TT - Chưa bao giờ hệ thống trường, lớp, nhóm mầm non dân lập, tư thục (sau đây gọi là cơ sở nuôi dạy trẻ ngoài công lập - CSNDT NCL) ở TP.HCM lại phát triển với tốc độ chóng mặt như hiện nay.

Thế nhưng đáng lưu ý là có đến gần 50% (365/789 CS) CSNDT NCL không có giấy phép hoạt động, không đủ các điều kiện tối thiểu phục vụ hoạt động dạy và học, bảo đảm sự an toàn cho HS... Vừa trải qua đợt kiểm tra CSNDT NCL ở một số điểm “nóng”, Th.S Nguyễn Thị Kim Thanh - trưởng Phòng giáo dục mầm non, Sở GD-ĐT TP.HCM - cho biết:

- Đi thực tế mới thấy những cơ sở hoạt động không phép có nhiều vấn đề tồn tại, điều kiện nuôi và dạy rất tệ. Diện tích đã chật chội (có nơi chỉ 10m2 mà nhận đến 30 HS) lại ẩm thấp, thiếu ánh sáng, không có đồ chơi và các phương tiện vệ sinh, phương tiện đảm bảo sự an toàn tính mạng HS nên rất dễ xảy ra tai nạn.

Nhà trường không có đồ chơi cho trẻ hoạt động dẫn đến chuyện trẻ bị ức chế tâm lý sinh quậy phá, ồn áo, nghịch dại, ảnh hưởng không tốt đến thần kinh. Có cơ sở nhận nuôi 28 HS ở năm độ tuổi khác nhau (từ 6 tháng đến 5 tuổi) chỉ với một người vừa nấu ăn vừa trông coi. Bởi vậy, trẻ thoải mái bò lê la, nghịch ngợm một mình, tự ăn, tự đi vệ sinh, tự trông lẫn nhau.

Ngay cả chế độ ăn uống của HS cũng không đạt yêu cầu: có cơ sở thu tiền ăn 6.000 đồng/ngày/HS nhưng tính khẩu phần giá trị chỉ 3.000 đồng. Đa số cơ sở không có sổ sách theo dõi việc thu - chi tại bếp ăn, không tính toán thành phần dinh dưỡng... Điều đáng lo ngại nhất là hầu hết sức khỏe HS ở CSNDT NCL không phép rất kém: tỉ lệ suy dinh dưỡng, còi xương khá cao, trẻ có nguy cơ bị cận thị, bị bệnh về thần kinh...

Người giữ trẻ không có chuyên môn sư phạm mầm non nên rất tùy tiện trong việc chăm sóc HS. Thực tế đã có nhiều trường hợp làm trẻ tử vong ở các CSNDT NCL không phép như: sặc sữa, sặc bột do tư thế ăn, uống không đúng; trẻ sốt cao gây co giật nhưng người giữ trẻ không biết cách sơ cấp cứu; cả một trường hợp thương tâm: HS ngủ trưa nhưng không có người trông coi, cháu tự bò vào nhà vệ sinh và gục mặt vào một chậu nước nhỏ gây sặc và tắt thở...

* Như vậy, Sở GD-ĐT TP sẽ có biện pháp gì để chấn chỉnh tình trạng này, đồng thời vẫn khuyến khích xã hội tham gia phát triển trường mầm non NCL?

- Sở khuyến khích các cá nhân mở trường tư thục tạo thêm chỗ học cho HS, song phải bảo đảm các yêu cầu chuyên môn để trẻ có thể phát triển tốt nhất. Chúng tôi đã chỉ đạo trường mầm non công lập và phòng GD-ĐT có trách nhiệm giúp đỡ trường NCL trên địa bàn về chuyên môn.

Sắp tới, Sở GD-ĐT TP cũng sẽ yêu cầu phòng GD-ĐT mở lớp bồi dưỡng cho các chủ CSNDT NCL về những vấn đề quản lý cũng như chuyên môn; sẽ ban hành qui định “muốn hành nghề nuôi dạy trẻ phải có chứng chỉ và giấy phép hành nghề. Giáo viên có bằng cấp sư phạm nếu mở trường cũng phải chấp hành qui chế chuyên môn, nếu vi phạm sẽ bị xử lý”. Chúng tôi cũng đang chờ Bộ GD-ĐT ra qui định xử phạt hành chính các cơ sở mầm non NCL vi phạm qui chế, trong đó cơ sở nào vi phạm nặng phải đóng cửa.

* Thật ra không phải năm nay mà những năm trước sở cũng đã có những biện pháp kể trên nhưng xem ra không được hiệu quả lắm. CSNDT NCL không phép ngày càng nhiều và các điều kiện nuôi - dạy tối thiểu vẫn không được đảm bảo?

- Ở CSNDT NCL không phép, phụ huynh là lao động nghèo, buôn gánh bán bưng hoặc làm công nhân lương thấp, công việc không ổn định. Gửi con ở cơ sở không phép họ có thể gửi sớm, đón trễ, có thể gửi bé ngày nào đóng tiền ngày ấy, thích nghỉ lúc nào thì nghỉ... Mặt khác, phụ huynh cũng chưa ý thức được tầm quan trọng trong giai đoạn sáu năm đầu đời của trẻ. Nếu giai đoạn này trẻ bị còi xương hay suy dinh dưỡng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến trí thông minh và tầm vóc sau này.

Nguyên nhân thứ hai do các trường mầm non công lập quá tải vì dân số tăng nhanh trong khi tốc độ xây dựng trường công lập lại quá chậm chạp. Ví dụ như Q.Tân Phú có đến ba phường chưa có trường mầm non công lập; Q.12 từ hồi tách quận đến nay đã 4-5 năm nhưng mới xây được một trường mầm non mới. Cụ thể hơn như P.Trung Mỹ Tây, Q.12 có 20.000 dân cư trú, theo qui chuẩn phải có 1.200 chỗ học cho HS mầm non nhưng hiện tại phường chỉ có một trường mầm non công lập với 200 cháu.

Thực tế cho thấy CSNDT không phép chỉ xuất hiện ở các khu vực có ít trường công lập, đời sống người dân thấp, không có điều kiện gửi con vào các trường tư thục có phép, thu phí cao. Trước mắt chúng tôi yêu cầu các trường công lập tăng công suất tối đa để nhận thêm HS, không phân biệt HS hộ khẩu hay KT3, tạm trú; tận dụng hết các điểm lẻ, các phòng chức năng như phòng máy tính, phòng lego... để làm phòng học. Tuy nhiên đây cũng chỉ là biện pháp tạm thời và cũng không thể giải quyết được hết số HS con em người dân nhập cư.

Về lâu về dài, lãnh đạo các địa phương cần quan tâm để đẩy mạnh việc xây dựng trường mầm non công lập, làm sao để đáp ứng đủ 50% chỗ học cho HS nghèo trên địa bàn. 50% HS con nhà khá giả sẽ vào trường mầm non dân lập, tư thục thu phí cao và trường bán công. Sở GD-ĐT cũng đang ráo riết yêu cầu các quận, huyện thực hiện việc qui hoạch mạng lưới trường lớp, đẩy nhanh tốc độ xây dựng trường mới.

(Tuổi Trẻ, 18/1/2005)