Bệnh nhân Hà Văn Sơn 31 tuổi Quan Hóa, Thanh Hóa bị tại nạn gãy thân xương cẳng chân đã 9 tháng. Mổ ở bệnh viện huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa không khỏi anh tiếp tục điều trị tại bệnh viện Xây Dựng bằng phương pháp đóng đinh nội tủy. Sau 9 tháng xương không liền, tạo khớp giả.


KHỚP GIẢ LÀ GÌ? CHẬM LIỀN XƯƠNG LÀ GÌ?


- Khi xương gãy, tại ổ gãy xương chậm liền hơn so với bình thường thì gọi là chậm liền xương


- Khi xương gãy, đã quá 2 lần thời gian liền xương bình thường mà tại ổ gãy vẫn không có biểu hiện liền xương thì gọi là khớp giả. Thông thường với xương nhỏ trên 3 tháng, xương lớn trên 6 tháng.


PHÂN LOẠI KHỚP GIẢ


1. Theo tổ chức học: có 3 loại


1.1 Khớp giả chặt( khớp giả xơ sợi)


1.2 Khớp giả thực thụ. khớp giả điển hình


1.3 Khớp giả mất đoạn xương


2. Theo tình trạng nhiễm khuẩn


2.1 Khớp giả vô khuẩn


2.2 Khớp giả nhiễm khuẩn


3. Theo tình trạng phần mềm


3.1 Có phần mềm tốt


3.2 Có phần mềm xấu: sẹo dính xương, viêm loét da, mất cơ


4. Theo tình trạng nuôi dưỡng đầu xương


Khớp giả vô mạch( khớp giả teo đét)


Khớp giả giàu mạch nuôi( khớp giả phì đại)


5. Theo di lệch của đầu xương


5.1 Khớp giả thẳng trục


5.2 Khớp giả lệch trục


NGUYÊN NHÂN


Toàn thân:


Bệnh mạn tính: đái tháo đường, giang mai, lao, bại liệt, Tabes, còi xương, loãng xương...


Tuổi: càng nhiều tuổi khả năng liền xương càng chậm


Dinh dưỡng kém, khó liền xương


Tại chỗ:


Do sai sót trong điều trị:


- Bó bột, chưa đủ thời gian, lỏng bột không có tác dụng cố định, bất động không liên tục, thay bột nhiều lần


- Kéo liên tục quá mạnh


- Kết xương không thích hợp


- Các phương tiện kết xương bị ô xi hóa gây phản ứng tiêu xương


- Gãy xương phức tạp có mảnh rời, lấy bỏ mảnh xương quá nhiều


- Vô khuẩn không tốt


2.2 Gãy xương ở vị trí xương được nuôi dưỡng kém: cổ xương đùi, đầu dưới xương chày, xương sên, xương thuyền...


2.3 Gãy nhiều xương cùng lúc


2.4 Các nguyên nhân cơ học


CHẨN ĐOÁN


1. Chậm liền xương


- Đến thời gian liền xương mà vẫn còn các dấu hiệu sau:


+ Sưng nề tại ổ gãy


+ Đau chói tại ổ gãy


+ Cử động bất thường


X-quang còn khe sáng giữa hai đầu gãy


2. Khớp giả
Loading interface...



Quá hai lần thời gian liền xương:


- Hết cơ năng


- Hết chói


- Cử động bất thường vẫn còn


- X-quang 2 đầu gãy vẫn còn giản cách, các đầu gãy xơ hóa



ĐIỀU TRỊ



Với khớp giả có chỉ định phẫu thuật


+ Khớp giả vô khuẩn: kết hợp xương, ghép xương( tự thân, đồng loại, nhân tạo); Kết hợp xương, ghép tế bào gốc tự thân


+ Khớp giả nhiễm khuẩn: nạo viêm, lấy xương chết, cố định xương bằng khung cố định ngoài hoặc bó bột


Với chậm liền: rút chốt một đầu nếu kết hợp xương bằng đinh có chốt hai đầu, đi lại có tỳ, bổ sung calci, vitamin D, nâng cao thể trạng, đủ dinh dưỡng theo dõi.



LƯU Ý TRONG QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG TRÁNH BIẾN CHỨNG TẠO KHỚP GIẢ



Để phòng ngừa các biến chứng chậm liền xương, tạo khớp giả sau tai nạn gãy xương, bệnh nhân cần phải được xử trí ban đầu đúng phương pháp và kĩ thuật.


Đối với gãy xương có di lệch cần nắn chỉnh cho xương trở về đúng vị trí giải phẫu ban đầu sau đó mới được bó nẹp, hay bó bột.


Phương pháp điều trị bảo tồn "Bó lá sinh xương" của ông lang người An Khánh, Hoài Đức là phương pháp điều trị an toàn được nhiều bệnh nhân ca ngợi. Phòng ngừa được tối đa các biến chứng sau mổ như chậm liền xương, tạo khớp giả. Thời gian phục hồi nhanh, bệnh nhân không phải chịu đau do có thuốc giảm viêm, tiêu sưng. Tiết kiệm chi phí chữa bệnh, chỉ bằng 1/10 so với chi phí phẫu thuật.