Nhờ tin đồn “chữa bách bệnh” mà cây lược vàng từ một cây cảnh vườn nhà không ai chú ý, giờ trở thành một “thành dược” đắt khách. Tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo rằng người dân không nên quá mù quáng tin vào tin đồn. Cách đây khoảng 5 năm, cũng nhờ tin đồn chữa được bệnh ung thư nên “nấm cổ linh chi” được “đội” giá lên tới 1.000 USD/kg (mà “đồn” phải uống 10-30kg mới hết bệnh). Không ít người từng bị “tiền mất tật mang”, thậm chí mất cả mạng vì tin đồn thất thiệt kiểu này.

Coi chừng “đục nước béo cò”
“Nguyên tắc trong khám chữa bệnh là dùng thuốc phải có tư vấn và hướng dẫn của người thầy thuốc. Nhưng người dân Việt Nam có “thói quen” rất dở là chữa bệnh kiểu truyền miệng. Không thể có một loại thuốc nào là có thể chữa bách bệnh. Cách sử dụng thuốc cũng không bao giờ là giống nhau. Nhất là trong Đông y, việc gia giảm là khác nhau đối với từng thể trạng. Việc đồn thổi quá mức về hiệu quả chữa bệnh của một cây thuốc nào đó là điều không tốt cho sức khỏe người bệnh lẫn công tác nghiên cứu khoa học”. TS Nguyễn Duy Thuần, Phó Viện trưởng Viện Dược liệu, Bộ Y tế khẳng định.
Những cán bộ tại Viện Dược liệu giờ vẫn nhớ “kỷ niệm” về đợt nghiên cứu “nấm cổ linh chi” cách đây chừng 5 năm. Khi đó, chuyện nấm cổ linh chi chữa được nhiều bệnh, nhất là bệnh ung thư thực sự rất “nóng”. Người dân đổ xô đi tìm, mua nấm cổ linh chi, giá bán có lúc lên tới 20-30 triệu/kg.
Sau đó, chính phủ yêu cầu Bộ Y tế trả lời về việc nấm cổ linh chi có chữa được ung thư hay không. Kết quả là Viện Dược liệu được Bộ Y tế giao nghiên cứu đề tài này. Sau 3 năm, các nhà khoa học mới đưa ra kết luận. Nấm cổ linh chi chỉ có tác dụng miễn dịch chút ít, công dụng chẳng khác gì linh chi thường. Nhưng trước đó nhiều gia đình có người bị ung thư dù không có tiền cũng chạy vạy mua, kết quả là “tiền mất tật mang”.
luocvangMột tài liệu của Câu lạc bộ Hàm Rồng, Thanh Hoá đang được photocopy và lưu hành rộng rãi ở Thanh Hoá

Về cây lược vàng (CLV), ông Nguyễn Duy Thuần cho rằng: “Rất có thể CLV cũng là một kiểu tung tin đồn tương tự như nấm cổ linh chi. Nhưng đáng tiếc đến thời điểm này, Viện Dược liệu chưa tiến hành nghiên cứu bất kỳ một đề tài khoa học nào về CLV. Trước đây, khi Sở Y tế Thanh Hóa có yêu cầu trả lời về hiện tượng này, chúng tôi đã đề nghị gửi mẫu và “điều tra” được tên khoa học của nó là Callisia Fragrans, họ Commelinaceae - họ Thài lài”.
Theo ông Thuần, bản dịch “Lược vàng – cây thảo dược thuốc quý”, hoàn toàn không có căn cứ khoa học, chỉ là tài liệu phổ biến kiến thức. “CLV cũng giống như một số cây thuốc khác. Tại Nga, CLV được biết tới dưới dạng cây thuốc dân gian, chữa nhiều bệnh đường ruột chống viêm, gan, mật, hen phế quản, dị ứng, bỏng, vết thương phần mềm, cả bệnh ung thư…

Nhưng tác giả của những bài viết cũng nhấn mạnh rằng tất cả những điều kể trên là theo kinh nghiệm dân gian. Để đưa vào điều trị cần phải có lời khuyên của bác sĩ. Đáng tiếc, là trong tài liệu mà người dân chuyền tay nhau đọc không hề có lời khuyến cáo này. Ai đó dịch chỉ chú ý đưa phần “chữa bách bệnh” rồi tuyên truyện cho dân tình. E rằng có một số nhà kinh doanh dựa vào đó để lợi dụng”, ông Thuần khẳng định.
Cần nghiên cứu bài bản
Theo ông Lương Văn Sơn, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dược - Vật tư y tế Thanh Hóa: “Công ty đã đề xuất và đã được UBND tỉnh, Sở Khoa học Công nghệ chấp nhận nghiên cứu CLV làm thuốc với tên đề tài “Nghiên cứu sản xuất các dạng thuốc có tác dụng chữa bệnh đã được áp dụng trong nhân dân Thanh Hóa một số năm gần đây”.
Trước mắt nghiên cứu đồng thời 2 dạng sản phẩm dùng ngoài và dùng trong. Thời gian thực hiện 48 tháng, từ tháng 6/2008 đến tháng 6/2012, gồm 2 bước. Bước một nghiên cứu sản xuất 2 dạng sản phẩm rượu và siro lược vàng và nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng 2 sản phẩm này, bước 2 lập hồ sơ đăng ký các dạng thuốc trình Bộ Y tế duyệt cấp đăng ký lưu hành toàn quốc.


cay1
Cây lược vàng




Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng, để kết quả nghiên cứu đảm bảo độ chính xác, không bị ảnh hưởng bởi những yếu tố khách quan. Bộ Y tế cần đứng “chủ trì” việc nghiên cứu này. BS Nguyễn Ngọc Thành, BS Chuyên khoa II, Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa khẳng định: “Trên thực tế, không ai có thể biết chính xác là có bao nhiêu trường hợp sử dụng CLV không hiệu quả. Ngoài ra, cần phải nói thêm rằng có một số trường hợp bệnh nhân hết bệnh là do sự dao động sinh học của tế bào, chứ không phải do dùng CLV. Chỉ khi nào có nhiều nghiên cứu có phương pháp và hệ thống thì bằng chứng về hiệu quả của thuốc mới có thể đánh giá khách quan được”.
Việc nghiên cứu đòi hỏi phải đựơc tiến hành rất nghiêm túc, theo một trình tự khoa học và khá lâu mới có thể đưa ra kết luận. Phần lớn nghiên cứu về thuốc (điều trị hay hỗ trợ) đều được tiến hành trên hàng ngàn bệnh nhân với thời gian theo dõi tối thiểu là một năm (nhưng đại đa số là 3 năm) mới cho kết quả. Bất cứ nghiên cứu nào được tiến hành trên một số lượng nhỏ bệnh nhân mà kết quả biết trước là không có giá trị, vì vậy đứng trên quan điểm khoa học, không thể dựa vào một số trường hợp đơn lẻ để thẩm định hiệu quả của thuốc.

Vả lại, khách quan mà nói vẫn chưa có bằng chứng khoa học để bác bỏ tác dụng làm thuốc của cây lược vàng. Do đó, có lẽ ưu tiên hàng đầu hiện nay là tiến hành một số nghiên cứu độc lập để đánh giá hiệu quả, an toàn và tác dụng làm thuốc nếu có của nó.
Đồng tình với quan điểm này, TS Nguyễn Duy Thuần cho rằng, cần phải có sự kiểm chứng thông tin. Kể cả một số trường hợp nói rõ tên tuổi rằng chữa khỏi bệnh nhờ CLV cũng phải xem xét một cách nghiêm túc, vì họ đâu có dùng một loại thuốc. Ngoài ra, liệu có phải chính xác họ mắc bệnh ung thư hay không (đã có trường hợp nhầm) hoặc thể ung thư là thể nào…
“Tôi có thể khẳng định rằng chắc chắn CLV không quý như những gì đã tuyên truyền. Nhưng để chứng minh được cần phải nghiên cứu một cách bài bản về thành phần, độc tính, độ an tòan, rồi được lý thực nghiệm, sau đó nghiên cứu trên lâm sàng. Thời gian nghiên cứu lâu hay mau phụ thuộc vào đích là nghiên cứu gì. Ví dụ như nghiên cứu để chữa vết thương phần mềm thì rất nhanh nhưng nếu chữa ung thư thì không đơn giản, nhất là trong điều kiện của nước ta…”, TS Thuần nhấn mạnh.
Có thể cây lược vàng là một dược liệu quý nhưng cũng có thể chỉ là cây thuốc dân gian. Trong khi chờ đợi kết luận thông qua các bằng chứng khoa học, các chuyên gia khuyến cáo rằng người dân cần phải cẩn trọng trong việc sử dụng CLV theo kinh nghiệm và tránh tạo ra một số dư luận “thái quá” về CLV. Đặc biệt với những người có bệnh tuyệt đối không nên sử dụng CLV như “thần dược”. Việc điều trị bệnh cần có chỉ dẫn của các BS tại các cơ sở y tế uy tín, tránh tình trạng quá tin vào tin đồn mà ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí nguy hại đến tính mạng con người.
Trực tiếp trao đổi với PV chiều ngày 28/8, đại diện Ban lãnh đạo Viện Dược liệu cho biết: “Mặc dù Bộ Y tế chưa chỉ đạo nhưng trước sự quan tâm đặc biệt của dư luận, sắp tới Viện Dược liệu sẽ triển khai nghiên cứu về cây lược vàng”.



Theo Tin Tức