Xử trí ngộ độc ở trẻ em

Trong phần lớn trường hợp, chất độc đi vào cơ thể trẻ qua đường tiêu hóa. Nếu biết hoặc nghi ngờ trẻ ăn phải những thứ có độc, việc đầu tiên là phải gây nôn ngay, càng nôn được nhiều càng tốt.

Triệu chứng ngộ độc sắn xuất hiện sau khi ăn khoảng 3 giờ: trẻ đau bụng, nôn, chóng mặt, xanh tím, vật vã rồi đi vào hôn mê, suy thở và trụy mạch. Nếu cấp cứu không kịp có thể dẫn đến tử vong.

Loại sắn dễ gây độc là sắn “dù”, sắn trắng, sắn mọc gần những cây có chất độc. Trước khi ăn sắn phải bóc vỏ, ngâm nước ít nhất 2-3 giờ. Khi ăn nên chấm với đường hay mật để giảm nguy cơ ngộ độc.

Loại sắn dễ gây độc là sắn “dù”, sắn trắng, sắn mọc gần những cây có chất độc. Trước khi ăn sắn phải bóc vỏ, ngâm nước ít nhất 2-3 giờ. Khi ăn nên chấm với đường hay mật để giảm nguy cơ ngộ độc.
Trong khi trẻ nôn, cần bình tĩnh đỡ lấy đầu trẻ, để nghiêng về một bên và dùng khăn lau sạch các chất dịch. Cho trẻ uống một cốc nước rồi tiếp tục để nôn. Sau đó, nên đem trẻ đến ngay bệnh viện, mang theo thức ăn gây độc hoặc đồ đựng còn dính thức ăn đó để xác định chất độc và tìm thuốc giải. Trong trường hợp ngộ độc sắn, sau khi gây nôn, cần cho trẻ uống nước đường hay mật, nước mía rồi mới đưa tới bệnh viện.

Nếu chất gây độc là khí thì phải nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi chỗ có khí độc, đặt ở nơi thoáng đãng, dùng khăn lau sạch những chất dịch (nước bọt, chất nôn), để đầu hơi ngửa ra phía sau và nghiêng về một bên. Nếu trẻ ngừng thở, phải kích thích bằng cách véo vào lòng bàn chân, bàn tay, vùng ngực để các cháu thở lại. Nếu không hiệu quả, phải tiến hành hô hấp nhân tạo bằng bóp bóng.

Trong trường hợp cấp bách phải hà hơi thổi ngạt thì cần cẩn thận đặt 2-3 lớp vải xô lên miệng trẻ, hít thật sâu và thổi vào mũi, mồm các cháu, kèm theo xoa bóp tim ngoài lồng ngực. Người thực hiện hô hấp nhân tạo không hít không khí ở vùng mặt của bệnh nhân và sau 10-15 phút phải thay người khác để tránh ngộ độc.

Nếu chất độc là bột hay các chất khác dính trên da, phải nhanh chóng cởi quần áo trẻ và dội ngay nước vào nơi có độc, rửa sạch bằng xà phòng rồi đưa tới bệnh viện. Mang theo chất gây độc để bác sĩ xác định và tìm cách xử trí. Nếu chất độc dính vào mắt, dùng một bình nước ấm hoặc nước sạch tưới lên vùng mắt bị nhiễm độc từ độ cao 10 cm trong khoảng 15 phút, sau đó đưa bệnh nhân tới bệnh viện mắt.

BS Nguyễn Văn Lộc, Sức Khỏe & Đời Sống