Diễn quanh năm vẫn nghèo: Sống bằng “nghề tay trái”

Hiếm thấy diễn viên nào chuyên tâm cho công việc đóng phim mà không nhờ có một nghề phụ, nghề tay trái. Nhiều người nhờ hào quang của nghề diễn để kiếm tiền ở các lĩnh vực khác như ca hát, MC, làm người mẫu sự kiện...


Ai cũng thừa nhận nếu chỉ trông chờ vào tiền cát-sê đóng phim bấp bênh thì không sống nổi, nói gì tới chuyện làm giàu nên phải “thủ” thêm một nghề nào đó phòng thân. Nghề tay trái có khi còn giúp họ kiếm nhiều tiền hơn nghề chính là diễn viên, vì thế không dại gì không “ôm” sô khi có đủ khả năng. Lương Thế Thành, Huỳnh Đông, Khương Ngọc, Quý Bình, Ngọc Lan, Lan Phương, Thanh Thúy, Huy Khánh, Đinh Ngọc Diệp... đều có trong tay ít nhất một nghề “tay trái”, có người còn sở hữu đến 2, 3 nghề.
Nghề nuôi nghiệp
Thu nhập từ nghề đóng phim không ổn định nên các diễn viên đều có xu hướng đầu quân về một sân khấu kịch. Họ xem đó là nơi kiếm “cơm” ổn định và lâu dài, còn tiền đóng phim chỉ là khoản phụ thêm để sắm sửa quần áo, chi tiêu những việc khác. Lương Thế Thành là gương mặt sáng giá của sân khấu kịch IDECAF; Hùng Thuận cũng “đầu quân” về sân khấu này; Huỳnh Đông là gương mặt khá quen với kịch Phú Nhuận của bà bầu Hồng Vân; Trí Quang xuất hiện thường xuyên trên sân khấu kịch 5B Võ Văn Tần và sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh. Những diễn viên khác như Khương Ngọc, Quý Bình, Minh Luân, Ngọc Lan... dù bận rộn với việc đóng phim nhưng vẫn xuất hiện thường xuyên dưới ánh đèn sân khấu.
Lương Thế Thành tâm sự: “Nghề diễn viên chỉ có một thời, có khi được mời đóng thường xuyên nhưng cũng có lúc thất nghiệp. Còn ở sân khấu kịch thì được diễn hằng đêm. Thậm chí, khi lớn tuổi rồi vẫn còn được diễn. Chuyện diễn viên đi tìm một nghề nào đó để kiếm thêm thu nhập và định hướng phát triển lâu dài là có thật”. Diễn viên Ngọc Lan cũng thừa nhận: “Nếu chỉ đóng phim mà không có nguồn thu nhập nào khác thì cuộc sống bấp bênh lắm. Vì thế, tôi phải tham gia đóng kịch, quay tiểu phẩm hài. Những công việc đó hỗ trợ nhau giúp tôi sống tốt với nghề”.
89anhchotbai3_296c3
Diễn viên Lương Thế Thành và NSND Kim Cương trong vở kịch Lá sầu riêng. (Ảnh do nhân vật cung cấp)
Huỳnh Đông cũng cho biết anh vẫn phải đi đóng kịch, lồng tiếng, làm MC, đóng quảng cáo để những lúc không được mời đóng phim nào thì còn những khoản thu nhập khác bù vào. “Sân khấu kịch là nơi nuôi sống nhiều diễn viên. Họ có thể sống với nghề tới già, thậm chí càng già càng được khán giả yêu mến” - diễn viên Đại Nghĩa nói.
Huy Khánh, Đinh Ngọc Diệp còn làm MC cho các chương trình truyền hình, lồng tiếng phim để có thêm thu nhập. Lương Mạnh Hải, Trấn Thành cũng coi MC là nghề phụ không thể thiếu. Diễn viên Phùng Ngọc Huy chia sẻ: “Cát-sê đóng phim chỉ đủ mua sắm quần áo, phụ kiện đầu tư cho vai diễn, có khi còn không đủ. Giờ đây, tôi vẫn đi hát, làm MC để tăng thu nhập chứ đóng phim chỉ đủ trang trải cuộc sống tạm thời”. Còn diễn viên Nhan Phúc Vinh thì hiện chưa có nghề phụ nào nhưng anh cũng cho biết trong tương lai sẽ tìm một nghề nào đó để có thu nhập thêm. “Lĩnh vực giải trí ở Việt Nam đòi hỏi người nghệ sĩ phải thực sự linh hoạt và đa năng trong nhiều ngành nghề thì mới tồn tại được” - Lương Mạnh Hải tâm sự.
Xa dần nghiệp diễn
Một diễn viên thổ lộ: “Nhiều khi nhận vai vì nể đạo diễn hay vì mối quan hệ quen thân, chứ đóng phim vừa cực vừa ít tiền, thà dành thời gian đó đi làm nghề khác còn kiếm ra tiền nhiều gấp trăm lần”. Thu nhập giữa diễn viên - ca sĩ chênh lệch khá lớn, chính vì thế không ít người chọn ca hát song hành với nghiệp diễn. Diễn viên Thanh Thúy thời gian gần đây ít đóng phim, sau chương trình Cặp đôi hoàn hảo 2013, chị đã nhận được nhiều lời mời biểu diễn như một ca sĩ chuyên nghiệp. Nam diễn viên Khương Ngọc dù không khẳng định nhưng cũng đang âm thầm chuẩn bị những kế hoạch để đợi thời điểm tung ra những sản phẩm âm nhạc và chính thức đi theo con đường ca hát.

Xu thế làm đại sứ thương hiệu, người mẫu, quảng cáo, dự tiệc cũng đang nở rộ trong giới diễn viên. Theo tiết lộ của một diễn viên nổi tiếng, họ có thể được trả đến hàng chục triệu đồng khi tham dự một sự kiện, “khỏe” hơn rất nhiều so với đóng một bộ phim vốn thường phải bỏ công sức hàng tháng trời.
Diễn viên Hùng Thuận nay đã trở thành ông chủ một quán ốc trên đường Nguyễn Trãi, quận 5, TP HCM. Anh nói rằng diễn viên không có nghề tay trái thì khó có thể sống nổi dù có chạy sô liên tục. Những diễn viên kỳ cựu ở làng điện ảnh một thời cũng dần vắng bóng bởi họ đã lui về làm những công việc khác có thể kiếm được nhiều tiền hơn. Diễn viên Kim Thư bây giờ là giám đốc điều hành một nhà hàng, Tăng Thanh Hà dành hết thời gian cho việc kinh doanh từ khi theo chồng, bên cạnh đó còn kinh doanh nhiều cửa hàng ăn uống, thời trang. Ngô Thanh Vân - một trong những gương mặt hiếm hoi ở dòng phim võ thuật - gần đây cũng dành nhiều thời gian đầu tư cho công ty âm nhạc của mình, Mai Thu Huyền, Trương Ngọc Ánh cũng lập công ty riêng và không còn dấn thân vào điện ảnh nữa.
Tất nhiên, có rất nhiều lý do khiến họ xa rời nghiệp diễn như quy luật đào thải khắc nghiệt và chuyện “cơm áo gạo tiền” cũng có tác động không nhỏ. Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần lắc đầu: “Chúng ta đang thiếu một lực lượng diễn viên sẵn sàng hy sinh cho niềm đam mê với nghề, sống chết với vai diễn. Mức cát-sê thấp đã khiến nhiều diễn viên trẻ lần lượt bỏ nghề khi tài năng đang độ chín. Thực tế đó vừa đáng buồn vừa đáng tiếc”.
Còn đâu thời gian sáng tạo!
Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần từng thừa nhận một thực tế đáng buồn đang trở thành xu thế hiện nay là không ít diễn viên đến với nghề được một thời gian nhất định rồi chuyển sang làm nghề khác có nhiều tiền hơn vì nghề diễn không nuôi nổi họ.
“Có thực mới vực được đạo”, thu nhập ảnh hưởng không nhỏ đến sáng tạo cho vai diễn. Chỉ khi nào cái nghề đủ nuôi sống bản thân, diễn viên mới thôi mơ tưởng đến việc kiếm tiền ở những công việc khác hay dần rời xa nghiệp diễn. Nhiều diễn viên nói rằng họ không bao giờ sống được nhờ tiền cát-sê đóng phim nên chẳng dại gì mà lao tâm khổ tứ cho vai diễn. Trong khi đó, theo các đạo diễn, diễn viên giỏi quyết định tới 50% thành công của bộ phim. Một khi diễn viên không toàn tâm toàn ý cho vai diễn thì chất lượng phim kém đi là lẽ đương nhiên.

MINH NGA