Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến: “Thần thánh hóa, tẩy chay quá đà thực phẩm chức năng đều là quan niệm sai” (LĐO) Đ.Hạnh - 9:19 AM, 30/11/2013



Facebook


Viết bình luận


Bản in




Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu khai mạc hội thảo


Việc hiểu không đúng, sản xuất không đúng, tiêu dùng không đúng đã dẫn đến những phản ứng trái chiều trong xã hội, có nơi thần thánh hoá TPCN, có nơi lại tẩy chay TPCN… đều là những quan niệm sai.




Thực phẩm chức năng và định hướng trong tương lai



Thực phẩm chức năng (TPCN) lưu hành trên thị trường VN với các kênh phân phối rất đa dạng. Theo TS. Trần Quang Trung - Cục trưởng Cục ATTP: TPCN là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học. TPCN đã góp phần to lớn trong việc dự phòng và nâng cao sức khoẻ nhân dân và tạo công ăn việc làm cho người lao động thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Ngoài ra, TPCN cũng góp phần trong việc giảm tải bệnh viện.


Tuy nhiên, hiện nay việc quản lý, sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng đôi khi còn có những bất cập. Việc hiểu không đúng, sản xuất không đúng, tiêu dùng không đúng đã dẫn đến những phản ứng trái chiều trong xã hội, có nơi thần thánh hoá TPCN, có nơi lại tẩy chay TPCN… đều là những quan niệm sai.


Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định, thực phẩm chức năng được biết đến là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh và thực phẩm chức năng bắt đầu phát triển từ những năm 80 của thế kỷ trước tại một số nước trên thế giới như Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU và một số nước khác.










Các đại biểu tham dự hội thảo



Bằng nhiều cách khác nhau người ta đã chủ động áp dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật trong sản xuất, điều chế thực phẩm chức năng như lấy bớt những phần không có lợi và bổ sung các thành phần có lợi vào các sản phẩm thực phẩm tùy theo yêu cầu và mục đích sức khỏe trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.


Trên thế giới ngành công nghiệp thực phẩm chức năng hiện đang phát triển mạnh mẽ. Theo thống kê của Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, tới năm 2009 tại Hoa Kỳ số lượng các sản phẩm TPCN đã lên đến con số 29.000, nhưng con số ước lượng thực tế trong ngành công nghiệp sản xuất còn lên đến 50.000 sản phẩm và Hoa Kỳ được biết đến là thị trường TPCN lớn nhất trên thế giới, đặc biệt là thị trường về các sản phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng, tiếp theo là Tây Âu và Nhật Bản.


Tại các quốc gia phát triển này, việc sử dụng TPCN của người dân để tự bảo vệ sức khỏe có chiều hướng ngày càng gia tăng. Nhiều nghiên cứu tại Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng TPCN có tác động tích cực đến sức khỏe người dân, đặc biệt là công tác dự phòng và nâng cao sức khỏe.


Ở Việt Nam, TPCN được nhập khẩu vào sử dụng từ năm 2000, sau đó việc sản xuất TPCN trong nước cũng được nhiều công ty nghiên cứu và ứng dụng. Tuy nhiên, đây là một lĩnh vực còn rất mới cho nên ngay các văn bản quản lý đã được xây dựng, sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu quản lý của từng thời kỳ. Trong vòng hơn 10 năm gần đây, Bộ Y tế đã ban hành ít nhất 5 văn bản để quản lý TPCN


Đặc biệt người tiêu dùng cũng có những phản ứng trái chiều về TPCN, có nhiều nơi thì thần thánh hóa, có những nơi lại tẩy chay, đều do các quan niệm không đúng về TPCN.



Thực phẩm chức năng có cần kê toa?



Theo TS Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, TPCN là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học (theo Luật An toàn thực phẩm).



Trên thế giới, nhiều nước đã xây dựng và ban hành các quy định và các hướng dẫn đối với ngành TPCN, đối với người sản xuất TPCN cũng như xây dựng và phát triển hệ thống báo cáo phân tích và ghi chép về các vấn đề sức khỏe liên quan đến thực phẩm chức năng và thực phẩm bổ sung.



Các nước EU trước đây không cho ghi nhãn bất kỳ tác dụng nào trên nhãn nhưng bác sỹ được kê đơn, hướng dẫn, gần đây là Hà Lan, Thuỵ Điển đã thay đổi quan điểm. Một số nước cho ghi tác dụng trên nhãn nhưng bác sĩ không kê đơn (trong đó có Việt Nam).



Quy trình cấp phép, kiểm tra đối với việc sản xuất, kinh doanh TPCN trong nước khá chặt chẽ với các yêu cầu về giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, giấy xác nhận phù hợp hoặc giấy tiếp nhận công bố hợp quy về ATTP, kết quả kiểm nghiệm…



Đối với các sản phẩm TPCN nhập khẩu nhất thiết phải có giấy lưu hành hoặc chứng nhận y tế được lưu hành ở nước sản xuất cùng kết quả kiểm nghiệm. Tuy nhiên, có một thực tế là nhiều TPCN hiện nay được nhập khẩu vào VN bằng nhiều đường khác nhau, cả chính ngạch và tiểu ngạch, hàng lậu, hàng trốn công bố, trong đó, nhiều sản phẩm chưa công bố chứng nhận lưu hành; chứng nhận hết hạn vẫn sản xuất; sản xuất, kinh doanh không đủ điều kiện VSATTP; sản phẩm không đúng như chất lượng công bố; quảng cáo không đúng sự thật.



Tháng 10.2013, Bộ Y tế, Cục ATTP thanh tra, kiểm tra 95 cơ sở, xử phạt 48 cơ sở với số tiền là: 734.000.000 đồng, trong đó có đến 43 cơ sở vi phạm về quảng cáo.



Hiện nay, vẫn chưa có quy định nào để bắt buộc công bố định lượng, các phép thử đối với thảo dược chủ yếu là định tính, chưa định lượng được hàm lượng, các văn bản chưa theo kịp với tốc độ phát triển của sản phẩm TPCN trên thị trường, đồng thời sự phối hợp giữa các cơ quan trong quản lý quảng cáo chưa hiệu quả.












Ông Lê Văn Truyền - nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế.


Về quản lý TPCN, theo PGS TS Lê Văn Truyền, Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, chuyên gia cao cấp dược học cho biết: Một số nước không cho phép ghi công dụng, đối tượng sử dụng trên nhãn nhưng bác sỹ được phép kê đơn, chỉ định, hướng dẫn cho bệnh nhân.



Một số nước cho phép ghi nhãn cơ chế tác dụng hoặc công dụng, đối tượng nhưng số nước như vậy chưa nhiều. Tại những nước này, TPCN được bày bán tự do không cần đơn thuốc tại các siêu thị và cửa hàng thuốc (Pharmacy).



VN cho phép ghi nhãn hướng dẫn sử dụng cụ thể (về công dụng, đối tượng sử dụng) nhưng doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật. VN hiện cấm bác sĩ kê đơn TPCN trong đơn thuốc.



Chính vì điều này, lâu nay, TPCN được sử dụng tại VN chủ yếu thông qua quảng cáo, truyền miệng và thậm chí có cả kênh phân phối, tư vấn của những người không có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực y tế. Câu hỏi đặt ra, để bảo vệ cho người tiêu dùng, liệu có nên cho phép bác sỹ kê toa TPCN hay không?



Các cơ quan quản lý nhà nước cần nghiên cứu hòa hợp về định nghĩa và quy chế quản lý TPCN với các nước trong khu vực và thế giới, đồng thời loại bỏ những rào cản và định kiến không phù hợp để thị trường TPCN phát triển lành mạnh, phục vụ có hiệu quả chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân, đối với một số hiện tượng không lành mạnh cần có thái độ đúng.



Cơ quan quản lý, Hiệp hội TPCN, doanh nghiệp, truyền thông… cần tuyên truyền đúng về TPCN, không chỉ cho người tiêu dùng mà còn cho cả thầy thuốc và cán bộ y tế trong chỉ định và hướng dẫn sử dụng TPCN cho người tiêu dùng. Trong thời gian tới, Việt Nam cần thiết phải áp dụng các tiêu chuẩn GMP trong việc sản xuất TPCN.



Vai trò của thực phẩm chức năng trong hỗ trợ điều trị bệnh mãn tính


PGS. TS. Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp hội TPCN, cho biết VN là nước có nền y học cổ truyền phát triển, số lượng, chủng loại dược liệu để sản xuất thực phẩm, TPCN rất lớn.



Vì thế, cần có chính sách phù hợp để phát triển những tiềm năng vốn có của nguồn nguyên liệu, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở sản xuất TPCN phát triển theo quy định của pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền lợi và sức khoẻ người tiêu dùng góp phần phát triển kinh tế xã hội cũng như thúc đẩy xuất khẩu.


Trong môi trường công nghiệp hóa và đô thị hóa, các thay đổi về phương thức làm việc, lối sống, lối sinh hoạt, thay đổi cách tiêu dùng thực phẩm, môi trường đã dẫn đến hậu quả con người ít vận động thể lực, sử dụng các thực phẩm chế biến sẵn, tăng cân, béo phì, stress… dẫn đến cơ thể thiếu hụt các vi chất, khoáng chất, hoạt chất sinh học, tăng các gốc tự do, tổn thương cấu trúc, chức năng các bộ phận trong cơ thể, giảm khả năng thích nghi…



Tất cả những điều này đã tạo nên cơn thủy triều dịch bệnh mạn tính không lây ngày một gia tăng với các loại bệnh như ung thư, đái tháo đường, loãng xương, tim mạch, viêm khớp, thoái hóa khớp, aizheimer…


TPCN là điểm giao thoa giữa thuốc và thực phẩm, giống thực phẩm về bản chất nhưng khác về hình thức, giống thuốc về hình thức nhưng khác về bản chất. TPCN là sản phẩm thực phẩm hỗ trợ các chức năng trong cơ thể, có tác dụng hoặc không có tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ và tác hại của bệnh tật.



TPCN có thể loại bỏ các chất bất lợi và bổ sung các chất có lợi, là một phần của sự liên tục cung cấp các sản phẩm cho sự tiêu thụ của con người nhằm duy trì sự sống, tăng cường sức khỏe vè giảm gánh nặng bệnh tật.


Phải khẳng định, một tác dụng của TPCN đã được khoa học chứng minh, là nó có khả năng cải thiện sức khỏe và giảm thiểu nguy cơ, tác hại của bệnh tật nhưng không phải là thuốc, không phải là trị liệu y học nhằm mục đích điều trị hay cứu chữa bệnh tật. TPCN bổ sung vitamin, chất khoáng, tăng sức đề kháng giúp con người giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.



Trong điều trị, TPCN có tác dụng tăng sức khỏe chung, tác động trực tiếp đến nguyên nhân gây bệnh, tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ, biến chứng của tân dược. Có thể nhận thấy tác dụng không nhỏ của TPCN trong việc phòng chống, hỗ trợ điều trị các bệnh đái tháo đường, tim mạch, phòng chống ung thư.


GS Phạm Gia Khải, Hội Tim mạch VN cho biết, Bộ Y tế không chủ trương để bác sĩ chỉ định thực phẩm chức năng nhưng trong thực tế, người dân thuộc mọi tầng lớp đều có nhu cầu sử dụng TPCN cho hoạt động hài hòa của cơ thể. tuy nhiên phần lớn các TPCN đều rất đắt tiền và thông tin trên bao bì nhiều sản phẩm chưa rõ ràng, thậm chí quảng cáo chưa đúng sự thật. Vì thế, cần phải có kiến thức y học về sức khỏe cần thiết cho việc chỉ định và chống chỉ định dùng loại TPCN nào cho phù hợp.


http://laodong.com.vn/song-khoe/than-thanh-hoa-tay-chay-qua-da-thuc-pham-chuc-nang-deu-la-quan-niem-sai-160697.bld


Thực phẩm chức năng : Là thực phẩm được thổi phồng quá mức về công năng...bán với giá trên trời.