TT - Qua phản ảnh của bạn đọc, PV Tuổi Trẻ trở lại vấn đề loạn thu phí. Từ chuyến đi thực tế ở ĐBSCL cho thấy nhiều hộ nông dân nghèo vẫn phải nộp các loại “phí không tên, không tuổi” hoặc phải đóng góp các khoản như: quỹ vì người nghèo, khuyến học, đền ơn đáp nghĩa...



Nhà ông Trần Văn Hồng (thị trấn Tân Hiệp, Tân Hiệp, Kiên Giang) có sổ hộ nghèo nhưng vẫn phải đóng đủ tất cả các loại quỹ vận động - Ảnh: P.Nguyên


“Những khoản mang tiếng là vận động thu nhưng các cán bộ đòi “rát” lắm. Có khi chúng tôi còn được mời lên trụ sở ấp, phải viết giấy cam kết hẹn ngày đóng thì mấy ổng mới cho về. Khi đi chứng giấy tờ, các ông cán bộ luôn yêu cầu hoàn thành xong việc đóng góp thì mới chứng cho” - bà Nguyễn Thị Thu, ấp Đông Bình, thị trấn Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang, bức xúc nói.


Người nghèo than thở


Bà Nguyễn Thị Thu là người có công với cách mạng, nhà không có ruộng, có sổ hộ nghèo, hằng tháng được hỗ trợ 368.000 đồng. Thế nhưng cứ tới tháng 3 hằng năm, cũng như các hộ dân khác, bà Thu nhận được giấy của chính quyền địa phương thông báo về việc đóng thuế nhà đất và kèm theo một danh sách dài các khoản thu vận động khác. Ngồi trên giường tre ọp ẹp chìa cho chúng tôi xem tờ thông báo các khoản vận động thu năm 2009, bà Thu nói: “Mấy ông cán bộ ấp đưa giấy này từ hồi tháng 3 lận nhưng tôi chưa xoay được tiền để đóng. Tôi cũng không muốn thiếu chính quyền đâu nhưng nhà nghèo quá”.


Cũng như gia đình bà Thu, rất nhiều gia đình có sổ hộ nghèo ở thị trấn Tân Hiệp đều nhận được thông báo các khoản thu vận động. Cũng nghèo, quanh năm đi làm thuê, cặp câu, giăng lưới nhưng anh Trần Văn Mẫn (tổ 12, thị trấn Tân Hiệp) cũng ráng để có 155.000 đồng đóng các khoản mà chính quyền vận động trong năm 2009. Chỉ vào giỏ cá, anh Mẫn than: “Cắm câu cả đêm mới dính vài ký cá lăng, bán được khoảng 85.000 đồng, coi như bữa nay không sợ đói. Vậy mà mấy chú cán bộ trên thị trấn không thương, năm nào cũng thu các khoản đóng góp. Nói là vận động nhưng không đóng là mấy chú tới nhà nhắc nhở hoài à”.


Vẫn ở huyện Tân Hiệp, anh Trần Ngọc Hùng (ấp Đông Thạnh, xã Thạnh Đông B) là thương binh bậc 3/4 nên được xã giảm hai khoản đóng góp, chỉ phải đóng quỹ phòng chống lụt bão: 10.000 đồng, chăm sóc trẻ em: 20.000 đồng, khuyến học: 50.000 đồng. Anh Hùng nói: “Tính ra các khoản thu vận động đóng góp nay đã giảm hơn những năm trước nhưng đối với những gia đình nghèo, con đông như gia đình tôi hễ phải đóng tiền là xót ruột rồi”.


Có thông báo thu là phải nộp


Tại xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ vẫn còn thu khoản an ninh quốc phòng (48.000 đồng) và phòng chống lụt bão (10.000 đồng). Riêng mức thu an ninh quốc phòng năm nay xã Thạnh An thu cao hơn năm trước (24.000 đồng). Chúng tôi đã hỏi rất nhiều người dân tại Kiên Giang, An Giang và Cần Thơ xem họ có biết Chính phủ đã bãi bỏ các khoản thu này không thì hầu hết họ đều có chung câu trả lời: “Không biết”. Bà T.T., ngụ ấp E1, xã Thạnh An, thậm chí còn xuề xòa: “Thì cứ thấy cán bộ thông báo thu là chúng tôi đóng thôi”.


Thực tế cho thấy ở một số tỉnh thuộc ĐBSCL, mỗi địa phương đều có quy định thu và mức đóng góp vận động khác nhau. Ông Trần Thanh Hải - chủ tịch UBND xã Bình Thạnh Đông, huyện Tân Phú, tỉnh An Giang - cho biết hiện ngoài khoản thu quỹ đền ơn đáp nghĩa, xã còn thu thêm thuế môn bài đối với những hộ có máy cày, máy suốt với mức 300.000 đồng/đầu máy. Anh Phan Văn Ta, ngụ ấp Bình Quới 2, xã Bình Thạnh Đông cho biết nếu đem máy tuốt lúa hoặc máy cày... sang đồng các xã khác hoạt động, nhiều khi cán bộ ở địa phương đó còn căn vặn và bắt đóng phí cầu đường vài trăm ngàn mới cho xuống đồng.


Anh Nguyễn Thanh Quảng, ngụ ấp Phụng Phụng, xã Thạnh Tiến, huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ có hai máy gặt đập liên hợp. Vụ vừa rồi sau khi suốt đồng nhà hết lúa, anh Quảng đưa cả hai máy xuống đồng huyện Vĩnh Thuận để làm thêm. “Máy chạy tới xã nào cán bộ địa phương cũng ra kêu đóng phí cầu đường và thu 100.000- 200.000 đồng/đầu máy. Có một điều lạ là những cán bộ này đi thu tiền nhưng khi chúng tôi hỏi hóa đơn, biên lai thu thì đều nói không có và họ cũng chẳng ghi gì vào sổ” - anh Quảng bức xúc nói.


Muốn được vay phải nộp phí


Ông Thi ở ấp E1 (xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh, Cần Thơ) cho biết bất cứ hộ nào muốn được vay tiền ngân hàng khi đến xin chữ ký và mộc đỏ của UBND xã đều phải nộp tiền dựa trên số tiền muốn vay. Chuyện này đã diễn ra từ mấy năm qua và đến thời điểm này vẫn còn tồn tại.


Ông kể cách đây không lâu, ông cần vay 150 triệu đồng để mua máy gặt đập liên hợp. Ông nộp hồ sơ vay tiền lên xã để xin chữ ký và phải đóng phí gọi là chứng thực giấy tờ hết 100.000 đồng. Cách đây vài ngày, một đoàn cán bộ gồm ông Khoa - phó mặt trận xã, công an ấp và một cán bộ xã - đã xuống từng hộ có khoản vay ngân hàng để xin lại tờ biên lai thu phí chứng thực giấy tờ. Lý do vì sao phải thu hồi biên lai này thì không được phía chính quyền trả lời thấu đáo. “Biên lai phát ra cho dân thì thu lại nhưng tiền đã nộp thì không được trả” - ông Thi nói.


Tương tự, anh Nguyễn Thanh Quảng ở xã Thạnh Tiến, huyện Vĩnh Thạnh cũng phải nộp phí 60.000 đồng khi đi chứng thực giấy tờ để xin ngân hàng cho vay 200 triệu đồng mua máy gặt đập liên hợp. Như ông Võ Văn Ngời ở ấp Thạnh Phước, xã Thạnh Phú (Vĩnh Thạnh) đi chứng thực hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất để vay ngân hàng 50 triệu đồng phải nộp 50.000 đồng. Tuy nhiên, mức thu phí chứng thực ở mỗi xã cũng “loạn cào cào”, có nơi vay 150 triệu đồng chỉ thu 100.000 đồng, nhưng nơi khác lại thu 150.000 đồng với mức vay tương tự. Nhiều biên lai có mức thu phí lên đến 200.000 đồng.


Tại Kiên Giang, tình trạng thu phí chứng thực cũng diễn ra. Ông Võ Văn Tám, một nông dân ở ấp Tân An, xã Tân Hiệp B, huyện Tân Hiệp, cho biết ông làm hồ sơ vay ngân hàng 500 triệu đồng để đầu tư máy móc nông nghiệp, mở trang trại. Khi đem hồ sơ ra chứng thực tại xã, ông bị thu phí đến 300.000 đồng.


Như đi đòi nợ!


Anh K. ở ấp Bắc A, xã Điềm Hy, huyện Châu Thành (Tiền Giang) bức xúc kể: “Cách đây chừng nửa tháng có một đoàn khoảng tám người gồm công an, quân sự, trưởng ấp, bí thư chi bộ... đến từng nhà đòi nợ quỹ nhân dân đóng góp năm 2008 và thu quỹ năm 2009. Họ yêu cầu tôi phải ký cam kết trong vòng một tuần phải đóng đủ quỹ hai năm số tiền gần 800.000 đồng”. Anh K. cho biết năm 2008 xã gửi thông báo tới nhà bắt anh nộp quỹ với định mức mỗi công đất phải nộp 40.000 đồng, quỹ đền ơn đáp nghĩa 15.000 đồng/nhân khẩu. Tưởng không có khả năng đóng thì thôi, nhưng không ngờ mới đây xã cử công an tới nhà buộc phải ký cam kết trả nợ.


Gần đó, ông Nguyễn Văn B. cho biết vào ngày 20-4 có một đoàn cán bộ, công an xã tới nhà để... đòi nợ. Ông phải mượn tiền của chị ruột nộp hết 565.000 đồng gồm “tiền đầu công” (tiền thu trên mỗi công đất sản xuất) và quỹ đền ơn đáp nghĩa. Ông D.H. nói khi đoàn cán bộ đi đòi nợ của xã tới nhà, ông phải chạy mượn để nộp 160.000 đồng “tiền đầu công” và 15.000 đồng quỹ đền ơn đáp nghĩa.


Theo ông Phạm Văn Đực - ấp Bắc A, khoảng 2-3 năm nay ông chưa một lần được xã mời họp bàn bạc làm đường giao thông cũng như cách thức vận động, mức thu nhưng liên tục nhận được thông báo đóng “tiền đầu công” và quỹ đền ơn đáp nghĩa. Ông tâm sự: “Họ nói thu tiền làm đường giao thông mà sao tui đóng tiền hoài mà con đường trước nhà tui vẫn sình lầy không đi được. Chẳng biết tiền đó đi đâu và chẳng biết bao giờ mới hết đóng tiền này nữa”.




Thông báo các khoản vận động đóng góp của xã Thạnh Trị (Gò Công Tây, Tiền Giang) Tự nguyện, nhưng không nộp không được!


Ông Đ.V.L. ở ấp Tân Thạnh (xã Tân Hương, huyện Châu Thành, Tiền Giang) ấm ức: “Năm 2008 xã gửi giấy lấy ý kiến người dân về việc đóng góp “tiền đầu công” mức 30.000 đồng/công đất (1.000m2), tôi và nhiều người khác đánh vào ô “không đồng ý” vì thời gian này lúa thóc làm ra không bán được và giá rất thấp, nợ nần chồng chất, trong nhà không có tiền. Sau đó xã vẫn gửi thông báo thu đúng y mức đó”. Không có tiền nộp hai khoản quỹ này, nên ông đề nghị chỉ nộp thuế nhà đất, nhưng cán bộ thuế không chịu thu.


Mới đây xã lại gửi thông báo thu “tiền đầu công”, quỹ đền ơn đáp nghĩa năm 2009 và... tiền nợ năm 2008, mỗi năm 334.000 đồng. “Ngày 12-5, cán bộ thuế tới thu tiền lúc ba đứa con tôi đang bị bệnh. Gia đình lúc đó khổ gần chết mà tôi vẫn phải lo tiền nộp cho xã” - ông L. than thở.


Ông N. T. X. ở ấp Thạnh Hưng, xã Thạnh Trị (huyện Gò Công Tây, Tiền Giang) nhận được giấy báo do chủ tịch UBND xã Phan Phú Đức ký yêu cầu nộp số tiền 353.600 đồng, trong đó “tiền đầu xe” 60.000 đồng/hai xe gắn máy, còn lại là “tiền đầu công”, quỹ đền ơn đáp nghĩa. Ông X. bức xúc: “Hai năm trước hễ xã gửi giấy báo là tôi nộp đầy đủ nhưng không rõ tiền đó đi đâu. Tôi dự định sẽ không đóng nữa nhưng lại lo nếu không đóng thì chính quyền làm khó dễ”.


Nhiều hộ khác trong xã cũng nhận được thông báo thu cả tiền máy cày tay với mức 200.000 đồng/chiếc. Chị H. cho biết phải cầm cố sổ đỏ để vay ngân hàng mua máy cày tay làm đất. Hiện nợ trả chưa hết mà vẫn phải cắn răng nộp tiền cho xã.


Cũng ở tỉnh Tiền Giang, nhiều hộ dân ở ấp Mỹ Quới, xã Mỹ Đức Đông, huyện Cái Bè có đơn phản ảnh nói rằng dù họ không đồng tình nộp “tiền đầu công” nhưng vẫn bị ép nộp, nếu không nộp thì bị ghi nợ.


V.TR.



ĐỨC TUYÊN - PHƯƠNG NGUYÊN - VÂN TRƯỜNG


http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=317892&ChannelID=3