Em bé dùng thính giác của mình để thu thập và học hỏi thông tin từ thế giới xung quanh. Khả năng nghe giúp ích cho bé trong việc học ngôn ngữ và tương tác với sự phát triển của não. Đó là lí do tại sao việc chẩn đoán những vấn đề về thính giác của trẻ cần được xác định càng sớm càng tốt.

Thường một thời gian ngắn sau khi sinh, bé sẽ được bác sĩ kiểm tra thính lực và sau đó mỗi lần khám sức khỏe định kì bác sĩ sẽ tiếp tục kiểm tra.

Khả năng nghe phát triển khi nào?
Bộ phận tai trong của bé đã được phát triển đầy đủ khi mẹ mang thai khoảng 20 tuần, và mỗi em bé được sinh ra đều đã có một thính lực hoàn thiện. Vì thế khi vừa chào đời, bé đã sẵn sàng nghe ngóng những điều vô cùng mới mẻ từ thế giới xung quanh mình

11

Ảnh: Getty Images

Khả năng nghe phát triển thế nào?
Lúc mới sinh ra, bé thường chú ý đến những giọng nói, đặc biệt là những giọng có âm vực cao. Bé sẽ phản ứng với những âm thanh quen thuộc, chẳng hạn như tiếng của bố mẹ, và sẽ giật mình trước những tiếng động lớn hoặc bất ngờ.

Cách phản ứng lại với âm thanh có thể phản ánh phần nào được tính khi của mỗi bé. Những bé nhạy cảm có thể sẽ giật nảy lên với mỗi tiếng động nhỏ. Còn đối với những bé bình tĩnh thì có thể phải ồn áo náo nhiệt hơn mới có thể khiến bé chú ý.

Khoảng 2 tháng tuổi, hầu hết các bé đều tỏ ra im lặng khi nghe được những giọng nói quen thuộc. Bé bắt đầu phát ra những âm thanh ê a. Đừng quá lo lắng, đôi lúc bé cũng bị mất tập trung nên có vẻ không chú ý đến khi bạn đọc sách hay nói chuyện với bé. Tuy nhiên nếu như bé không có bất kì phản hồi nào với bố mẹ hoặc không thấy giật mình với những tiếng động xung quanh, có lẽ bạn nên cho bé đến gặp bác sĩ để được khám kỹ hơn.

Khoảng 4 tháng tuổi, bé sẽ biết tìm kiếm xem nơi nào phát ra tiếng động và đến 6 tháng tuổi, bé sẽ bắt đầu bắt chước những âm thanh mình nghe được. Ở tháng thứ 8, em bé có thể nói bập bẹ. Đến khi được một tuổi, bé đã có thể nói được những từ đơn giản như “bố”, “mẹ”, hoặc “bà” và trả lời khi được gọi tên.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?


12
Ảnh: Getty Images

Thính lực giúp cho bé khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh và học cách để giao tiếp. Tuy đã có một thính giác hoàn chỉnh ngay từ khi ra đời, nhưng phần của não bộ phản ứng với những âm thanh phức tạp hơn cũng như gắn kết với những ý nghĩa ẩn sau mỗi âm thanh vẫn sẽ tiếp tục phát triển cho đến khi bé 12 tuổi.

Vai trò của bố mẹ
Một số tình trạng mất thính lực tuy là không thể tránh khỏi, nhưng trong khi đó, bố mẹ có thể tránh làm những việc sau để bảo vệ cho thính giác của bé phát triển tốt nhất.

- Không nên lau chùi quá sâu vào bên trong tai bé, kể cả việc sử dụng tăm bông;
- Chăm sóc bé khỏe mạnh để ngăn ngừa việc nhiễm trùng tai;
- Tránh để bé tiếp xúc với nhiều tiếng ồn lớn trong thời gian dài;

Để giúp cho thính giác của bé phát triển hơn, hãy cho bé nghe nhiều loại âm thanh khác nhau thông qua những hoạt động hàng ngày như:

- Khám phá âm nhạc. Mẹ có thể bật cho bé nghe những đĩa nhạc thiếu nhi, hoặc thậm chí cả loại nhạc mà bố mẹ yêu thích. Hãy hát cho bé nghe hoặc chỉ cho bé tiếng đồng hồ kêu tích tắc, tiếng gió cây xào xạc, hay tiếng nước chảy róc rách…
- Nói chuyện hoặc đọc sách cho bé nghe. Cho dù bé không hiểu những gì bé đang nghe, thế nhưng giọng nói dịu dàng của mẹ sẽ khiến cho bé cảm thấy thân thương, gần gũi hơn, đồng thời những đoạn chuyển tông, lên giọng, phối hợp câu cũng là một cách để cho bé làm quen với nhịp điệu và cấu trúc của ngôn ngữ. Vốn từ bé được tiếp xúc và ghi nhớ sớm sẽ giúp ích cho việc tập nói của bé sau này đấy!

Với bé, mỗi điều bạn nói ra đều là một thứ mới mẻ và thú vị, thế nhưng bạn cũng không cần phải “khủng bố” bé với quá nhiều thông tin. Nếu bé cảm thấy hứng thú, bạn hãy nói cho bé nghe về những gì bạn đang làm. Chẳng hạn như bạn thay tã cho bé, bạn hãy tả lại cho bé tất cả những gì đang diễn ra. Hoặc khi thay đồ cho bé, bạn có thể tả lại màu sắc, kiểu dáng chiếc áo bạn choàng vào người bé, hoặc miêu tả về đôi vớ chân hình thú đáng yêu mà bé sẽ sắp mang vào…

Để ý những âm thanh bé nghe được và nói chuyện với bé về chúng. Ví dụ như tiếng động cơ máy bay vừa bay qua, tiếng chuông nhà thờ hay tiếng rù rù của chú mèo đang nằm trên nóc tủ… Việc xác định âm thanh mà bé đang nghe giúp cho bé hiểu biết tốt hơn về thế giới xung quanh mình.

Đến khi bé được 4 – 5 tháng tuổi, bé có thể sẽ nhìn vào chuyển động miệng của người lớn khi họ nói chuyện. Bé thậm chí có thể bắt chước lại các chuyển động miệng và bập bẹ những phụ âm như “b” hoặc “m”. Mẹ hãy cổ vũ và tham gia cùng bé nhé!

Khi nào bố mẹ cần lo lắng?
Phần lớn các em bé được sinh ra đều có một thính giác tuyệt vời, số còn lại thường gặp một vài vấn đề về tai, đặc biệt khi bé bị sinh quá sớm hoặc trong quá trình sinh bị nhiễm trùng, thiếu oxy. Nếu gia đình có tiền sử bị mất thính lực bẩm sinh thì rất có thể trẻ cũng có khả năng bị suy giảm thính giác.

Bé vẫn ngủ ngon ngay cả khi chó sủa inh ỏi hay chuông điện thoại reo liên hồi? Đó là chuyện bình thường, bố mẹ không nên lo lắng. Thỉnh thoảng nếu bạn nói mà bé không tỏ vẻ là để ý hay nghe thấy, cũng không có nghĩa là bé có vấn đề mà chỉ đơn giản là bé đang mệt hoặc đang bị mất tập trung mà thôi.

Bố mẹ và những người trực tiếp chăm sóc bé sẽ dễ nhận biết được tình hình của bé nhất. Vì thế nếu bạn để ý thấy bé có vấn đề với thính giác, hãy báo ngay cho bác sĩ để bé được kiểm tra chuyên sâu hơn nhé! Theo các chuyên gia, việc đeo máy trợ thính với bé sớm trước 6 tháng tuổi sẽ cải thiện được đáng kể khả năng phát triển ngôn ngữ của bé.