Kỹ năng về tài chính là kỹ năng quan trọng nhất đối với sự thành công của mỗi con người. Nhưng chưa có nhà trường nào dạy về kỹ năng này. Vậy là một phụ huynh, bạn phải dạy con mình như thế nào.

Kỹ năng tài chính là những kỹ năng định hướng cuộc đời. Thật là ngạc nhiên là nhà trường không dạy trẻ về vấn đề tiền bạc.
Là cha mẹ, bạn có thể dạy con bạn những bài học quan trọng về tài chính – và bạn cần phải dạy con cái những điều này.
Beth Kobliner, tác giả của cuốn sách bán chạy nhất Tờ New York Times “Get a Finacial Life”, và là thành viên Hội Đồng Tư Vấn Tổng Thống về Khả Năng Tài Chính, đưa ra những bài học phù hợp với trẻ em.
1

MARTIN BUREAU/AFP/Getty Images 1/ Forbes


Kobliner nói rằng trẻ em độ 3 tuổi có thể hiểu được những khái niệm như tiết kiệm và chi tiêu. Và một báo cáo bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Cambrigde được tài trợ bởi Dịch Vụ Tư vấn Tài Chính Anh Quốc đã tiết lộ những thói quen của trẻ em được hình thành trước 7 tuổi.



“Cha mẹ càng tận dụng sớm những cơ hội mỗi ngày để dạy con về tiền bạc càng tốt (ví dụ, đưa cho con 2$ và để cho nó chọn loại trái cây nào để mua) thì đứa trẻ càng trở nên khá hơn về sau. Cha mẹ là người ảnh hưởng số 1 đối với những thói quen tìa chính của con cái. Tất cả phụ thuộc vào chúng ta để nuôi dạy một thế hệ của những người tiêu dùng thông minh, những nhà đầu tư, tiết kiệm và cho đi.”


Dưới đây là những bài học quan trọng nhất mà mỗi đứa trẻ cần phải học tùy theo độ tuổi.
3-5 tuổi
Bài học: Con cần phải chờ đợi nếu muốn mua thứ mà con muốn.
“Điều này là một khái niệm khó cho mọi người dù ở bất kỳ độ tuổi nào,” Kobliner nói. Tuy nhiên, khả năng trì hoãn cũng có thể tiên đoán được một đứa trẻ có thành công khi lớn lên hay không. Trẻ em ở độ tuổi này cần phải học là nếu chúng thực sự muốn điều gì, chúng cần phải biết chờ đợi và tiết kiệm để mua nó.
Những bài học về tiền ở độ tuổi này là nền móng cho sau này. “Bạn không thể bắt đầu quá sớm,” Kobliner nói. Nói về gia đình của mình, cô ấy nói, “khi chúng tôi đi vào một cửa hàng, nếu tôi nói, ‘Chúng ta không có tiền cho cái này,’ chúng thật thông minh – chúng biết chúng có thẻ tín dụng,’’ Vì thế, tôi sẽ nói, “Chúng ta ở đây để mua một món quà cho X và chúng ta không mua cái gì đó cho con, bởi vì chúng ta tới đây không phải vì điều đó.” Đứa trẻ nhanh chóng hiểu ra rằng vào một cửa hàng không có nghĩa là bạn sẽ mua cái gì đó.
Những hoạt động dành cho lứa tuổi 3-5
1. Khi con bạn xếp hàng chờ, ví dụ như trò đu quay, hãy giải thích cho nó tầm quan trọng của việc chờ đợi để có những gì nó muốn.
2. Tạo ra 3 hũ có nhãn riêng “Tiết kiệm,” “Chi tiêu” hoặc “Chia sẻ.” Mỗi lần con bạn nhận tiền vì nó giúp việc nhà hoặc từ quà sinh nhật, chia số tiền điều nhau cho vào 3 hũ. Để cho nó sử dụng hũ Chi Tiêu đối với những khoản chi tiêu nhỏ như mua bánh kẹo, hoặc miếng dán. Tiền ở hũ Chia Sẻ có thể tặng cho những ai cần nó hoặc sử dụng để tặng cho một người bạn cần nó. Hũ Tiết Kiệm dùng cho những thứ đắt tiền hơn.
3. Hãy dạy con về đặt mục tiêu, như mua một món đồ chơi. Hãy đảm bảo rằng nó không quá đắt và không thể mua được trong nhiều tháng. “Nếu vậy nó sẽ rất thất vọng và khó để cho chúng hiểu được. Điều quan trọng hơn đó là nó nhận thức rằng nó đang tiết kiệm cho mục tiêu của nó hơn là, ‘ồ, tôi muốn nó cóp nhặt 10 đôla để mua cái váy.’ Bạn muốn dạy con để chúng lớn lên thành công,’’ Kobliner nói. Nếu con bạn có mục tiêu đắt tiền, hãy đưa ra một kế hoạch để giúp nó đạt được mục tiêu trong một thời gian hợp lý. (Koberliner nói rằng nếu tiền trợ cấp là một lựa chọn cá nhân cho mỗi gia đình, thì ở độ tuổi này, một khoản trợ cấp nhỏ có thể giúp đứa trẻ tiết kiệm cho những mục tiêu này.)
Mỗi lần con bạn cho tiền vào Hũ Tiết Kiệm, hãy giúp nó đếm xem nó đã có bao nhiêu, nói với nó xem nó cần bao nhiêu tiền nữa để đạt được mục tiêu đã đặt ra, và khi nào nó sẽ đạt được nó. “Những điều này thực sự đem lại niềm vui cho đứa trẻ,” Kobliner nói. “Và nó cho đứa trẻ biết ý nghĩa và tầm quan trọng của việc chờ đợi và kiên nhẫn và tiết kiệm.”
Độ tuổi 6-10
Bài học: Con cần đưa ra những lựa chọn về cách sử dụng đồng tiền như thế nào.
Ở độ tuổi này, điều quan trọng là giải thích cho trẻ rằng, “Tiền là hữu hạn và điều quan trọng là đưa ra những lựa chọn khôn ngoan, bởi vì một khi con chi tiêu số tiền con có, con thêm để chi tiêu nữa," Kobliner nói. Trong khi ở độ tuổi này, bạn cũng nên theo tiếp tục với các hoạt động như Hũ tiết kiệm, chi tiêu và chia sẻ, và thiết lập mục tiêu, bạn cũng nên bắt đầu cho con bạn tham gia ra quyết định tài chính của người lớn.
Những hoạt động cho độ tuổi 6-10
1. Cho trẻ tham gia vào những quyết định tài chính. Ví dụ, giải thích, “Lý do mà mẹ chọn nước nho bình thường thay vì loại có thương hiệu là vì nó rẻ hơn 50 cent và cùng một hương vị,” Kobliner nói. Hoặc nói chuyện về những vụ mua bán như mua những thứ tiêu dùng hàng ngày như mua khăn giấy rẻ hơn nếu mua số lượng nhiều.
2. Cho tiền con, ví dụ như đưa cho nó 2$ trong siêu thị và để nó quyết định mua trái gì trong giới hạn mà bạn cần để cho trẻ trải nghiệm việc đưa ra những lựa chọn đối với vấn đề sử dùng tiền bạc.
3. Khi bạn đang mua sắm, nói chuyện lớn tiếng về cách bạn đang đưa ra các quyết định tài chính của bạn là một người trưởng thành, đặt câu hỏi như, "Cái này chúng ta có thực sự, thực sự cần mua không? Hay chúng ta có thể bỏ qua nó trong tuần này vì chúng ta sẽ đi ra ngoài ăn tối?” “Tôi có thể mượn nó không?” “Liệu nó có rẻ hơn ở chỗ khác không nhỉ? Chúng ta có thể đi đến cửa hàng giảm giá và mua được hai cái thay vì chỉ một này không?”
Lứa tuổi 11-13
Bài học: Con càng sớm tiết kiệm, con càng nhanh tăng số tiền của của con từ lãi kép.
Ở độ tuổi này, bạn có thể chuyển từ ý tưởng tiết kiệm cho mục tiêu ngắn hạn sang mục tiêu dài hạn. Giới thiệu các khái niệm về lãi kép, khi bạn kiếm được lãi cả tiền gửi tiết kiệm của bạn cũng như đối với lãi suất tiết kiệm có được trước đó.
Các hoạt động cho lứa tuổi 11 - 13
1. Mô tả lãi kép sử dụng con số cụ thể, bởi vì nghiên cứu cho thấy điều này có hiệu quả hơn mô tả nó một cách trừu tượng, Kobliner nói. Giải thích, “Nếu con dành 100$ mỗi năm bắt đầu từ tuổi 14, con sẽ có 23,000$ ở tuổi 65, nhưng nếu con bắt đầu nó ở tuổi 35, con sẽ chỉ có 7000$ ở tuổi 65”
2. Cho con bạn làm một số tính toán lãi kép trên Investor.gov. Ở đây, nó có thể thấy được nó có bao nhiêu tiền nếu nó đầu tư một số tiền nhất định và nó tăng lên theo một mức lãi suất nhất định. Và cho nó đọc ví dụ đầy cảm hứng của một người sử dụng lãi kép cực kỳ tốt.
3. Giúp con bạn đặt ra mục tiêu dài hạn cho một cái gì đó đắt hơn các đồ chơi đó có thể đã được tiết kiệm cho. "Những loại thỏa hiệp, được gọi là chi phí cơ hội - những điều bạn đang bỏ qua để tiết kiệm tiền là gì - là một điều rất hữu ích để nói ra. Ở tuổi này, trẻ em đang cố gắng để không tiết kiệm vì chúng muốn mua những nhiều thứ, nhưng nghĩ đến những mục tiêu dài hạn và những gì chúng đang phải từ bỏ cho thấy đó là một quyết định tốt,” Kobliner nói. Ví dụ, cô nói, nếu con bạn có thói quen mua một bữa ăn nhẹ sau giờ học mỗi ngày, nó có thể quyết định dành tiền đó tiết kiệm để mua một chiếc iPod.
Lứa tuổi 14-18
Bài học: Khi so sánh các trường đại học, hãy chắc chắn để xem xét từng trường sẽ có chi phí bao nhiêu.
Tìm kiếm "máy tính giá ròng" trên các trang web đại học để xem có bao nhiêu chi phí khi bao gồm cả các chi phí khác ngoài học phí. Nhưng đừng để cái giá làm nhụt chí con bạn. Giải thích sinh viên tốt nghiệp đại học kiếm được nhiều hơn những người không có bằng đại học, do đó khoản đầu tư là đáng giá.
Các hoạt động lứa tuổi 14-18
1. Thảo luận có bao nhiêu bạn có thể đóng góp bao nhiêu cho con em mình mỗi năm dành cho giáo dục đại học. "Mỗi phụ huynh nên bắt đầu cuộc trò chuyện về chi phí học đại học của con mình từ lớp chín," Kobliner nói. "Giải quyết vấn đề này sớm và trung thực về những gì gia đình của bạn có thể đủ khả năng hỗ trợ sẽ giúp con bạn thực tế về nơi chúng có thể được đăng ký."
Nhưng hãy nhớ rằng có rất nhiều cách khác để tài trợ cho đại học hơn là dùng tiền của mình. Với con bạn, hãy tìm các trường tư thục có hỗ trợ tài chính rờ rộng, bao nhiêu của nó là "tiền miễn phí" như trợ cấp và học bổng, bao nhiêu trong khoản cho vay mà con bạn sẽ phải trả lại, và những gì chính phủ có thể giúp chương trình trả lại các khoản vay, Kobliner nói. Ngoài ra, hãy kiểm tra tám lời khuyên về việc đi vay học sinh.
2. Cho con bạn sử dụng College Scorecard để so sánh học phí đại học, những gì các triển vọng việc làm của sinh viên tốt nghiệp, và bao nhiêu nợ cho vay học sinh có thể ảnh hưởng đến lối sống của con mình sau khi tốt nghiệp nếu chúng tham dự lđại học. Như với bất kỳ đầu tư, phân tích với nhau xem số tiền đưa vào sẽ trả hết vào cuối hạn.
3 Ước tính hỗ trợ tài chính của bạn bằng cách sử dụng công cụ FAFSA4caster tại fafsa.ed.gov. Ngoài ra nghiên cứu các khoản vay bổ sung, học bổng, và tài trợ - và sử dụng máy tính để ước tính các khoản thanh toán tiền vay hàng tháng - trên studentaid.ed.gov. Tìm hiểu về các tùy chọn trả nợ như Pay As You Earn, là giới hạn thanh toán hàng tháng của bạn chỉ 10% thu nhập tùy ý bạn. Để biết thêm thông tin, hãy kiểm tra ibrinfo.org hoặc finaid.org.
"Cha mẹ hoàn toàn nên con họ đi làm thêm khi học đại học," Kobliner cho biết thêm, nghiên cứu của tiến sĩ Gary R. Pike của Indiana University-Purdue University Indianapolis cho thấy rằng những sinh viên làm việc 20 giờ một tuần hoặc ít hơn ở trường được điểm tốt hơn bởi vì họ tham gia nhiều hơn trong cuộc sống sinh viên. "Tuy nhiên, hạn chế số giờ làm", cô nói. "Làm việc nhiều hơn 20 giờ mỗi tuần có thể làm tổn thương thành công học tập của con cái."
Lứa tuổi 18+
Bài học: Con chỉ nên sử dụng thẻ tín dụng khi con có thể trả đủ số tiền đã tiêu mỗi tháng.
Thật quá dễ dàng để rơi vào nợ thẻ tín dụng, có thể tạo ra cho con bạn gánh nặng trả hết nợ thẻ tín dụng cùng một lúc với khoản vay vốn sinh viên. Thêm vào đó, nó có thể ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng của nó mà điều đó có thể làm cho nó khó mua một chiếc xe hay một ngôi nhà sau này, hoặc thậm chí để có được một công việc. Đôi khi, nhà tuyển dụng tiềm năng kiểm tra lịch sử tín dụng.
“Các hộ gia đình nợ trung bình 7,084$ trong thẻ tín dụng. Để đảo ngược xu hướng chi tiêu vượt quá nhu cầu cần thiết và phải đau đớn trả lãi suất hàng trăm đô la một năm, điều quan trọng là cha mẹ dạy cho con của họ làm thế nào để sử dụng thẻ tín dụng có trách nhiệm (tốt hơn là chúng có thể thanh toán tổng hóa đơn mỗi tháng),” Kobliner nói.
Các hoạt động đối với Tuổi 18+
1 Dạy con bạn nếu phụ huynh đồng sở hữu trên một thẻ tín dụng, bất kỳ thanh toán trễ hạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng của cha mẹ.
2. Cùng với nhau, tìm kiếm một thẻ tín dụng cung cấp một tỷ lệ lãi suất thấp và không có lệ phí hàng năm bằng cách sử dụng các trang web như Bankrate, Creditcards.com, Credit.com, hoặc Cardratings.com.
3 Giải thích rằng điều quan trọng là dùng thể tín dùng để thanh toán những thứ lặt vặt hàng hàng ngày để nếu bạn có một khoản cần chi khẩn cấp mà bạn không thể trang trải bằng tiền tiết kiệm, bạn có thể dùng tới nó. Tuy nhiên, thậm chí còn tốt hơn là xây dựng "một khoản tiết kiệm chi phí sinh hoạt tiết kiệm khẩn cấp ít nhất là cho 3 tháng, lý tưởng là sáu đến chín tháng. Tìm hiểu ở đây làm thế nào để tiền trong ngân sách để xây dựng tiết kiệm khẩn cấp.


Đinh Công Huy dịch.
Nguồn Forbes.