Ông Trần Trọng Cử, khối 4, thị trấn Phố Châu, Hương Sơn (Hà Tĩnh) đã đồng ý giao chiếc bát ngọt kỳ lạ cho nhóm phóng viên. Ngay trong đêm, chúng tôi đã mang chiếc bát này về Hà Nội để chuyển đến Viện Hóa học kiểm nghiệm. Bằng kinh nghiệm của người làm chuyên ngành hóa học nhiều năm, các chuyên gia của Viện đã dần làm sáng tỏ sự thật.


Khá nhiều các nhà khoa học của Viện đã tập trung và tò mò về chiếc bát ngọt kỳ lạ. Theo quan sát bề ngoài và nếm thử, các chuyên gia Viện Hoá học "dự đoán" chiếc bát có vị ngọt có thể do quá trình làm "xương" và pha men, người dùng đã cho quá nhiều chất chì vào. Chì được cho vào men nhằm làm giảm độ nung. Loại men chứa chì này đã từng có từ rất lâu và nay thì bị cấm sử dụng.


PV (người cầm chiếc bát) đang trao đổi với các nhà khoa học tại Viện Hóa học. (Ảnh: Trần Hải)


Cũng theo KS Phạm Văn Lâm, chì ở dạng men silicat sẽ có độ bền và khó tan ra để tạo nên vị ngọt. Tuy nhiên, nếu nấu ở nhiệt độ thấp, lượng chì dư ở dạng tự do còn rất nhiều và sẽ thôi ra.


Theo các chuyên gia, men da lươn cổ xưa của Việt Nam rất tốt. Tuy nhiên, hàng chục năm lại đây, men da lươn thường chỉ được sử dụng để làm đồ trang trí hoặc làm bát hương vì thế có thể có nhiều chất chì hoặc quét oxit chì lên bề ngoài. Điều này có thể đúng vì bên ngoài chiếc bát có màu vàng lươn đậm nên ngọt hơn vì chì được pha nhiều hơn. Bên trong có màu vàng nhạt, chì ít hơn nên vị ngọt nhạt hơn. Như vậy, chiếc bát này không có gì kỳ lạ, mà đã bị làm dởm, kém chất lượng.


Bát ngọt chuyển màu khi cho giấm. (Ảnh: Trần Hải)


Sau một hồi tranh luận và đưa ra giả thuyết, các nhà khoa học thống nhất: Đến 90% nghiêng về việc bát làm bằng men chì. Chiếc bát đã được chuyển cho Phòng Khoa học & Kỹ thuật phân tích của Viện Hóa học để định danh chính xác chất gì đã tạo ngọt.


TS Vũ Đức Lợi, người trực tiếp làm phân tích đã thử cho giấm sạch vào bát. Khoảng 15 phút sau, nước giấm đã bị chuyển sang màu vàng đỏ. TS Lợi giải thích, lượng nước giấm bị giảm dần do bị ngấm vào bát, màu vàng đỏ chứng tỏ đã có chất phai ra. Nước này sẽ kiểm tra bằng thử dung dịch, từ đó chiết xuất chất có trong đó và đo phóng xạ.


PGS.TS Vũ Minh Đức, khoa Vật liệu Xây dựng, Đại học Xây dựng Hà Nội cũng nghi vấn vị ngọt có thể là chì. Trong quá trình nung gốm, sứ, người ta có sử dụng oxit chì làm men thì người nung nếu hít khói chì thường có cảm giác đầu cổ họng có vị ngọt. Rất có thể bát ngọt có lượng chì dư thừa quá cao.


Theo Hạnh Hiền



http://tintuconline.vietnamnet.vn/vn/thuongnhat/417093/index.html