1. Niềm hy vọng.


Ngày nào không đi công tác, không về muộn từ cơ quan, là mình đi đón con lớn ở nơi xe bus của nhà trường hẹn trả con ở đó. Ngay mép vỉa hè, có một bác bán xổ số. Hôm nay con mình đột nhiên chú ý đến bác ấy.


- Bà bán gì vậy hả ba? Vé xe buýt à? (chà là ở gần đó có một điểm xe bus đỏ-vàng đón trả khách)


- Không phải con ạ, bà bán xổ số đấy.


- Thế xổ số là gì hả ba?


- À, nếu con nhìn thì thấy đó chỉ là một cái vé, giống như vé xe buýt, hoặc vé xem phim, nhưng ở trên đó người ta in một dãy các con số. Đến chiều, cái chỗ in ra xổ số người ta sẽ quay thưởng, hiện lên con số nào thì người mua vé có con số đó sẽ trúng thưởng, thường mà một món tiền lớn con ạ.


- Như ông cụ vừa mua xổ số kia, chiều sẽ trúng thưởng nhiều tiền phải không ba?


- À, cái đó thì ba không biết, và chưa ai biết được. Nhưng ông cụ thì hy vọng là sẽ trúng. Vì thế, nhiều khi người ta nói, mua xổ số là mua niềm hy vọng, vì hy vọng đến tối người ta sẽ trúng thưởng.


- Trúng nhiều tiền để mua ô tô phải không ba?


- Có thể lắm chứ, thích thì cũng có thể mua ô tô, cũng có thể mua nhiều cái khác nữa.


- Con mà trúng thì con cũng mua thật nhiều đồ chơi ba ạ. Mà hy vọng là gì vậy ba?


- Ừ, mua nhiều đồ chơi cũng tốt con ạ. Hy vọng là gì à? Tuần sau là Tết Trung thu rồi, và ba mẹ đã hứa cho các con đi mua đồ chơi ở chợ Trung thu, con sẽ được mua cái ô tô con thích. Như thế là con hy vọng tuần sau con sẽ có chiếc ô tô đó. Hy vọng của con như thế chắc chắn sẽ thành sự thật, vì nó không quá nhiều tiền và ba mẹ có thể mua nó cho con được. Nhưng sẽ có rất nhiều các bạn, nhà nghèo, cũng hy vọng bố mẹ bạn ấy có đủ tiền mua cho các bạn ấy một cái đồ chơi rất nhỏ thôi, có khi đến tận hôm Trung thu rồi bố mẹ vẫn chưa có tiền mua, vì còn phải mua gạo này, thức ăn này, rồi đóng tiền học này. Như thế là các bạn ấy hy vọng, nhưng chưa chắc hy vọng của các bạn ấy sẽ thành sự thật.


Anh chàng có vẻ nghĩ ngợi. Cuối cùng, cậu ta nói: “Nếu con trúng, con sẽ mua cả đồ chơi cho các bạn nữa!”


- Con ngoan lắm, con trai. Con biết chia sẻ như thế là tốt đấy. Nhân tiện, ba hỏi con nhé. Nếu như, con hứa cho bạn Hoàng Minh ở lớp con một thứ đồ chơi mà bạn ấy rất thích, như thế là bạn ấy rất hy vọng là sẽ có đồ chơi đó. Nhưng về nhà, con không tìm thấy nó ở đâu cả, hình như mất rồi. Theo con thì bạn sẽ thế nào?


- Thế thì bạn sẽ rất buồn đúng không ba.


- Đúng thế con ạ, vì thế, nếu con chưa chắc chắn thực hiện được lời hứa, thì con đừng có hứa. Đừng làm ai thất vọng cả con nhé!


Hồi bé, ở phố có mấy người chơi xổ số, rồi đánh đề. Họ lúc đầu mua ít thôi, mỗi ngày một vé, hoặc ghi vài đồng tiền đề. Mình đã gặp những ánh mắt hy vọng ngày nào cũng được nhen nhóm trong mắt họ. Dần dần, có những người mua rất nhiều và đánh đề rất nhiều tiền. Rồi có tin nhà thì xây nhà to, nhưng rất nhiều nhà vỡ nợ. Lúc đó, mình không còn nhìn thấy những ánh mắt hy vọng nữa, mà là ánh mắt của những người đi săn say máu và cay cú. Hồi cách đây mấy năm, mình đi học ở nước ngoài về. Một ngày đi vào một tòa cao ốc, và tròn mắt nhìn thấy có một cộng đồng người. Họ dõi lên một cái bảng điện tử đầy những con số xanh đỏ, và mình hiểu đó chính là cái gọi là thị trường chứng khoán. Và mình lại gặp họ, những người đi săn luôn luôn khát nước. Họ không thèm nhìn ra ngoài, nơi có một người ngoại đạo đang tò mò, cố tìm được ở họ một ánh mắt hy vọng, như của những người già đang mua xổ số ngoài vỉa hè…