Nên thay tã thường xuyên cho trẻ. Ảnh: Webtretho
Trời nắng nóng nhưng nhiều bà mẹ vẫn cảm thấy không yên tâm nếu chưa quấn tã cho con nhỏ, nhất là với những bé sơ sinh. Việc dùng tã và vệ sinh không đúng cách là nguyên nhân khiến các trường hợp hăm tã tăng lên trong mùa hè.

Tiến sĩ Trần Lan Anh, Viện Da liễu quốc gia, cho biết, hăm tã (viêm da do tã lót) là một loại chàm ở vùng quấn tã, một bệnh rất hay gặp ở trẻ em với độ lưu hành là 7-35%. Bệnh xuất hiện nhiều hơn ở các bé gái hoặc trẻ béo phì. Trẻ ăn sữa bò dễ bị hăm tã hơn so với trẻ bú mẹ do phân có độ pH cao hơn, dễ gây viêm nhiễm khi vệ sinh không đảm bảo. Vào mùa nóng, bệnh càng dễ phát triển do vi khuẩn hoạt động mạnh hơn, trong khi làn da dễ bị mất vệ sinh do mồ hôi.

Bệnh gây nên do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó ẩm ướt là yếu tố thường gặp nhất. Lớp sừng của da khi ngâm trong nước sẽ làm tăng tính thẩm thấu qua thành mạch, nhất là khi sự cọ sát làm da trở nên nhạy cảm hơn.

Vệ sinh không kỹ khi bé tiêu tiểu cũng là nguyên nhân quan trọng gây hăm tã. Một vi khuẩn có trong phân em bé khi trộn lẫn với nước tiểu sẽ giải phóng amoniac, làm tăng nồng độ pH trong các chất thải này. Điều này gây kích hoạt các men trong phân, gây tổn thương cho lớp sừng.

Xà phòng và các chất tẩy rửa dùng giặt tã cũng có thể là thủ phạm gây hăm hoặc kích thích quá trình này phát triển.

Cần phân biệt hăm tã với:
- Viêm da do nấm candida: Thường xuất hiện vào tuần thứ 2 sau đẻ (do nhiễm từ mẹ khi sinh). Rát đỏ ranh giới rõ, sáng lóng lánh, bong vảy ở rìa, có thể kèm mụn mủ. Ngoài vùng tã, rát đỏ còn hay thấy ở quanh miệng.
- Viêm da đầu chi - ruột: Tổn thương thường thấy là viêm da vùng mặt và quanh miệng. Ngoài ra còn có các vết trợt rải rác trên người, nếp gấp bàn tay. Bệnh thường xảy ra ở trẻ suy dinh dưỡng, thiếu kẽm.
Tiến sĩ Lan Anh cho biết, biểu hiện của viêm da do tã lót rất dễ nhận biết. Đó là các rát đỏ ở vùng tiếp xúc với tã như mông, bụng dưới, đùi trên. Các vết rát này đỏ tươi, bóng, tiết dịch, gây đau, sau đó có thể bong vảy. Ở một số trẻ, các thương tổn lan rộng ra vùng khác. Bệnh còn có thể gây tổn thương vùng sinh dục, dẫn đến đái buốt, viêm hạch bẹn, ở trẻ nam có thể gây viêm nhiễm hệ tiết niệu cấp tính.

Cách phòng hăm tã tốt nhất là giữ cho vùng da quấn tã sạch, mát và khô. Ngoài việc thay tã thường xuyên, các bà mẹ nên để trẻ có thời gian để da trần. Thói quen quấn kín cho trẻ sơ sinh là một yếu tố dẫn đến hăm tã do vùng da này bị ủ nóng, đổ mồ hôi, có khi bé tè mà mẹ không biết ngay để thay tã.

Tiến sĩ Lan Anh khuyên rằng, nếu dùng loại tã giặt lại, nên giặt trước khi dùng lần đầu để loại bỏ các hóa chất, tạp chất. Giặt với xà phòng nhẹ, giũ thật kỹ, có thể cho vài giọt chanh hoặc giấm trắng trộn với nước để ngâm khoảng trên 1 giờ, sau đó vắt, làm khô. Không nên bảo quản bằng băng phiến hay ngâm nước xả vải vì có thể gây kích ứng.

Nếu dùng tã giấy thì các bà mẹ nên chọn loại có độ thấm hút nhanh, màng đáy thoáng khí, nếu bổ sung các thành phần chống khuẩn thiên nhiên như trà xanh, khuynh diệp thì càng tốt. Không nên chọn loại tã mà bên trong phần tiếp xúc với da trẻ có plastic và polyester. Kích thước của tã phải thích hợp theo từng lứa tuổi để tã không nén lên da đùi và bụng trẻ.

"Tuy nhiên, dùng tã gì không quan trọng bằng việc phải vệ sinh bằng cách thay tã thường xuyên" - tiến sĩ Lan Anh khẳng định. Khi thay tã, nên nhẹ nhàng lau sạch vùng bẹn và mông bằng nước ấm, để khô hẳn mới mặc tã mới.

Bà Lan Anh cũng khuyên các bà mẹ không dùng phấn rôm thoa lên vùng hăm của trẻ vì sẽ làm lỗ chân lông bị bít lại, gây kích ứng nặng hơn. Nên tránh các loại kem bôi da có axit boric, cồn, long não, salicylate, chất kháng khuẩn, nước hoa hoặc hỗn hợp rượu cồn.

Hải Hà