Nếu con có năng khiếu khoa học, bạn sẽ dễ nhận ra điều đó - bé có thể thích bật tắt đèn để cố gắng hiểu được cách thức chúng hoạt động, hoặc bé có thể tháo banh chiếc đồng hồ báo thức ra để xem, hoặc thích sưu tập những loại vỏ sò, tiền xu, thậm chí cả đồ chơi, xe hơi… Cho dù con của bạn bộc lộ năng khiếu khoa học bẩm sinh hay đơn giản là bạn chỉ muốn hướng bé khám phá thế giới thì những gợi ý dưới đây sẽ giúp bạn nuôi dưỡng một Vinci nhỏ.

1. Dùng những thứ có sẵn để đưa khoa học vào cuộc sống

Bạn không cần phải tiêu tốn một xu nào cả, những thứ như nước, nước đá, hơi nước, đất, bong bóng, nam châm, bóng râm, không khí, gió, ánh sáng... hoàn toàn có thể giúp con trẻ say mê khám phá cả giờ đồng hồ. Trẻ mẫu giáo cũng có thể làm thí nghiệm với các thành phần quen thuộc như soda, giấm, màu thực phẩm, và hộp nhựa. Nếu chưa biết phải làm thế nào, bạn có thể tham khảo những thí nghiệm đơn giản và thú vị dành cho trẻ em qua sách vở hoặc các trang web trên mạng.

2. Khám phá khoa học từ những điều quen thuộc

Nấu ăn là một cách tuyệt vời để trẻ mầm non tìm hiểu về khoa học. Nhìn mọi vật sôi, thay đổi màu sắc và kết cấu, nổi lên hoặc chìm xuống, tách ra rồi trộn vào nhau… là những trải nghiệm tuyệt vời. Hoặc bạn có thể cùng con đi bộ và tìm hiểu về cây, lá, dấu chân và các sinh vật trên đường đi. Bạn cũng có thể tìm hiểu khoa học thông qua nghệ thuật, như tìm hiểu xem điều gì sẽ xảy ra nếu trộn các màu sắc với nhau.

webtretho_khoa-hoc-2

(Ảnh: Corbis)

3. Đi ngày đàng học sàng khôn

Bạn nên đưa con đi thăm viện bảo tàng, các trung tâm lịch sử tự nhiên, sở thú… đặc biệt nếu các nơi đó có hoạt động dành cho trẻ em. Những chuyến đi chơi kết hợp khám phá này sẽ giúp con bạn hiểu thêm về nhiều thứ.

Một số bảo tàng hoặc trung tâm có thể có các hoạt động ngoại khóa chuyên đề, nếu có thể, bạn hãy tìm hiểu và đăng ký cho con tham gia.

4. Đi thư viện

Đứa trẻ tò mò của bạn có thể sẽ thích những cuốn sách phi hư cấu liên quan đến loài bò sát, thời tiết, tàu hỏa… Bạn cũng có thể cùng bé tìm đọc các hướng dẫn làm thí nghiệm đơn giản tại nhà.

Ngoài sách, báo, bạn cũng có thể cùng con tìm hiểu trên internet hoặc trên các chương trình TV, như “Em yêu khoa học” chẳng hạn.

5. Mua cho con những bộ đồ chơi khoa học

Bạn có thể mua cho con những bộ dụng cụ khoa học, thí nghiệm phù hợp với lứa tuổi. Hoặc bạn cũng có thể chọn những dụng cụ rất đơn giản và có vẻ vui hơn nhiều như chiếc vợt bắt côn trùng dành cho các bé yêu thiên nhiên, bộ ống nghiệm cho các nhà hóa học nhí hoặc những món đồ chơi hình khối, lắp ráp dành cho các bé thích mày mò tìm hiểu. Còn đối với những bé thích sưu tầm, hộp nhựa nhiều ngăn nhiều màu là lựa chọn tuyệt vời để bé cất giữ vỏ sò, đá, hoặc bất kỳ loại sưu tầm nào khác.

6. Cho phép trải nghiệm

Thường thì những đứa trẻ tò mò không cần ai chỉ bảo cũng sẽ biến nhà mình thành một phòng thí nghiệm - chỉ cần thời gian, ít dụng cụ và sự giám sát an toàn của cha mẹ.

Tất cả những gì bạn cần làm là kềm chế cằn nhằn khi thấy nhà mình trở nên lộn xộn - vì khoa học vốn cũng có chút gì đó mạo hiểm và lộn xộn mà. Tuy nhiên bạn cũng nên chủ động bảo quản, che chắn trước cho những món đồ cần giữ gìn, và hãy để việc dọn dẹp trở thành một phần dự án thí nghiệm của con.

7. Thuận theo con

Bạn hãy cho con cơ hội tiếp cận với nhiều chủ đề liên quan đến khoa học, rồi để con tự lựa chọn thứ mà bé thích. Có thể bé con bạn rất thích côn trùng nhưng không hề quan tâm đến những con vật khác. Cũng tốt thôi, hãy tôn trọng sở thích của bé.

8. Mở mang kiến thức cho con qua điều mà bé yêu thích

Lấy ví dụ đứa con 4 tuổi của bạn mê khủng long, hãy tìm những cách sáng tạo để kết hợp con vật khổng lồ này với âm nhạc, nghệ thuật, phim ảnh… Bạn có thể đọc cho con nghe 1 quyển sách hoặc hát 1 bài hát về khủng long, vẽ tranh về chúng, thăm viện bảo tàng có trưng bày hóa thạch khủng long. Bạn cũng có thể sử dụng các đồ chơi mô phỏng để làm lại dấu chân trên sân, diễn 1 vở kịch liên quan cùng những chú khủng long nhồi bông của con.

Bằng cách này, bạn có thể hướng sự quan tâm của con đến nhiều hoạt động khác hơn.

webtretho_khoa-hoc-1

(Ảnh: Corbis)

9. Không áp đặt

Những đứa trẻ có tài khoa học thường không thích tuân theo một hướng dẫn nào nhất định mà thích tự mình tìm tòi, đó là cách bé học hỏi. Việc của bạn chỉ là cung cấp cho bé những dụng cụ, nguyên vật liệu cần thiết rồi để con tự bận rộn.

Hãy nhớ nguyên tắc: Chỉ giúp đỡ khi bé nhờ, còn không cứ để bé tự do.

10. Hạn chế cả những lời tâng bốc lần nhắc đi nhắc lại sai lầm

Ở tuổi này, tốt nhất bạn nên giúp con tập trung vào quá trình khám phá hơn là kết quả. Một số khám phá khoa học có được là nhờ có thứ gì đó không diễn ra theo kế hoạch. Vậy nên bạn hãy khuyến khích con thử nghiệm cái mới và nói cho bé biết làm sai không có gì là xấu cả (tất nhiên, bạn cần hướng dẫn con thao tác an toàn).

Hãy quan sát những gì bạn thấy hoặc hỏi con về những gì mà bé đang làm hoặc những gì đang xảy ra hơn là kết quả. Ví dụ như bạn hãy hỏi, “Con nghĩ tại sao lại có nhiều bọt bong bóng vậy?” thay vì nói “Mẹ nghĩ con cho hơi nhiều giấm rồi đấy.”

11. Luôn để mắt đến con

Đừng để cho con tự trộn những chất lung tung với nhau (cho dù những thứ đó có vẻ vô hại) trừ khi bạn đã kiểm tra cẩn thận chúng sẽ không xảy ra bất kì phản ứng nào. Bạn có thể tham khảo nhanh những phản ứng trong sách khoa học hoặc trên mạng để kiểm soát được tình huống.

Khi cho trẻ làm thí nghiệm cần quy định cụ thể về sự an toàn, nhắc con không đưa bất cứ thứ gì vào mắt, mũi, miệng.