Trường chất lượng cao:


Không cứ tiền cao là chất lượng cao



TT - Hàng loạt trường gắn mác chất lượng cao ra đời và tại Hà Nội, việc đua nhau đưa con em vào các trường này thật sự trở thành “làn sóng” trong năm học này.


Trước tình hình đó, Sở GD-ĐT Hà Nội vừa tổ chức một hội thảo để bàn về việc phát triển dịch vụ giáo dục chất lượng cao ở các bậc học. Nhưng ở hội thảo này, vấn đề được bộc lộ rõ nhất vẫn là sự lúng túng trong việc xác định tiêu chí trường chất lượng cao và những cơ chế đi kèm.


Trương biển ngoại chưa hẳn chất lượng cao


Bắt đầu từ năm học trước, Hà Nội đã thực hiện chuyển một số trường mầm non bán công sang tự chủ về tài chính và xây dựng các trường này thành trường chất lượng cao. Đại diện những trường mầm non này đều cho rằng tiêu chí để phân biệt trường chất lượng cao với trường mầm non bình thường là việc giảm sĩ số trẻ/lớp.


Tuy nhiên trên thực tế, mục tiêu giảm sĩ số của các trường này cũng chưa đạt được như ý muốn. Theo bà Hoàng Thị Thanh - hiệu trưởng Trường mầm non Việt Triều, số trẻ gửi vào trường vẫn trong tình trạng “cầu vượt cung”. Diện tích không thể mở rộng nên cũng chỉ 6,5m2 buồng lớp và sân vườn/trẻ. Nhìn tổng thể, “dịch vụ cung ứng” của trường này chỉ nhỉnh hơn mặt bằng chung một chút. Chế độ chăm sóc, chương trình giáo dục không khác biệt nhiều.


Trường mầm non Việt Bun (Hà Nội) là trường đang thu mức học phí cao nhất trong khối mầm non Hà Nội (ngoại trừ các trường có yếu tố nước ngoài) nhưng theo bà hiệu trưởng trường này, sĩ số HS chưa thể giảm. Nhìn từ phía người học, “chất lượng cao” mới đang chỉ thay đổi ở mức học phí và các loại tiền ngoài học phí.


Đại diện một trường THPT đang mày mò tìm mô hình có thể gọi là “chất lượng cao”, ông Nguyễn Văn Hòa, hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, cho biết: “Từ năm 2007-2008 trường tôi được sở cho phép làm thí điểm chất lượng cao chứ không phải chúng tôi trương biển, tự xưng tên. Tuy nhiên, dù danh chính ngôn thuận chúng tôi vẫn gặp khó khăn do hiện nay không có một tiêu chí rõ ràng thế nào là chất lượng cao.


Thực tế có những trường đầu tư cơ sở vật chất “ngang tầm quốc tế”, trang thiết bị hiện đại theo “kiểu tây”, trương biển “giống tây”, nhưng như thế đã phải trường chất lượng cao chưa? Đâu phải cứ có yếu tố nước ngoài đã là chất lượng cao?”.


Băn khoăn của ông Nguyễn Văn Hòa cũng là nỗi băn khoăn chung của nhiều nhà quản lý có trách nhiệm ở bậc học phổ thông.


Cần xây dựng một cơ chế đặc biệt


Theo một nhà giáo, nếu coi giáo dục là một dịch vụ đặc biệt thì dịch vụ giáo dục chất lượng cao cần phải xuất phát từ nhu cầu của người học, nhu cầu từ phía thị trường. Có nghĩa sẽ phải xác định rõ “kịch bản cho trường học tương lai”.


Môi trường giáo dục nào sẽ quy định hoạt động dạy học, yêu cầu về giáo viên, yêu cầu về phương pháp dạy học, đánh giá... Và như vậy “chất lượng giáo dục cao” phải nằm trong nội lực xoay chuyển những vấn đề mang tính cốt lõi của hoạt động của nhà trường. Ông cho rằng với quan điểm trên, trường phổ thông chất lượng cao trên thực tế đang thiếu một “kịch bản” để định hình.


Bên cạnh đó là sự khó khăn do không có một cơ chế phù hợp để mô hình này phát triển. Ông Nguyễn Văn Hòa cho rằng: “Sẽ khó làm nếu không có một cơ chế đặc biệt. Đơn cử như khi chúng tôi định giáo dục HS theo hướng độc lập tư duy, sáng tạo, xây dựng phong cách tự tin, linh hoạt từ các hoạt động ngoại khóa, học tập và làm việc tập thể nhưng đôi khi mục tiêu này không cùng đường với mục tiêu phải có tỉ lệ HS tốt nghiệp THPT cao, tỉ lệ HS vào ĐH, CĐ cao. Và muốn vậy phải điều chỉnh theo hướng học gì thi nấy.


Nếu đã xác định xây dựng mô hình trường chất lượng cao thật sự, cần cho phép các trường mạnh dạn áp dụng các phương pháp dạy học mới, chương trình mở và việc đánh giá cũng không nên dựa vào những căn cứ như đối với các trường bình thường.


Bà Lê Thị Oanh, phó hiệu trưởng Trường Hà Nội - Amsterdam, cho rằng: Khi cho phép các trường xây dựng mô hình chất lượng cao cũng nên có một cơ chế đãi ngộ tương ứng với giáo viên. Vì nếu chỉ trả lương theo mức quy định chung hiện nay, trường sẽ khó thu hút được người giỏi. Đi kèm theo đó là cơ chế thu chi tài chính phù hợp trên cơ sở có sự giám sát chặt chẽ...


Rất nhiều vấn đề được đặt ra khi muốn đưa các trường chất lượng cao tự phát vào quy củ và thật sự khuyến khích những mô hình có chất lượng.



Tiêu chí “chất lượng cao” không rõ


Nhiều trường đang mang danh “chất lượng cao” hiểu đơn giản trường hoặc lớp chất lượng cao có nghĩa là được học tiếng Anh chất lượng cao liên kết với tổ chức giáo dục của nước ngoài, được học tin học... Nhưng thực tế nhiều lớp HS được học tiếng Anh “chất lượng cao” chỉ là cái tiếng. Cha mẹ HS cứ lo đóng học phí, còn hiệu quả thì chờ dài dài. Một số trường mầm non, tiểu học lại lấy tiêu chí: có xe đưa đón HS, trả trẻ muộn hơn là “chất lượng cao”.


Tuy nhiên trên thực tế, mỗi dịch vụ mở ra cha mẹ HS đều phải nộp thêm tiền. Nhưng chất lượng phục vụ không tương xứng với mức tiền không ai giám sát, không có tiêu chí nào để so sánh.


Chính những người trong cuộc - đại diện các trường được xem là chất lượng cao - đang lo lắng cho rằng: cần có ngay những tiêu chí tối thiểu về trường chất lượng cao. Vì nếu không, trường tự xưng chất lượng cao sẽ tiếp tục phát triển, bát nháo.


TRỊNH VĨNH HÀ


http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=295310&ChannelID=13