Phụ nữ thừa cân cũng mong muốn một thai kỳ khỏe mạnh như ai, tuy vậy, có thể cuộc hành trình đáng nhớ của họ sẽ có chút không suôn sẻ như bình thường.

Phụ nữ có chỉ số cơ thể (BMI) trên 25, được xem là thừa cân, rất dễ mắc phải một số vấn đề khi mang thai, chẳng hạn như tiểu đường; rủi ro này cao hơn nếu chỉ số BMI ở mức bằng hoặc trên 30, tức đã ở mức béo phì. Nếu bạn không chắc chắn mình đang ở ngưỡng nào, hãy tham khảo tại đây (bmi )

56
Ảnh: Getty Images

Kiểm tra các nguy cơ thực tế

Thực tế, các bác sĩ và các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết chính xác lý do vì sao cân nặng lại có ảnh hưởng như vậy. Và nó cũng chỉ là một trong nhiều yếu tố sẽ gây ảnh hưởng - tuổi tác, di truyền và thậm chí cả sắc tộc.

“Tác động của sự béo phì khác nhau ở mỗi chủng tộc,” Gladys Ramos, bác sỹ khoa sản và đồng tác giả của nghiên cứu về ảnh hưởng của chủng tộc, trọng lượng và các biến chứng thai kỳ trên tờ Tạp chí Sản khoa và Phụ khoa Mỹ năm 2006 cho biết. “Ví dụ, phụ nữ La-tinh có tỷ lệ mắc các bệnh tiểu đường và tiền sản giật cao hơn so với phụ nữ da trắng. Phụ nữ Mỹ gốc Phi có tỷ lệ phải sinh mổ cao hơn phụ nữ da trắng. Phụ nữ da trắng lại có khuynh hướng sinh con to hơn phụ nữ Mỹ gốc Phi...”

Tin tốt là hầu hết các tình trạng sức khỏe và những tình huống được đề cập dưới đây đều có thể kiểm soát, và trong một số trường hợp có thể ngăn ngừa được. Hay nói cách khác, bạn vẫn có thể trải qua thai kỳ khỏe mạnh và sinh nở thuận lợi, tránh được các rủi ro nhờ ăn uống hợp lý, tập thể dục và tăng cân theo hướng dẫn, và quan trọng nhất là bạn cần trao đổi với bác sĩ về tình trạng của mình.

Bạn có tiền sử cao huyết áp? Lượng đường huyết không ổn định? Tiền sử gia đình sinh con to? Sau khi đã nắm được các nguy cơ của mình, hãy cùng làm việc với bác sỹ để bảo đảm con của mình khỏe mạnh nhất có thể.

Một số vấn đề sức khỏe có thể gặp phải:

Nếu bạn bị thừa cân và bạn mang thai, hãy cùng bác sỹ hết sức lưu ý đến những tình huống dưới đây:

Khuyết tật ống thần kinh (NTDs)
là những vấn đề về sự phát triển não bộ và/hoặc tủy sống của trẻ. Phụ nữ thừa cân và béo phì có nguy cơ sinh con với các khiếm khuyết ống thần kinh cao hơn, mặc dù tỷ lệ này chỉ khoảng 0,1% các ca sinh nở - theo số liệu của Trung tâm Di truyền học ở người thuộc Đại học Duke.

Bạn có thể làm gì?
các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được lý do tại sao ở các thai phụ bị béo phì lại có tỷ lệ NTDs cao, điều này gây khó khăn trong việc đưa ra những khuyến cáo cụ thể. Tuy vậy, cách phòng ngừa phổ biến nhất dành cho tất cả phụ nữ vẫn là nên uống bổ sung axit folic trước và trong thời gian mang thai. Theo một nghiên cứu cho biết, nếu bạn bị thừa cân, lượng folate trong máu có thể thấp hơn người khác. Dù mối liên hệ giữa cân nặng, lượng folate thấp và NTDs là thế nào vẫn chưa rõ, nhưng cũng sẽ chẳng hại gì cả nếu bạn bắt đầu bổ sung 1000mcg axit folic trước khi thụ thai (nhằm tránh các khuyết tật có thể xảy ra trong thời kỳ đầu của quá trình mang thai) và duy trì việc này trong suốt thai kỳ của mình. Ở tuần thai thứ 15, bạn có thể yêu cầu tiến hành xét nghiệm máu triple test để phát hiện NTDs; siêu âm và chọc ối có thể chẩn đoán chính xác.

Tiểu đường thai kỳ
, gây ra do lượng đường trong máu cao. Bác sỹ sẽ đánh giá lượng đường huyết của bạn thông qua xét nghiệm sàng lọc glucose. Lượng đường trong máu cao ngoài sự kiểm soát sẽ gây ra một loạt các vấn đề, bao gồm sinh con to và hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh.

Theo Viện Quốc gia về Sức khỏe trẻ em và Phát triển con người Hoa Kỳ, khoảng 2% phụ nữ có chỉ số BMI từ 19-24 bị tiểu đường thai kỳ, trong khi có đến 6% phụ nữ thừa cân và gần 9% phụ nữ béo phì rơi vào trường hợp này.

Bạn có thể làm gì?
tìm hiểu về tiểu đường thai kỳ cũng như cách hạn chế nguy cơ này nhờ dinh dưỡng. Kể cả khi bị tiểu đường thai kỳ, bạn vẫn có thể mang thai khỏe mạnh nếu làm theo lời khuyên của các chuyên gia y tế và đi khám tiền sản đều đặn.

Tăng huyết áp:
Nếu bạn bị huyết áp cao (140 trên 90 hoặc hơn) sau 20 tuần mang thai nhưng lại không có protein trong nước tiểu, bạn sẽ bị chấn đoán là tăng huyết áp thai kỳ (huyết áp cao với protein trong nước tiểu là dấu hiệu của chứng tiền sản giật). Nếu bạn bị cao huyết áp trước khi mang bầu hoặc trước 20 tuần thai, thì đó là cao huyết áp mãn tính. Cao huyết áp mãn tính thường có nguy cơ dẫn đến các bệnh về tim mạch, còn cao huyết áp thai kỳ thường nhẹ và hầu như không trực tiếp gây ra vấn đề rõ ràng nào cho cả hai mẹ con bạn. Tuy nhiên, nó khiến bạn có nguy cơ cao bị tiền sản giật, thai chậm tăng trưởng trong tử cung, nhau bong non và thai lưu.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng có khoảng 10% phụ nữ béo phì (BMI từ 30 trở lên) sẽ mắc cao huyết áp thai kỳ, trong khi con số này ở phụ nữ có BMI 19-25 là 4%.

Bạn có thể làm gì?
hãy đi khám thai đều đặn để được theo dõi huyết áp. Nếu phát hiện bạn bị cao huyết áp (dù là mãn tính hay là cao huyết áp thai kỳ), bác sỹ cũng sẽ theo dõi sức khỏe của bạn sát sao hơn và có thể cho bạn dùng thuốc hạ huyết áp. Ngoài ra bạn cũng nên chủ động tìm hiểu thêm về bệnh này và cách kiểm soát nó.

58
Ảnh: Getty Images

Tiền sản giật hay còn gọi là tình trạng nhiễm độc huyết,
là một rối loạn phức tạp được chẩn đoán nếu bạn bị huyết áp cao và có protein trong nước tiểu sau 20 tuần mang thai. Tình trạng này làm cho mạch máu co lại, làm tăng huyết áp và ngăn lưu lượng máu đi khắp cơ thể. Mức độ của tiền sản giật có thể từ nhẹ đến nặng, có thể phát triển chậm hoặc nhanh. Trong trường hợp nặng, tình trạng này có thể gây tổn thương các cơ quan trong cơ thể bạn, đồng thời gây nhiều vấn đề cho con của bạn như chậm phát triển, thiếu ối và nhau bong non. Trường hợp nghiêm trọng còn có thể dẫn đến các cơn co giật - gọi là sản kinh. Phụ nữ bị tiền sản giật nặng thường được kê cho thuốc chống động kinh.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng có 9-12% phụ nữ thừa cân và béo phì bị chẩn đoán tiền sản giật trong khi con số này là 4-5% ở phụ nữ có BMI trong khoảng 9-25.

Tuy nhiên, theo chuyên gia, cân nặng là yếu tố nguy cơ lớn, nhưng không phải là chính nhất. Tiền sản giật phổ biến hơn ở phụ nữ dưới 20 và trên 35 tuổi. Chẳng hạn một phụ nữ dưới 35 tuổi bị thừa cân vẫn có nguy cơ bị tiền sản giật thấp hơn những phụ nữ có cân nặng tốt nhưng đã trên 35 tuổi.

Bạn có thể làm gì?
Hãy đi khám thai đều đặn, đúng hẹn, để bác sỹ theo dõi huyết áp của bạn, nếu huyết áp của bạn cao, bác sỹ sẽ yêu cầu kiểm tra lượng protein trong nước tiểu của bạn.

Ngoài ra, cũng hãy gọi bác sỹ ngay nếu mặt bạn bị sưng, phù, sưng ở các chi, đau đầu dữ dội hoặc kéo dài, tăng cân nhanh, vùng bụng trên bị đau dữ dội hoặc trở nên nhạy cảm, thị lực thay đổi (chẳng hạn như mắt nhìn bị mờ, nhìn một thành hai, thấy những đốm hoặc vệt sáng, nhạy cảm với ánh sáng, mù tạm thời…).

Thai to:
hầu hết phụ nữ thừa cân sẽ sinh con có cân nặng bình thường, vào khoảng 3,5kg, tuy nhiên, ở mức độ cao hơn, những phụ nữ béo phì thường có nguy cơ sinh con to, nặng đến khoảng 4,5kg hoặc hơn – gọi là macrosomia (thuật ngữ y học chỉ những đứa trẻ sinh ra có cân nặng vượt quá ngưỡng quy định). Khoảng 5-10% trẻ sơ sinh rơi vào trường hợp macrosomia này. Con bạn nhiều khả năng sẽ to hơn mức bình thường nếu bạn không phát hiện hoặc không điều trị bệnh tiểu đường thai kỳ, hoặc trong gia đình có những người sinh con to, hoặc bạn sinh muộn sau ngày dự sinh. Nếu các số đo tử cung cho thấy bạn đang mang thai lớn so với thời gian mang thai, điều này có thể cho thấy hoặc em bé trong bụng bạn to, hoặc cũng có thể là do lượng nước ối lớn (hơn nữa, đo tử cung nhiều khả năng không chính xác đối với những phụ nữ thừa cân). Siêu âm sẽ cho kết quả ước lượng chính xác hơn về kích thước thai nhi; tuy nhiên, cách duy nhất để chứng minh một em bé macrosomia đó là cân sau khi bé đã được sinh ra.

Bạn có thể làm gì?
nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ, hãy luôn theo dõi lượng đường huyết của mình. Nếu nghi ngờ bạn có dấu hiệu thai to, một số bác sỹ sẽ đề nghị bạn sinh mổ, nhưng cũng có nhiều bác sỹ sẽ kiểm tra trước xem liệu bạn có thể sinh thường được không trước khi chỉ định cho mổ.

Đẻ khó:
Một nghiên cứu năm 2004 trên Tạp chí Sản khoa Hoa Kỳ cho biết thời gian diễn ra ca sinh nở của phụ nữ thừa cân trung bình lâu hơn 80 phút và phụ nữ béo phì là lâu hơn 150 phút so với bình thường. Lưu ý rằng đây là con số trung bình, không đúng 100% nên không nhất thiết sẽ đúng với bạn.

Bạn có thể làm gì?
có chế độ ăn uống, vận động hợp lý, tăng cân trong giới hạn phù hợp sẽ có thể tác động đến thời gian sinh nở của bạn. Chuẩn bị cho thời điểm quan trọng của mình bằng cách tham gia các lớp tiền sản, tập các bài tập đơn giản giúp bạn chuyển dạ dễ hơn...

Sinh mổ:
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ thừa cân và béo phì nhiều khả năng phải sinh mổ, chiếm khoảng 26-35% các ca sinh đẻ, so với tỷ lệ 20% ở những phụ nữ có chỉ số BMI trong khoảng 19-24. Kết quả này có thể do nhiều yếu tố khác nhau có liên quan đến việc thừa cân và mang thai. Nếu bạn khó sinh, bị tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ hoặc các biến chứng khác, bác sỹ sẽ đề nghị bạn sinh mổ - có thể là chủ động mổ hoặc quyết định can thiệp khi thấy có vấn đề.

Bạn có thể làm gì?
hãy hỏi bác sỹ xem liệu bạn có nhiều khả năng phải sinh mổ hay không, vì sao? Bạn cũng hãy hỏi về tỷ lệ các ca sinh mổ mà bác sỹ đã gặp và quan điểm vủa bác sỹ về việc sinh mổ nói chung. Nếu bạn không có các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thì liệu có thể thử sinh thường được hay không? Trong ca sinh thường, điều gì có thể buộc bác sỹ quyết định can thiệp mổ?

Bạn có thể chủ động giảm khả năng phải sinh mổ bằng cách thực hiện theo những đề nghị và lời khuyên của bác sỹ về việc tăng cân và duy trì cân nặng phù hợp, ăn uống và vận động hợp lý, tham gia vào các lớp tiền sản.