếu mũi thứ 2 trong thời gian 6 – 8 tuần thì bộ nhớ sẽ nhận diện kém hơn, tỷ lệ chỉ còn 70 – 80%.

Chính vì thế, ông cho rằng việc đợi để tiêm cùng loại hay tiêm chéo còn phụ thuộc vào mức độ nguy cơ của mỗi người. Nếu người dân ở vùng nguy cơ lây nhiễm thấp thì có thể tiêm mũi 1 trước để tăng khả năng bảo vệ rồi chờ tiêm mũi 2. Còn nếu ở nhóm nguy cơ lây nhiễm cao như nhân viên y tế hay tuyến đầu chống dịch thì nên tiêm đủ liều sớm. Nếu không có vắc xin cùng loại thì có thể tiêm chéo theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Đây là những thông tin được chuyên gia chia sẻ trên báo, mọi người theo dõi để hiểu rõ về việc tiêm trộn vắc xin nha.

Nguồn: Tổng hợp