Con bạn lên 2 tuổi. Bé đã đi vững, nói được kha khá và cũng đã biết thể hiện “bản lĩnh” của mình – tuy nhiên, “bản lĩnh” này đôi khi có thể lại thể hiện qua việc đấm, đá, cắn người khác khi không vừa lòng điều gì. Sự hung hăng của con có thể làm tổn thương những đứa trẻ khác và khiến bạn bối rối không biết phải làm sao.



Tại sao điều đó xảy ra?




(Ảnh: GettyImages)




Thật ra, tuy có thể gây sốc cho bạn và nhiều người xung quanh, nhưng hành vi hung hăng là một phần bình thường trong sự phát triển của trẻ ở lứa tuổi chập chững biết đi. Các kỹ năng ngôn ngữ của các bé lứa tuổi này vẫn đang trên giai đoạn hoàn chỉnh, bé trở nên độc lập hơn, tuy vậy khả năng kiểm soát những xung động của bé vẫn chưa phát triển nên thường có những hành vi thái quá nhằm để chứng tỏ mình, hoặc thể hiện ý muốn của mình.



Theo chuyên gia cho biết, “đánh và cắn là điều hoàn toàn bình thường đối với một trẻ mới biết đi,” nhưng không vì vậy mà bạn có thể bỏ qua vấn đề này. Bạn hãy giúp con biết rằng hành vi hung hăng là không được chấp nhận, và dạy cho bé những cách khác để bày tỏ cảm xúc của mình.



Phải làm gì?



Can thiệp đúng lúc.
Nếu con của bạn đang chơi đá bóng rồi bỗng nhiên lại dùng tay ném bóng vào những đứa trẻ khác, hãy đưa con ra ngoài ngay. Bạn hãy ngồi xuống với con và cùng bé xem những đứa trẻ khác chơi, giải thích rằng bé có thể trở lại chơi khi cảm thấy đã sẵn sàng để tham gia vui vẻ mà không làm đau các bạn. Tránh “nói lý” với con, những câu chẳng hạn như: “Con sẽ thấy sao nếu bạn ném bóng vào con?” Trẻ ở tuổi lên 2 không có sự trưởng thành về nhận thức đủ để có thể tưởng tượng mình ở vị trí của một người khác hoặc có thể thay đổi hành vi dựa trên những lý luận bằng lời nói. Nhưng chúng có thể hiểu được hậu quả!



Hãy bình tĩnh.
Việc la hét, đánh đập, hoặc mắng mỏ sẽ không mang lại hiệu quả gì trong việc ngăn chặn hành vi xấu này cả – ngược lại, bạn sẽ chỉ càng làm cho con mình thêm cáu gắt, hung hăng hơn mà thôi. Thay vào đó, hãy “lái” sự quan tâm của bé đi để tạm bỏ qua cảm giác này. Trong thực tế, được xem bố / mẹ kiểm soát tính khí của bố / mẹ chính là bước đầu tiên giúp những đứa trẻ học được việc kiểm soát chính mình.




(Ảnh: GettyImages)




Thiết lập các giới hạn rõ ràng và áp dụng ngay bất cứ khi nào con của bạn tỏ ra hung hăng. Đừng chờ đợi cho đến khi bé đã đánh người khác đến lần thứ ba rồi bạn mới lên tiếng: “Đủ rồi đấy nghe con!” Con bạn nên biết nhận ra ngay khi làm gì đó sai trái, và bạn cần loại bỏ hành vi xấu này ngay khi nó diễn ra. Can thiệp và đưa bé ra khỏi nơi bé đang gây sự sẽ là cách tốt nhất để giúp bé “hạ nhiệt”.



Kỷ luật nhất quán.
Có phải phản ứng thường gặp của bạn là “Nè, con mà cắn anh một lần nữa thì…” Cách nói này giống như bạn đang cho bé một lần cắn khác nữa, vô tình sẽ thiết lập ý nghĩ đó cho con bạn, và thế rồi khi không vừa ý là bé sẽ lặp lại hành vi cũ ngay. Vì thế, bạn cần kỷ luật hành vi của con mình một cách dứt khoát như đây là lần duy nhất bé phạm phải sai lầm này. Ở nơi công cộng, nơi mà hành vi của con càng khiến bạn xấu hổ hơn thì cũng không nên vì “quê” mà quát nạt khiến bé càng kích động hơn. Kể cả có bị mọi người nhìn chằm chằm đi nữa thì bạn cũng chỉ cần một lời nhận xét như: “Thật khó để quản một đứa ở tuổi này,” và sau đó tiếp tục thực hiện kỷ luật bé như thông thường.



Dạy con về hành vi thay thế.
Khi cơn giận của bé đã lắng xuống, bạn hãy bình tĩnh và nhẹ nhàng cùng con xem lại những gì đã xảy ra. Hỏi con điều gì đã làm bé giận như vậy. Nhấn mạnh với bé rằng cảm giác tức giận là hoàn toàn tự nhiên nhưng con không được thể hiện bằng cách đánh, đá, hoặc cắn người khác; khuyến khích bé tìm một giải pháp hiệu quả, “lịch sự” hơn như “nói chuyện” (“Tớ không thích bạn làm thế!”) hoặc yêu cầu người lớn giúp.



Dạy con biết xin lỗi sau khi lỡ “động thủ” với ai đó. Lời xin lỗi này ban đầu có thể do bị bắt buộc, nhưng bài học sẽ ngấm dần vào bé, và rồi bé sẽ có được thói quen xin lỗi khi làm người khác đau hoặc buồn.



Khen thưởng hành vi tốt.
Nhiều khi trẻ con tỏ ra không ngoan chỉ để nhận được sự chú ý. Bạn hãy chấn chỉnh lại suy nghĩ này bằng cách quan tâm hơn khi bé ngoan, tìm những điểm tốt trong hành vi của bé để khen ngợi. Ví dụ, khi con đang nổi giận nhưng không đánh hay cắn bạn mình thì có thể khen ngợi con đã làm đúng; hoặc ngay cả khi bé đã phạm lỗi nhưng biết xin lỗi, hãy khen ngợi điều đó để khuyến khích bé lần sau làm tốt hơn.



Hạn chế thời gian xem TV.
Phim hoạt hình và các chương trình khác được thiết kế cho trẻ em vẫn có thể chứa đầy nội dung bạo lực như tiếng la hét, đe dọa, thậm chí xô đẩy và đánh nhau, khiến bé có thể bị các hành vi hung hăng làm ảnh hưởng. Khi cho con xem TV, bạn nên cùng xem và nói chuyện với bé về những tình huống phát sinh, và đặc biệt lưu ý rằng các chuyên gia đã khuyến cáo không nên cho trẻ em dưới 2 tuổi xem bất cứ chương trình truyền hình nào hết!




(Ảnh: GettyImages)




Hoạt động ngoài trời. Bạn có thể thấy rằng cần cho bé cơ hội để đốt cháy nguồn năng lượng dồi dào của mình, nếu không thì việc bé trở thành một “kẻ khủng bố” ở trong nhà chẳng có gì khó hiểu cả. Nếu con bạn luôn “hừng hực” tinh thần phá phách, gây gổ thì tốt nhất bạn nên cho bé nhiều khoảng thời gian vui chơi ngoài trời, để bé tiêu hao bớt năng lượng dư thừa.



Đừng ngại tìm kiếm sự giúp đỡ.
Đôi khi, sự phát triển hành vi của bé trở nên thái quá đòi hỏi sự can thiệp nhiều hơn, không chỉ từ phía bố mẹ của bé. Nếu con bạn hung hăng một cách bất thường lâu hơn một vài tuần, nếu bé khiến những đứa trẻ khác sợ hoặc xa lánh, nếu bé tấn công cả người lớn, hoặc nếu những nỗ lực của bạn để kiềm chế hành vi của bé không có mấy tác dụng, hãy nói chuyện với bác sĩ tâm lý, những người có nhiều kinh nghiệm để xác định được nguồn gốc hành vi của con mình và được tư vấn, giúp đỡ.



Hãy nhớ rằng, con bạn đang còn rất bé. Bạn hãy kiên nhẫn, sáng tạo và cởi mở trong cách dạy con, và rồi xu hướng hay gây gổ của bé sẽ sớm được cải thiện thôi!