Quảng Ngãi: Khan hiếm cá cơm, làng nghề nước mắm lao đao


PN - Nguồn lợi hải sản ngày càng cạn kiệt, cùng với việc thương nhân Trung Quốc cạnh tranh thu mua cá cơm khiến nguồn nguyên liệu sản xuất nước mắm trở nên khan hiếm. Tại Quảng Ngãi, nhiều làng nghề nước mắm truyền thống có nguy cơ bị “xóa sổ”.


Hiện các làng nghề nước mắm của tỉnh Quảng Ngãi đang trong tình trạng thiếu nguồn nguyên liệu nghiêm trọng. Điển hình, xã Đức Lợi (huyện Mộ Đức) có trên 600 hộ làm nghề chế biến nước mắm. Trước đây mỗi năm xã cung cấp ra thị trường 3,5 - 4 triệu lít, chiếm 2/3 thị trường nước mắm của tỉnh, thu hút và giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương nhưng hiện nay phần lớn lao động đang thất nghiệp.



Sản xuất nước mắm ở xã Đức Lợi


Thông thường các năm trước, tại xã Đức Lợi, mùa đánh bắt cá cơm thường nở rộ từ tháng 11 đến tháng 2 (âm lịch) hằng năm. Nếu biển êm và được mùa thì sau Tết các cơ sở chế biến nước mắm rầm rộ bước vào vụ mới mà không phải lo lắng nhiều về nguồn nguyên liệu.


Nhưng hiện nay, phần lớn các cơ sở chế biến nước mắm ở xã Đức Lợi vẫn chưa có nguyên liệu để sản xuất mắm cho năm sau.


Theo bà Nguyễn Thị Lệ - chủ cơ sở chế biến nước mắm Yến Phương ở Đức Lợi, do nguồn cá cơm khan hiếm, nên giá cá cơm vì thế cũng đội lên rất cao. Mọi năm giá cá cơm chỉ khoảng 5.000đ - 6.000đ/kg, năm nay tăng vọt lên 15.000đ - 18.000đ/kg, đã gây không ít khó khăn cho những cơ sở chế biến nước mắm. Việc thiếu nguồn cung cấp cá cơm một phần do các thương lái Trung Quốc cạnh tranh thu mua và đẩy giá lên cao.


Nhiều ngư dân có kinh nghiệm ở Quảng Ngãi thì cho rằng, việc thiếu nguyên liệu cá là nguyên nhân tất yếu do hậu quả của việc tận diệt môi trường biển. Lão ngư Nguyễn Năm ở cảng Mỹ Á, Quảng Ngãi trầm ngâm: “Bây giờ cá không còn như xưa, tôi đi biển gần bờ chỉ lèo tèo vài con cá nhỏ, chủ yếu đi cho đỡ nhớ nghề mà thôi. Người ta lấy san hô, đá vôi dưới biển để chơi cây cảnh, cắt rong mơ (một loài tảo biển) để bán cho người Trung Quốc thì làm sao có chỗ cho cá tôm vào đẻ, sinh sống, nguồn thức ăn vì thế mà cạn kiệt”.


Thiếu nguyên liệu để sản xuất không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của hơn 600 hộ chế biến nước mắm, mà còn kéo theo một lượng lớn lao động của địa phương (chủ yếu là lao động nữ) thất nghiệp. Ông Lê Minh Việt - Phó chủ tịch UBND xã Đức Lợi lo lắng: “Chưa có năm nào việc chế biến nước mắm ở xã lại bị đứt đoạn như năm nay. Nhiều cơ sở chế biến nước mắm hoạt động cầm chừng, thậm chí ngừng hoạt động do không có cá. Ngay cả các cơ sở lớn cũng điêu đứng vì không lường trước được nguồn cung cá cơm bị thiếu trầm trọng”.


Trước thực trạng trên, chính quyền địa phương đã động viên người dân cố gắng thu mua cá cơm ở một số vùng khác và cân nhắc sử dụng cá nục để chế biến nước mắm. Tuy nhiên, việc sử dụng cá nục chỉ là giải pháp tình thế. Theo chị Nguyễn Mai Loan - người nhiều năm kinh nghiệm muối mắm ở Quảng Ngãi thì giá cá nục cũng rất cao, thời gian muối lâu hơn, mà sản phẩm nước mắm lại không thơm ngon bằng cá cơm.


Trần Huỳnh


http://www.phunuonline.com.vn/vieclam/2011/Pages/khan-hiem-ca-com-lang-nghe-nuoc-mam-lao-dao.aspx