Do các nguồn vắc xin phân bổ không đều nên ở nhiều nước hiện đã cho phép tiêm kết hợp (tiêm trộn) nhiều loại khác nhau trên cùng một người.

Vậy liệu việc tiêm trộn như vậy có làm giảm tác dụng của vắc xin không, hơn nữa nhiều người cũng rất lo lắng khi mình phải tiêm 2 loại vắc xin khác nhau như vậy liệu có gặp tác dụng phụ gì không?

Ngay cả các chuyên gia cũng có những quan điểm trái chiều, bên ủng hộ cho rằng hiệu quả của vắc xin tăng lên đáng kể nhờ việc tiêm trộn 2 loại khác nhau. Nhóm còn lại thì lo ngại nghiên cứu ít ỏi về hiện tượng này là “vùng tối” tiềm ẩn nguy hiểm tới sức khỏe của con người.

Để làm rõ điều này, Ủy ban châu Âu (EC - European Commission) đã đưa ra 4 thông tin người dân cần biết trước khi quyết định tiêm trộn vắc xin nCoV, điều này đã được báo chí chia sẻ rồi, mọi người nên nắm rõ nhé.

hình ảnh

Nhiều nước đã cho phép tiêm trộn nhiều loại khác nhau trên cùng một người. Ảnh minh họa/Nguồn: Internet

Thông tin đầu tiên: Tiêm kết hợp các loại vắc xin không phải hiện tượng mới

Việc trộn lẫn các loại vắc xin khác nhau được gọi là tăng cường nguyên tố dị hợp. Tiến sĩ Pierre Meulien, CEO Sáng kiến Thuốc đổi mới cho biết: “Về mặt khoa học, đây không phải điều gì mới, thậm chí còn rất đáng kỳ vọng”, ông Meulien nói.

Ý tưởng phía sau việc trộn 2 loại vắc xin với nhau nhằm đưa kháng nguyên cho hệ miễn dịch theo nhiều cách. Từ đó, hệ thống miễn dịch sẽ có cái nhìn tổng quan hơn về kháng nguyên và điều chỉnh cho phù hợp. Các nhà nghiên cứu cho rằng, càng 'dạy' hệ miễn dịch nhiều loại kháng nguyên, nó sẽ càng hoàn thiện hơn.

Người lớn và trẻ em tại Mỹ cũng thường tiêm các phiên bản khác nhau của vắc xin cúm mùa qua từng năm. Vì thế, các chuyên gia của Ủy ban châu Âu cho rằng chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng điều này với vắc xin nCoV để mang lại hiệu quả khác biệt và đột phá hơn.

Thông tin thứ 2: Tiêm trộn có thể tạo phản ứng mạnh hơn và lâu dài hơn

Theo các chuyên gia, việc trộn 2  loại vaccine vắc xin khác nhau mang lại 2 lợi ích. Thứ nhất, nó ngăn hệ miễn dịch ức chế vắc xin. Thứ hai, công thức tiêm trộn vắc xin giúp bảo vệ mạnh mẽ hơn và lâu dài hơn.

GS Pia Dosenovic, Học viện Karolinska, Thụy Điển cho biết, nếu chúng ta tiêm mũi 1 là vắc xin dùng công thức vector virus, mũi 2 là vắc xin mRNA, như vậy cơ thể sẽ được dạy hai cơ chế chống virus, giúp tạo phản ứng mạnh hơn.

Tuy nhiên, GS Dosenovic cho rằng, chúng ta phải thực hiện nhiều thí nghiệm hơn để khẳng định chắc chắn và xem hiệu quả mang lại cao hơn bao nhiêu.

Viện Huyết thanh Quốc gia Đan Mạch hồi đầu tháng 8 cũng đã công bố nghiên cứu cho thấy việc tiêm trộn liều 1 vắc xin AstraZeneca với liều hai vắc xin Pfizer hoặc Moderna đem lại “hiệu quả cao". Dữ liệu này được thu thập trong 5 tháng (tháng 2-6/2021), cùng thời điểm biến chủng Alpha bùng phát mạnh mẽ ở nước này.

Để có kết quả này, nghiên cứu đã thực hiện trên 144.000 người, chủ yếu là nhân viên y tế tuyến đầu, người cao tuổi. Hai tuần sau khi tiêm, nguy cơ lây nhiễm nCoV của họ giảm 88% so với những người không được tiêm vắc xin. Con số này được đánh giá không thấp hơn đáng kể so với 2 mũi Pfizer.

Theo 1 nghiên cứu khác từ Anh cũng công bố vào tháng 6 cho thấy, việc tiêm trộn vắc xin AstraZeneca và các loại có công nghệ sử dụng adenovirus (virus bất hoạt) như Johnson & Johnson hoặc vắc xin mRNA (Pfizer, Moderna) đều tạo ra phản ứng chống lại nCoV mạnh hơn khi tiêm 2 liều AstraZeneca.

hình ảnhTiêm trộn có thể tạo phản ứng mạnh hơn và lâu dài hơn. Ảnh minh họa/Nguồn: Internet

Thông tin thứ 3: Kết hợp vắc xin có thể chống lại các biến chủng không?

Tiến sĩ Meulien cho biết, mục đích chính để các nhà nghiên cứu ủng hộ việc tiêm trộn vắc xin nCoV là giúp tạo miễn dịch tốt hơn, từ đó chống lại biến chủng nCoV mới và ngăn chúng tiếp tục đột biến.

Còn GS Thiébaut cũng cho biết, việc kết hợp các loại vắc xin có thể giúp chúng ta vượt qua đại dịch nhờ đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng. Bởi vì cách duy nhất để virus SARS-CoV-2 không có cơ hội sản sinh ra các đột biến, để cuộc sống sớm trở lại bình thường là tiêm vắc xin. Nếu như cứ tiếp tục trì hoãn cùng loại vắc xin, họ có thể bỏ lỡ cơ hội tạo tấm khiên bảo vệ khỏi virus.

Tuy nhiên, GS Dale Godfrey, Viện Doherty, Australia lại cho rằng, chúng ta vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn tiêm trộn giúp ngăn chặn biến chủng.

"Thông thường lượng kháng thể và tế bào T càng cao, phản ứng miễn dịch càng mạnh, việc tiêu diệt biến chủng tốt hơn. Cũng có khả năng tiêm 2 loại vắc xin trên cùng 1 người giúp chống lại biến chủng. Nhưng tôi cho rằng điều này phải được kiểm tra cẩn thận", GS Godfrey nhấn mạnh.

Thông tin thứ 4: Vẫn phải đánh giá tính an toàn và hiệu quả

Còn 1 vấn đề cần quan tâm khi tiêm trộn vắc xin đó là phản ứng phụ có thể gặp phải. Hiện nay đã có một số nghiên cứu cung cấp thông tin này, nhưng cũng rất ít ỏi.

Quỹ Đầu tư Trực tiếp của Nga (RDIF) hôm 30/7 cho biết, việc thử nghiệm tiêm trộn liều đầu tiên Sputnik V, liều thứ 2 là AstraZeneca không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng. Ngoài ra, không tình nguyện viên nào mắc nCoV.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu Com-COV từ Đại học Oxford, Anh, cho thấy tỷ lệ gặp tác dụng phụ nhẹ đến trung bình gia tăng ở hơn 800 người tiêm vắc xin mũi 1 AstraZeneca, mũi 2 Pfizer. Có khoảng 30-40% người được tiêm trộn báo cáo về tình trạng bị sốt sau tiêm vắc xin mũi 2. Con số này cao gấp 2 lần nhóm tiêm 2 mũi cùng loại. Thế nhưng các tác dụng phụ này không nghiêm trọng và thường hết sau vài ngày.

Mặc dù các chuyên gia châu Âu không coi việc tiêm trộn vắc xin nCoV là nguy hiểm. Thế nhưng họ cũng đưa ra khuyến cáo cần cẩn trọng. Bởi vì hiện nay có rất ít dữ liệu về việc kết hợp 2 loại vắc xin nCoV khác nhau. Tính an toàn của các công thức kết hợp cần được đánh giá như thử nghiệm lâm sàng khắt khe.

Tiến sĩ Meulien cho biết, việc tiêm trộn vắc xin mRNA với vắc xin adenovirus hoặc ngược lại chưa từng có tiền lệ. Vắc xin mRNA nCoV cũng lần đầu tiên được phê duyệt sử dụng trên người. Vì thế, theo ông thử nghiệm đo lường hiệu quả và tính an toàn của các vắc xin trộn cũng cần thực hiện từng bước chặt chẽ, nghiêm túc và cần đảm bảo khoa học.

Trên đây là 4 điều cần biết trước khi tiêm trộn 2 loại vắc xin nCoV đã được chuyên gia chia sẻ và được báo chí đăng tải rồi. Dịch bệnh vẫn đang rất phức tạp, dù tiêm vắc xin đầy đủ nhưng mọi người nhớ vẫn phải tuân thủ mọi biện pháp phòng dịch nha.

Nguồn: Tổng hợp