Viêm da do tã lót (hăm tã) khá phổ biến ở trẻ nhỏ. Đôi khi, tình trạng này xảy ra lại bắt nguồn từ việc chăm sóc trẻ chưa đúng cách. Hăm tã thông thường không nguy hiểm nhưng rất ảnh hưởng đến bé, bởi chúng gây ngứa, rát khiến bé khó chịu. Đặc biệt, tiết hè nóng, ẩm càng làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh viêm da.


Trẻ “nuôi bộ” dễ bị hăm tã


Các bác sĩ nhi khoa cho biết, viêm da do tã lót chiếm tỷ lệ cao khi trẻ được 2 – 3 tháng tuổi. Tình trạng này có thể xảy ra do sự phối hợp của nhiều yêu tố. Trước tiên, da ở vùng bẹn bị mủn, ngâm trong ẩm ướt, do trẻ thường được quấn tã, mặc bỉm, khiến cho nước tiểu và phân của bé cùng bị “gói kín” trong tã khi không được thay kịp thời.


Theo ý kiến của chuyên gia da liễu: một vài loại vi khuẩn có trong phân khi hoà chung với nước tiểu sẽ làm phân hủy nước tiểu và giải phóng ra amoniac, làm tăng nồng độ pH trong phân và nước tiểu, từ đó gia tăng các yếu tố nguy cơ khác gây tổn thương da. Tiến sĩ Trần Lan Anh (Viện Da liễu quốc gia) cho biết: phân của những em bé được “nuôi bộ” – nuôi bằng sữa ngoài, có nồng độ pH cao hơn hẳn những trẻ được bú mẹ.


Vì vậy, trẻ nuôi bằng sữa bò cũng có nguy cơ mắc viêm da do tã lót cao hơn. Ngoài ra, việc sử dụng kháng sinh phổ rộng cũng làm tăng khả năng nhiễm nấm candida vốn đã sẵn có từ trực tràng và ngoài da của bé, từ đó kích thích sự phát triển của tình trạng viêm da do tã lót.


Phòng ngừa


Vùng da viêm xuất hiện những vằn đỏ tại nơi tiếp xúc với tã. Vằn đỏ bóng, đau rát, sau đó bong vảy mỏng. Thương tổn da cũng có khi biểu hiện ở “hình thái vảy nến” – vùng da đỏ thường có giới hạn rõ, có các vảy da giống như trong vảy nến. Cũng có khi viêm da tã lót có biểu hiện các nốt cục hình vòm, màu đỏ nâu hoặc hơi tím. Cần phân biệt viêm da do tã lót với một số bệnh khác như nhiễm nấm candida (thường do lây nhiễm từ mẹ trong khi sinh); giang mai bẩm sinh cũng có vị trí thương tổn gần giống nhau. Cũng cần phân biệt với trẻ viêm da do thiếu kẽm hoặc nhiễm virus Herpes.


Phòng bệnh cho bé, trước tiên phải giữ vệ sinh vùng da mặc tã luôn sạch, mát và khô. Đặc biệt lưu ý, thay tã thường xuyên quan trọng hơn việc dùng loại tã gì. Cần dành khoảng thời gian “tự do” cho vùng da mặc tã bằng việc giải phóng bé khỏi tã, giúp da tiếp xúc với khí trời tạo sự thông thoáng, khô ráo. Khi thay tã nên lau sạch vùng bẹn và mông của trẻ bằng nước ấm và đợi cho vùng da mặc tã khô hẳn. Không nên dùng phấn thoa lên vùng hăm tã, vì sẽ làm giảm sự khô thoáng bề mặt da do bít lỗ chân lông, không thoát mồ hôi, càng gây kích ứng da.


Một số điều lưu ý


- Xà phòng, chất tẩy rửa dùng để giặt tã lót cũng có thể là thủ phạm ban đầu và kích thích viêm da do tã lót phát triển.


- Viêm da do tã lót thường gặp nhiều hơn ở trẻ béo phì, trẻ gái. Có thể do tình trạng bài tiết nước tiểu, độ đậm của nước tiểu...


- Chọn tã có tính chất khử khuẩn, chất liệu khô thoáng, thấm hút nhanh.


- Không quấn tã quá chặt (với tã vải), không để vòng thun thít chặt (tã giấy, bỉm dùng một lần), không kỳ cọ da trẻ quá mạnh.


- Vùng da bị ẩm ướt bị ngâm mủn: Có thể dùng thuốc tím 1/9000 đắp 2 lần/ngày để làm sạch, sau đó có thể bôi kem Pufexamec (flogocid). Dùng chất dầu hoặc kháng sinh không gây nhạy cảm như sofratulle hay fucidin bôi lên trên kem.


Trẻ bị da khô: Làm sạch nhẹ nhàng, bôi dầu Flogocid rất mỏng dưới tã. Nếu trẻ bị khô da nặng, nên sử dụng chất làm mềm da và bôi kem có Steroide rất nhẹ: elocom hoạc eumovate trong vài ngày, không dùng quá một tuần.


Tuyệt đối không tự ý điều trị, cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa. Điều trị không đúng sẽ làm nặng thêm phần da bị tổn thương.


Theo Nam Sơn


Báo Thanh Niên