Hội chứng đột tử khi ngủ (SIDS) là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho các trẻ từ 1 tháng đến 1 tuổi tại Hoa Kỳ, phổ biến nhất là các bé trong khoảng 1-4 tháng, 90% số ca xảy ra với trẻ sơ sinh dưới 6 tháng.



Đây không phải một bệnh lý mà là chẩn đoán được đưa ra khi một đứa trẻ dưới 1 tuổi đột ngột tử vong và không tìm được nguyên nhân chính xác, kể cả sau khi đã mổ tử thi và nghiên cứu lại hồ sơ sức khỏe của bé. Vì có thể xảy ra mà không có dấu hiệu báo trước nào nên SIDS càng trở nên đáng sợ.



SIDS xảy ra chủ yếu trong giấc ngủ đêm của trẻ sơ sinh, thường trong khoảng 10 giờ tối đến 10 giờ sáng. Tuy vậy, đây không phải là khoảng thời gian duy nhất mà SIDS “hoành hành”. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nhi Khoa năm 2000, có đến 20% số ca đột tử khi ngủ xảy ra tại nơi trông trẻ. Đây là một con số cao đáng ngạc nhiên khi so với thực tế là các bé dành thời gian ngủ tại nhà trẻ ít hơn nhiều so với tại nhà. Do vậy, con số này cũng chỉ ra tầm quan trọng cốt yếu của việc bạn cần đảm bảo tất cả mọi người chăm sóc cho con đều phải tuân theo những chỉ dẫn cho giấc ngủ an toàn.



Nguyên nhân nào gây SIDS?



Tuy đã rất quan tâm nghiên cứu về SIDS trong ba thập kỷ qua nhưng các chuyên gia vẫn chưa tìm ra được câu trả lời dứt khoát cho câu hỏi này.



Hầu hết chuyên gia tin rằng SIDS xảy ra khi một em bé ở trong tình trạng dễ tổn thương (chẳng hạn như các chức năng của tim, chức năng hô hấp và khả năng thức tỉnh của bé chưa phát triển đầy đủ hoặc phát triển bất thường), khi bé gặp một số yếu tố gây ức chế nhất định (chẳng hạn như ngủ nằm sấp, hoặc nằm trên đệm lót mềm…) trong giai đoạn phát triển nhạy cảm. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ vào tháng 2 năm 2010 nêu thêm một giả thiết khác, dựa trên nghiên cứu thấy rằng những trẻ sơ sinh bị SIDS có mức serotonin trong vùng thân não thấp hơn bình thường. (Serotonin giúp điều hòa hơi thở, nhịp tim, và áp suất máu trong giấc ngủ.)



Đến nay, các chuyên gia vẫn đang tiếp tục nghiên cứu về não bộ, hệ thần kinh tự chủ, chế độ chăm sóc trẻ sơ sinh, môi trường giấc ngủ, các bệnh lây nhiễm và sự miễn dịch, cũng như nghiên cứu về bộ gen để tìm câu trả lời.




(Ảnh: GettyImages)




Có phải một số bé có nguy cơ bị SIDS cao hơn bình thường?



Dù chưa biết chính xác nguyên nhân gây SIDS nhưng một số yếu tố nguy cơ đã được xác định, bao gồm:



Bé sinh non hoặc có cân nặng khi sinh rất thấp, bé càng ra đời sớm hơn ngày dự sinh bao nhiêu thì nguy cơ bị SIDS càng cao bấy nhiêu;


Bé sinh ra khi mẹ nhỏ hơn 20 tuổi dễ bị SIDS hơn so với các bé là con của mẹ đã trên 20 tuổi;


Bé có nhiều anh chị em, đặc biệt là anh chị em rất gần tuổi nhau. Nguy cơ SIDS tăng lên với mỗi đứa con mà bạn có thêm, đó là chưa kể khoảng thời gian giữa hai thai kỳ càng ngắn thì nguy cơ bé bị SIDS càng cao;


Những bé đã phải trải qua những tình huống nghiêm trọng, đe dọa rõ ràng đến tính mạng (bé bị ngưng thở, trở nên tím tái, người mềm oặt, phải thực hiện hồi sức cấp cứu…) có nguy cơ SIDS cao hơn bình thường;


Yếu tố chủng tộc cũng có vai trò nhất định. Lấy ví dụ với trẻ sơ sinh tại Hoa Kỳ, tỷ lệ bị SIDS cao nhất là ở các bé gốc Phi và gốc thổ dân bản địa, thấp nhất ở các bé gốc Á và Hispanics. Một số nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng yếu tố quan niệm trong việc cho bé nằm ngủ sấp đã khiến nguy cơ ở một số nhóm người nhất định bị tăng lên.


Bé trai, dù ở bất kỳ chủng tộc nào, cũng có nguy cơ cao hơn các bé gái một chút, tỷ lệ là 1,5/1.



Mời bạn tham khảo tiếp về “Những biện pháp làm giảm nguy cơ đột tử khi ngủ ở trẻ sơ sinh”.