Xả stress cho học sinh: Người lớn không ở ngoài cuộc

25/03/2010 | 1500
http://www.vietnamplus.vn/Home/Xa-st...3/38996.vnplus

avatar
Nhiều học sinh đang chịu sức ép quá lớn về học tập, điểm số. (Ảnh minh họa: Internet).

“Chúng em phải học từ sáng đến 11 giờ trưa. Buổi trưa có khoảng 2 đến 3 tiếng để nghỉ ngơi nhưng phần lớn học sinh phải dành để chuẩn bị cho những tiết học buổi chiều nên thời gian để lấy lại thăng bằng rất ít khiến chúng em cảm thấy mệt mỏi, chán nản...”

Đó là tâm sự của em Nguyễn Thu Hà, một học sinh lớp 8 của Hà Nội, trong tham luận tại Hội thảo Giáo dục văn hóa giao tiếp ứng xử cho học sinh trung học cơ sở vừa được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức.

Áp lực từ kỳ vọng học tập

Theo Hà, xã hội phát triển, con người ngày càng cần phải có thêm tri thức và học gần như là con đường duy nhất để bồi đắp. Bố mẹ vì quá lo cho tương lai của con cái nên bắt con phải học thật nhiều.

Tinh thần căng thẳng, áp lực học tập quá lớn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các em mất cân bằng trong những mối quan hệ: “Chúng em rất cần được an ủi, động viên nhưng trái lại, có rất nhiều gánh nặng đè lên. Đó là gánh nặng bài vở, gánh nặng về trách nhiệm với gia đình… Tinh thần học sinh vô cùng nặng nề nên việc ứng xử trong giao tiếp có phần xấu đi, đối với thầy cô thì ngỗ ngược, hỗn láo, với bạn bè thì như đang xả giận, cho dù là chuyện nhỏ nhưng lại phóng đại lên,” Hà chia sẻ.

Cũng theo Hà, một trong những sai lầm của thầy cô là áp đặt các hình phạt khi học sinh có lỗi mà không giải thích cặn kẽ, không tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến những sai lầm đó. Các em cho rằng, thầy cô dường như không có đủ thời gian, sự kiên nhẫn và cảm thông, dẫn tới những đến những hình phạt vô lý, và từ đó, hình thành nên thái độ coi thường thầy cô ở các em.

Áp lực học tập quá lớn cũng là tâm sự của Nguyễn Vy, học sinh lớp 12 Trường Trung học phổ thông Việt Nam-Ba Lan. "Chúng em sắp phải bước vào hai kỳ thi quan trọng là tốt nghiệp và tuyển sinh đại học nên rất căng thẳng, cảm giác có thể nổi cáu bất cứ lúc nào," Vy chia sẻ.

Cô học trò này còn đau đầu vì chuyện kỳ thi đại học đã cận kề nhưng bố mẹ mỗi người một ý. Bố thích Vy theo khối A còn mẹ lại thích em thi khối D vào ngành báo chí.

Khác với Vy, Bùi Huy Hoàng, học sinh lớp 9 Trường Trung học cơ sở Dịch Vọng B, lại phát ngán với việc bố mẹ ép học quá nhiều môn tiếng Anh. Hoàng cho biết, vì anh trai em học kém môn này nên bố mẹ rút kinh nghiệm, suốt ngày bắt cậu đi học thêm ở nhà các thầy cô giáo, Trung tâm ngoại ngữ Apolo. Từ chỗ thích tiếng Anh, bây giờ em thấy sợ.

Ước muốn của những cô cậu học trò này là ngoài lịch học tập được tăng cường các hoạt động ngoại khóa. Và hơn nữa, "em mong bố mẹ, thầy cô cảm thông, chia sẻ, coi mình là người bạn nhỏ tuổi để tâm sự, giúp chúng em lấy lại tinh thần và cân bằng trong học tập,” Vy tâm sự.

Khoảng cách thầy và trò

“Trước đây, thầy cô giáo, nhất là giáo viên chủ nhiệm, gần gũi và thân thiết như người mẹ thứ hai của học trò. Các em có khó khăn gì đều chia sẻ với thầy cô. Thầy cô cũng đến tận nhà để vận động, giúp đỡ các em. Tuy nhiên, ngày nay, khoảng cách thầy và trò đang ngày một rộng hơn”, cô Nguyễn Thị Hải Yến, Tổng phụ trách trường Trung học cơ sở Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai, chia sẻ.

Cũng theo cô Hải, điều đó khiến cho học sinh không dám bày tỏ với thầy cô những suy nghĩ, khó khăn của mình. Thầy cô không biết được tâm tư, nguyện vọng của học sinh để có ứng xử phù hợp. Và vì thế, khoảng cách này lại ngày càng lớn.

Cụ thể hơn, ông Nguyễn Hoài Long, Phó Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Tây Hồ cho rằng, ngay ở cách xưng hô của thầy cô cũng đẩy các em ra xa hơn. Ngày xưa, thầy thường xưng hô ta - các con nhưng ngày nay, nhiều giáo viên xưng tôi - các anh chị, tôi - các bạn. Trong khi đó, hầu hết học sinh đều trả lời thích cách xưng hô thầy cô - em hơn vì tạo được sự thân thiện giữa thầy và trò.

“Cách ứng xử của giáo viên đã khiến cho học sinh cảm thấy không được tôn trọng. Đây là một trong những nhu cầu cơ bản của con người nhưng nhu cầu đó bị phủ định, bị vô tình không nhìn thấy nên dẫn đến những hậu quả đáng tiếc,” ông Long chia sẻ.

Nói một cách khái quát hơn, như Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Phương Liệt Lê Thúy Quỳnh quan niệm nhà trường không chỉ dạy chữ mà còn phải dạy nghĩa. Dạy chữ là thuần trí tuệ thì dạy nghĩa lại cần đến cả trái tim, tâm hồn, tình cảm và bằng cả nhân cách của chính giáo viên.

Cần sự chung tay của gia đình

Vai trò của nhà trường, thầy cô là quan trọng nhưng phần lớn thời gian trẻ ở nhà nên rất cần sự phối hợp của gia đình trong giáo dục văn hóa giao tiếp, ứng xử cho học sinh.

“Chúng ta vẫn nói thế hệ trẻ ngày này không biết xin lỗi khi sai, ít biết cảm ơn khi nhận được sự giúp đỡ của người khác, nhưng theo tôi, chính gia đình, nhà trường, xã hội phải chia sẻ trách nhiệm vì con trẻ bị ảnh hưởng rất nhiều từ văn hóa ứng xử của cha mẹ, thầy cô. Những cử chỉ, lời nói, hành vi của ông bà, cha mẹ, người thân phải là tấm gương sáng để các em noi theo một cách tự nhiện," Hiệu trưởng Thúy Quỳnh chia sẻ.

Đồng quan điểm này, Giáo sư Văn Như Cương, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Lương Thế Vinh, cho rằng, nhiều gia đình bố mẹ mải kiếm tiền, không để ý đến con cái, hoặc nuông chiều thái quá, con xin gì cũng cho, hoặc là đánh đập con cái khiến chúng ức chế và trút giận lên bạn bè. Vì thế, sự suy thoái đạo đức của học sinh hiện nay, lỗi của các em chỉ là một phần, lỗi chính là ở người lớn.

"Cha mẹ hãy thực sự là một người bạn lớn, giúp các em dễ dàng bộc bạch, chia sẻ những suy nghĩ, tình cảm của mình, hướng các em đến các giá trị đạo đức để các em thấy được, hiểu được và làm được," ông Cương nhấn mạnh.

Nhìn ở một góc độ khác, theo ông Nguyễn Trí Đức, Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Tây Hồ, phụ huynh không nên quá kỳ vọng vào con cái và tạo sức ép học tập lớn lên các em. Nhiều gia đình khi thấy con không đạt kết quả học tập mong muốn lại có lời lẽ chửi mắng, xúc phạm. Điều này khiến cho các em luôn bị ức chế và nảy sinh tâm lý bất cần, dẫn đến hành vi lệch chuẩn.

Bên cạnh đó, với kinh nghiệm hơn 10 năm làm tổng phụ trách, ông Trí cũng cho rằng sự thiếu và yếu trong hoạt động đoàn, đội cũng là một trong những nguyên nhân khiến văn hóa ứng xử của học sinh đi xuống. “Các hoạt động tập thể là nơi để các em hình thành tinh thần đồng đội, tính tập thể, sự chia sẻ, cảm thông, rèn luyện các ứng xử với người khác nên có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển và hình thành nhân cách học trò,” ông Đức nói./.

Phạm Mai (Vietnam+)