Bạn nghĩ sao về những bức tranh vẽ của con mà bạn đang dán đầy trên cánh cửa tủ lạnh nhà mình? Có lẽ bạn chỉ đơn giản thấy dễ thương thôi, hoặc thậm chí là chẳng để ý nữa vì con vẽ nhiều lắm chứ có ít đâu… Thế mà những bức vẽ này lại là đối tượng nghiên cứu của các nhà tâm lý học đấy!

>> Mời xem thêm:

Theo các nhà nghiên cứu tại UNC-Chapel Hill thì khi lên 6 tuổi, những nét nguệch ngoạc của con có nhiều ý nghĩa hơn trước đó. Đây là độ tuổi mà trẻ con bắt đầu thường xuyên mô tả lại “thế giới thực” trong tranh vẽ của mình, thường xuyên thêm hình ảnh của mình, bạn bè, gia đình vào cùng trong tranh – vậy nên những gì bé lựa chọn vẽ vào, và vẽ như thế nào đều quan trọng. Thực tế, các nhà nghiên cứu nói rằng 6 tuổi là mốc thời gian hoàn hảo cho việc phân tích các bức vẽ để nhận ra những cảm xúc căng thẳng hoặc các vấn đề tâm lý; trước 6 tuổi, trẻ con không thật sự chủ động được hành vi của mình cùng cây bút màu, ngoài ra, chúng chủ yếu bị tác động bởi những tranh mẫu gia đình thì như thế nào chứ không vẽ theo chính kiến riêng.

Nghiên cứu với những đứa trẻ ở “độ tuổi vàng” này được thực hiện bằng cách đưa cho các bé giấy trắng, vài cây bút, yêu cầu các bé vẽ hình gia đình mình trong vòng 10 phút, ngoài ra không hướng dẫn gì thêm.

Sau khi thu lại các bức vẽ, các nhà nghiên cứu phát hiện thấy rằng các bé sống trong gia đình quá ồn ào, lộn xộn, không mấy êm ấm, thiếu sự gắn kết chặt chẽ… thường có xu hướng vẽ mình đứng cách xa bố mẹ; các bé cũng thường vẽ mình với kích thước nhỏ hơn các nhân vật khác trong tranh. Trong một số trường hợp các bé còn vẽ mình thõng tay, vẻ mặt buồn hoặc thể hiện vẻ lãnh đạm, không có cảm xúc; bầu không khí trong tranh cũng không tươi sáng như bình thường.

family-drawing-examples-together_custom-89a96e6df4e70c3f32d532f5a050f372100d28ba-s700-c85
Ví dụ tranh của bé trong gia đình hòa thuận (ảnh trên) và ngược lại (ảnh dưới)

Trưởng nhóm nghiên cứu Roger Mills-Koonce cho biết những tranh vẽ kiểu này cho thấy sự giảm giá trị nhận thức về bản thân, là kết quả của sự thiếu tương tác giữa bố mẹ với nhau và với con cái, hoặc những tương tác thường chỉ diễn ra cụt lủn, đứt quãng. Điều này có thể xảy ra do vô ý hoặc bất khả kháng do điều kiện kinh tế khó khăn khiến bố mẹ luôn phải bươn chải bên ngoài.

Đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học quan tâm đến bức vẽ của trẻ nhỏ. Nhà tâm lý học thần kinh Kristen Cullen Sharma tại đại học New York nói rằng trước đây bà từng dùng những tranh vẽ thế này để làm kiểm tra trẻ nhỏ, tuy nhiên do không phải đồng nghiệp nào của bà cũng “diễn giải các bức tranh theo cùng cách giống như tôi, nên cần phải tiếp tục nghiên cứu để có thể dựa vào đó đánh giá chính xác hơn.”

Từ nghiên cứu mới nhất của mình, Mills-Koonce hy vọng thiết lập được một chẩn đoán đáng tin cậy hơn để diễn giải những bức tranh trong tương lai, để các nhà trị liệu có thể dùng nó như một phần trong quá trình chẩn đoán và điều trị của mình.

<<< Tìm hiểu tâm lý trẻ

<<< Cuộc sống gia đình