Trả lời SGTT, bộ trưởng Tài nguyên môi trường Phạm Khôi Nguyên cho rằng hai nhà máy khai thác bôxít xây dựng sắp xong, chuẩn bị đi vào hoạt động thì sẽ áp dụng ngay công nghệ xử lý bùn đỏ của Việt Nam. Ông nói rằng, đây không phải là toán học để thí điểm hay không thí điểm.


ImageHandler
Lắp đường ống thi công xây hồ chứa bùn đỏ tại Tân Rai, Lâm Đồng. Khi nhà máy bôxit tại Việt Nam đi vào hoạt động sẽ áp dụng ngay công nghệ xử lý bùn đỏ của Việt Nam. Ảnh: TL SGTT

Công nghệ xử lý bùn đỏ của Việt Nam và công nghệ của Hungary khác nhau hoàn toàn. Khu xử lý bùn đỏ của nhà máy Nhân Cơ đã được bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) thẩm định rất cẩn thận, trên cơ sở khảo sát mô hình của Brazil, Úc. Những mô hình này họ đã trồng cây trên khu chứa bùn đỏ 20 năm nay rồi. Bộ trưởng TN-MT Phạm Khôi Nguyên trao đổi với Sài Gòn Tiếp Thị bên hành lang Quốc hội sáng 22.10.

Bộ trưởng Nguyên nói: “Chúng ta đã thành lập tổ công tác đi thám sát, nghiên cứu ở Hungary. Đại sứ Hungary nhận lời tạo điều kiện cho đoàn chuyên gia của Việt Nam sang đó tìm hiểu. Hai mô hình bùn đỏ được bộ TN-MT với tư cách là cơ quan thẩm định đã khẳng định là an toàn. Tuy nhiên, vì chưa vận hành nên chỉ an toàn về lý thuyết, chạy mô hình, an toàn về mặt học tập kinh nghiệm của nước ngoài. Nhưng qua mô hình của Hungary, chúng ta cũng tiếp tục nghiên cứu để nâng cao hệ số an toàn. Chắc là sau khi đi nghiên cứu mô hình của Hungary, sẽ phải xem xét kỹ lại mô hình hồ chứa bùn đỏ của Việt Nam”.

Chúng ta đã lường trước những tình huống xấu có thể xảy ra để ứng phó, thưa ông?

Không ai có thể trả lời câu hỏi này. Hội đồng chuyên gia và cả chuyên gia nước ngoài cũng đã tính đến những phương án xấu nhất để tính đến biện pháp khắc phục. Từ trước đến nay chúng ta đã tính đến hệ số an toàn cao nhất, như động đất 7 độ richter. Về công nghệ cũng được khẳng định. Song không ai có thể lường trước những tình huống xấu nhất.


ImageHandler

Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên trả lời báo chí bên hành lang Quốc hội. Ảnh: N.T

Công nghệ của Hungary khác ở điểm họ làm cả 1 hồ rộng lớn rồi lấp đất lên. Nhưng ở Tây Nguyên thì không. Chúng tôi chia ra từng lô, mỗi lô 5ha, kín đầy từng lô và đảm bảo an toàn mới chuyển sang lô khác.

Bộ TN-MT đã triển khai việc giám sát quy hoạch, thiết kế hồ chứa bùn đỏ ra sao?

Tại thời điểm này, bộ cũng thành lập tổ giám sát, thành viên gồm bộ TN-MT, bộ Công thương, UBND các tỉnh và các cơ quan chức năng giám sát 24/24 và nhật ký xây dựng hồ bùn đỏ cũng ghi chép từng ngày.

Chưa có một công trình nào thành lập tổ giám sát quốc gia như thế!

Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, chúng ta nên thử vận hành một nhà máy trước khi mở rộng?

Hiện 2 nhà máy xây dựng sắp xong, chuẩn bị đi vào hoạt động thì sẽ áp dụng ngay. Đây không phải là toán học để thí điểm hay không thí điểm. Quy mô phòng thí nghiệm đã làm hết trước rồi.

Bên cạnh vấn đề bùn đỏ, các vấn đề khác về môi trường liên quan đến dự án bôxít đã được đảm bảo, quản lý tốt?

Dự án khai thác bôxít có 3 vấn đề về môi trường: một là hồ chứa bùn đỏ, hai là công nghệ khai thác, khai thác đến đâu phải phục hồi rừng đến đó; ba là chất thải của nhà máy bôxít thải ra. Trong thẩm định dự án bô xít Tây Nguyên đã làm hết rồi. Quá trình thẩm định cũng đã thành lập tổ giám sát rồi.