Nghiên cứu cho thấy sự phát triển trí não và trí thông minh của con người phụ thuộc vào nhiều yếu tố như di truyền, môi trường gia đình, xã hội và chế độ dinh dưỡng cũng đóng một vai trò rất quan trọng tới sự phát triển trí não , sức khoẻ trẻ em. Trong chế độ dinh dưỡng thì việc bổ sung cần thiết các vi chất dinh dưỡng có vai trò quan trọng nhất với sự phát triển trí não của trẻ.



Do đó muốn con thông minh, khoẻ mạnh thì các mẹ cần phải quan tâm tới một số vấn đề sau:



1.Từ trước khi thụ thai, bố mẹ cần chuẩn bị tốt sức khoẻ, tinh thần thoải mái để chờ đón đứa con ra đời. Trong suốt thời kỳ thai nghén, người mẹ cần được quan tâm, chăm sóc ăn uống đầy đủ để đảm bảo cho hoạt động cơ thể mẹ và thai nhi phát triển. Chế độ ăn nên đa dạng, đủ chất, chú ý chất đạm như thịt, cá, sữa có nhiều chất sắt, canxi, nhất là các chất béo có nhiều DHA (omega3), omega 6, omega 9 vì chế độ ăn của bà mẹ rất quan trọng đối với thai nhi, đặc biệt trong 3 tháng cuối cần cho sự phát triển thần kinh và mạch máu. Chế độ ăn ngoài các chất đạm, nên tăng cường chất béo nhất là các acid béo không no có nhiều trong cá, tăng cường ăn thêm rau, hoa quả chín để cung cấp đủ lượng vitamin, chất khoáng (sắt, can xi…) cần thiết cho phát triển của thai nhi và sức khoẻ của mẹ. Mẹ nên uống bổ sung sắt và folic để phòng thiếu máu dinh dưỡng.





2.Sau khi sinh,
trẻ cần được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu nếu mẹ nhiều sữa và có điều kiện vì sữa mẹ có đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Khi trẻ đến 6 tháng ngoài sữa mẹ, nên cho trẻ ăn bổ sung (ăn bột) để cung cấp thêm các chất dinh dưỡng cần thiết . Chế độ ăn bổ sung ở trẻ cần đảm bảo đủ chất từ 4 nhóm thực phẩm (chất bột, chất béo, chất đạm, vitamin và chất khoáng), nên cho trẻ ăn đa dạng, tăng cường các thực phẩm giàu chất sắt, kẽm, (thịt, trứng, sữa, rau xanh), chất béo không no omega 3,6,9 có nhiều trong cá có ảnh hưởng tốt đến phát triển trí não trẻ, rau xanh, hoa quả chín cung cấp cho trẻ vitamin C, Beta caroten rất cần thiết cho sức khoẻ trẻ. Đối với trẻ nhỏ đòi hỏi phải cung cấp đủ DHA. DHA có nhiều trong cá và thuỷ sản, thực phẩm có bổ sung DHA (Sữa, các dầu ăn có tiền tố DHA).




Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng một số chất dinh dưỡng nếu bị thiếu hụt cũng ảnh hưởng đến sự phát triển trí não ở trẻ em, đó là:



1. Chất đạm (protein): Khi thiếu chất đạm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ thể nói chung và bộ não nói riêng.



2. Iốt: Khi mang thai ngừơi mẹ nếu ăn thiếu iốt, không những lượng iốt truyền qua nhau thai của mẹ sang bào thai không đủ để đáp ứng sự phát triển trí não mà còn làm cho hàm lượng iốt trong sữa mẹ cũng rất thiếu dẫn đến suy giảm sự phát triển não bộ và có thể gây nên bệnh đần độn do thiểu năng tuyến giáp.



3. Thiếu sắt: Trẻ thiếu máu thiếu sắt có chỉ số phát triển trí óc và vận động thấp hơn trẻ cùng lứa tuổi trong cùng môi trường sống. Khi trẻ đã lớn, tuổi học sinh, thiếu máu thiếu sắt cũng ảnh hưởng đến sự phát triển trí nhớ và ảnh hưởng đến kết quả học tập do trẻ không tập trung, hay ngủ gật trong giờ học do thiếu oxy não.



4. Các axit béo không no: Thành phần của não bộ có đến 60% là chất béo, trong đó DHA (omega3), omega 6 (Arachidonic acid) là các thành phần lipid chính của não. Những acid béo không no cần thiết này cơ thể không tự tổng hợp được mà cần phải đưa vào từ nguồn thực phẩm.



Ngoài 4 chất dinh dưỡng trên, các vi chất dinh dưỡng khác như: kẽm, magiê, đồng, crom, selen...cũng rất quan trọng cho sự phát triển cơ thể của trẻ cũng như bộ não của trẻ. Vì vậy muốn con thông minh, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn thì bố mẹ nên quan tâm tới chế độ dinh dưỡng của trẻ.



Để trong bữa ăn bổ sung của trẻ có đủ hàm lượng chất béo không no cần thiết, các bà mẹ nên tham khảo bổ sung thêm sản phẩm dầu ăn dành cho bé trong mỗi bữa ăn. Các loại dầu ăn này có bổ sung vi chất dinh dưỡng được chiết xuất từ các loại tinh dầu gấc, dầu oliu, dầu vừng và dầu cá Nauy. Giúp bổ sung vi chất dinh dưỡng beta carotene (tiền vitamin A), vitamin E, bổ sung omega 3,6,9, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng giúp cho trẻ phát triển trí não, tốt cho mắt, da và tim của trẻ.



Bác sỹ Cao Thị Hậu