Bước sang tuổi tứ tuần, bạn biết rằng mình không còn trẻ để mang thai sinh con dễ dàng như những mẹ khác. Nhưng đừng bi quan, mong muốn làm mẹ luôn chính đáng, và cuộc đời vẫn dành cho bạn những lợi thế riêng mà không lứa tuổi nào có được.



Nếu bạn gác lại việc mang thai và sinh con vì công việc hay những lo lắng xoay quanh hôn nhân hay đơn giản chỉ là vì bạn chưa sẵn sàng, đến khi mọi thứ đều ổn thoả và bạn bước sang tuổi 40, bạn chợt thốt lên “ôi trời, tôi quên mất là phải sinh con.” Sự thật bạn phải chấp nhận là tỷ lệ thụ thai tự nhiên của bạn đã xuống rất thấp so với chỉ vài năm trước, thậm chí qua tuổi 45, bạn hầu như không thể thụ thai tự nhiên bằng trứng của mình.



Hiện nay, khá nhiều phụ nữ mang thai và sinh con ở tuổi trên 40, một số nhờ phương pháp hỗ trợ sinh sản, một số thì không. Những nghiên cứu gần đây cho thấy vẫn có ít nhiều lợi ích để có con dù hơi muộn, cho cả bạn và em bé.



Dù bạn bao nhiêu tuổi khi có thai, vẫn sẽ có những thuận lợi và bất lợi. Đối với phụ nữ trên 40, đó là những gì?



Những thuận lợi khi có con ở tuổi 40



Có lẽ điều thuận lợi nhất khi đợi đến tuổi này mới có con là việc bạn đã có một thời gian dài để trưởng thành và trải nghiệm thế giới, bạn có tài chính hoàn toàn thoải mái cũng như nền tảng gia đình được củng cố qua nhiều năm và nhiều thăng trầm. Có thể nói, đây là thời gian ổn định nhất của một gia đình, ít xáo trộn và cũng bất ngờ, đó có thể là nền tảng gia đình tốt cho việc có con.



Có bằng chứng cho thấy những người mẹ lớn tuổi thường có kiến thức tốt hơn mẹ trẻ tuổi và họ có quyết định tốt hơn ở vai trò phụ huynh. Nghiên cứu cũng cho thấy những mẹ lớn tuổi có chế độ ăn lành mạnh hơn, ít dầu mỡ, ít đường và nhiều rau quả hơn so với mẹ trẻ tuổi, nhờ vậy họ cũng phù hợp với việc nuôi con bằng sữa mẹ hơn.



Sinh con muộn cũng có nhiều lợi ích về kinh tế, họ cũng dễ dàng chi mạnh tay hơn cho việc nuôi dạy và chăm sóc con cái. Những người mẹ lớn tuổi cũng trở lại với công việc sớm hơn sau khi nghỉ sinh vì họ có mối liên kết mạnh mẽ hơn với công việc và đồng nghiệp. Và cũng nhờ kinh nghiệm làm việc và các mối quan hệ, những người mẹ lớn tuổi cũng dễ phát triển công việc kinh doanh riêng nếu quyết định không đi làm lại. Những người này cũng dễ dàng tìm được công việc cố vấn bán thời gian để có thời gian chăm con.




Mẹ lớn tuổi có khả năng duy trì sự nghiệp tốt trong thời gian mang thai và sau khi sinh con. Ảnh: Inmagine.



Mặc dù các chuyên gia đều đồng ý độ tuổi có con tốt nhất là cuối 20 và đầu 30, nhưng họ cũng thấy những điểm sáng ở những cặp đôi có con muộn. Cha mẹ có con ở tuổi tứ tuần có sự tập trung cho con cái cao hơn so với những bố mẹ trẻ do họ đã có đủ trải nghiệm cuộc sống và thành tựu trong sự nghiệp, họ cũng ít phải lo toan về tiền bạc hơn.



Trở lại với bà mẹ 3 con với em bé cuối cùng được sinh ra khi cô 41 tuổi. Cô cho biết ở độ tuổi này, dù sức lực không được như trước nhưng mặt khác cô có sự khôn ngoan và kiên nhẫn hơn khi làm một người mẹ. Nếu như tuổi 20 và 30, bạn có xu hướng đặt quá nhiều áp lực vào bản thân mình hơn khi làm cha mẹ; bạn nghĩ sẽ là thảm hoạ nếu không làm đúng và bạn rất dễ bị stress với những điều nhỏ nhặt. Khi đã lớn tuổi hơn, bạn sẽ nhận thấy những chuyện vặt vãnh không thể làm bạn phiền lòng được.



Trên góc độ công việc, nếu bạn có con ở tuổi 20 và bê trễ công việc vì con cái, bạn có thể phải trả giá bằng cả công việc của mình. Nhưng ở tuổi 40, bạn đã có địa vị đủ để không phải lo về những chuyện như thế, và nhờ đó, bạn cũng cảm thấy thoải mái hơn.



Bất lợi khi sinh con ở tuổi 40



Nhược điểm lớn nhất của việc trì hoãn mang thai đến tuổi 40 chính là khả năng mang thai của bạn sẽ khó khăn hơn cùng với khoảng thời gian mà bạn trì hoãn. Lý do chính yếu là vì số lượng trứng của phụ giảm đáng kể theo độ tuổi và trứng dễ bị khiếm khuyết nhiễm sắc thể - làm tăng nguy cơ sảy thai và dị tật bẩm sinh.



Có sự khác biệt lớn về chất lượng trứng giữa nửa đầu tuổi 40 và nửa cuối tuổi 40. Bước vào tuổi 40, khả năng sinh sản của bạn tuột dốc chóng mặt, bạn sẽ có cơ hội thụ thai tốt hơn nhiều ở tuổi 41 khi so sánh với cơ hội ở tuổi 43. Các nhà khoa học đưa ra bằng chứng phụ nữ ở tuổi 40 có điều trị hiếm muộn có 25% cơ hội thụ thai bằng chính trứng của mình. Ở tuổi 43, con số này giảm còn 10% và ở tuổi 44 chỉ còn 1.6%. Với những phụ nữ thụ thai thành công, tỷ lệ sảy thai là 24% ở tuổi 40, 38% ở tuổi 43 và 54% ở tuổi 44. Đến sau tuổi 46, việc thụ thai bằng trứng của chính mình có thể so sánh với trúng số độc đắc.



Thụ tinh nhân tạo sử dụng trứng hiến giúp tăng cơ hội thụ thai cho phụ nữ trung niên – đây cũng là cách mà nhiều bà mẹ sao lựa chọn để có con sau khi họ đã vượt qua độ tuổi vàng để có con – dù họ có thừa nhận hay không.



Biến chứng thai kỳ là một quan ngại khác ở tuổi này. Đây là tuổi mà bạn có xu hướng dễ mắc các vấn đề như cao huyết áp, tiểu đường thai kỳ, vấn đề về nhau thai và biến chứng khi sinh nở. Phụ nữ quá 40 tuổi có nguy cơ sinh con nhẹ cân và sinh non cao hơn. Tỷ lệ thai chết lưu cũng cao hơn và các nghiên cứu cũng cho thấy những đứa trẻ sinh ra bởi người mẹ lớn tuổi có thể có nguy cơ tiểu đường tuýp 1 và cao huyết áp cao hơn.



Và đừng quên người bạn đời của bạn. Mặc dù đàn ông có thể có con ở tuổi 60 và thậm chí là 70 thì chất lượng tinh trùng của anh ấy cũng giảm dần theo tuổi kéo theo tỷ lệ dị tật di truyền cao hơn so với tinh trùng của đàn ông trẻ tuổi. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra được sự liên hệ giữa tuổi của người cha với các bệnh di truyền như hội chứng Down và tâm thần phân liệt.



Tất cả những nguy cơ và bất lợi trên có thể khiến bạn chùn bước, nhưng đừng quên rằng vẫn có không ít phụ nữ trên 40 mang thai hoàn toàn suôn sẻ, không có bất kỳ biến chứng nào và sinh ra những đứa trẻ khoẻ mạnh. Dù người mẹ lớn tuổi có nguy cơ cao hơn đối với các vấn đề tiêu cực, nhưng tổng số ca biến chứng là khá thấp.




Bạn sẽ phải tiết kiệm nhiều hơn, và làm việc lâu hơn để tích luỹ tài chính cho con. Ảnh: Inmagine.



Thêm một lưu ý nữa, mặc dù có lợi thế về tài chính khi sinh con muộn nhưng bạn sẽ bị trói buộc với trách nhiệm kinh tế lâu hơn để nuôi con. Thử nghĩ xem, khi những bà mẹ có con sớm bước vào tuổi nghỉ hưu, bạn có thể vẫn sẽ phải làm việc vì con bạn lúc này vẫn chưa đến tuổi trưởng thành để tự chủ về tiền bạc. Điều đó cũng có nghĩa là bạn nên tích luỹ dưỡng già từ trước khi có con, vì khi đã có con, việc tích luỹ tiền nong sẽ khó khăn hơn. Đó là chưa kể thời giá cũng sẽ tăng dần theo thời gian, chẳng hạn chi phí y tế, và bạn sẽ còn tốn kém nhiều hơn nếu phải viện đến kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để mang thai.



Tỷ lệ mang thai thành công ở tuổi tứ tuần



Khoảng một nửa phụ nữ trên 40 có vấn đề về thụ thai. Qua tuổi 40, thời gian sẽ lạnh lùng lấy đi cơ hội sinh con thuận lợi của bạn. Bạn chỉ có 5% cơ hội thụ thai trong một chu kỳ kinh nguyệt đơn lẻ và khoảng 40-50% cơ hội thụ thai tự nhiên trong một năm so với 75% nếu ở khoảng giữa tuổi 30. Ở tuổi 43, cơ hội mang thai tự nhiên của phụ nữ giảm chỉ còn 1-2%.



Vì sao cơ hội thụ thai của bạn lại tuột dốc như vậy? Tất cả là do trứng. Tại thời điểm dậy thì, số trứng của bạn vào khoảng 300,000 đến 400,000, bạn sẽ mất đi khoảng 13,000 quả trứng mỗi năm. Tốc độ giảm ổn định này sẽ để lại cho bạn khoảng 25,000 quả trứng vào năm 37 tuổi. Từ 37 tuổi, khả năng thụ thai của bạn bắt đầu giảm nhanh và đến năm 43 tuổi, bạn thực sự đã tiêu tốn những quả trứng cuối cùng của mình và cơ hội mang thai lúc này của bạn là rất mong manh.



Tỷ lệ nghịch với khả năng thụ thai là nguy cơ sảy thai, nguy cơ này tăng phi mã khi bạn bước vào tuổi 40. Ở tuổi 40-44, tỷ lệ sảy thai của bạn vào khoảng 35%, sau đó tăng lên hơn 50% khi bạn qua tuổi 45 (so với 10% ở độ tuổi 20 và 12% ở độ tuổi 30.) Sau tuổi 40, nguy cơ biến chứng thai kỳ như cao huyết áp và tiểu đường thai kỳ tăng gấp đôi so với phụ nữ mang thai ở tuổi 20.



Tỷ lệ mắc các vấn đề về gien cũng nhảy vọt khi bạn lớn tuổi. Ở tuổi 40, khả năng mang thai bé mắc hội chứng Down là 1/100, ở tuổi 45 là 1/30. Do có nguy cơ sinh con bị dị tật bẩm sinh cao, các bà mẹ ở độ tuổi này cần được tầm soát trước sinh kỹ lưỡng và chi tiết hơn với các thủ thuật siêu âm, chọc dò ối và lấy mẫu lông nhung màng đệm trong suốt thai kỳ.




Mẹ lớn tuổi cần được theo dõi y tế cẩn thận. Ảnh: Corbis.



Bà mẹ trên 40 tuổi có đến 48% phải sinh mổ (so với 30% ở lứa tuổi 20) do biến chứng sinh nở. Tỷ lệ sinh con nhẹ cân và thai chết lưu cũng cao hơn.



Một tin vui cho các mẹ lớn tuổi là chưa lúc nào các phương pháp hỗ trợ thụ thai lại phong phú và đạt được hiệu quả như lúc này. Nếu như thụ tinh trong ống nghiệm với trứng và tinh trùng của chính vợ chồng bạn giảm hiệu quả sau tuổi 35 thì phương pháp thụ tinh bằng trứng hiến từ phụ nữ 20-30 vẫn cho kết quả tốt với tỉ lệ thành công đến 50%, nguy cơ sảy thai và bất thường nhiễm sắc thể phụ thuộc vào tuổi của trứng hiến.



Cần làm gì nếu muốn có con ở độ tuổi này



Gạt vấn đề tuổi tác sang bên, hãy cho mình sự chuẩn bị tốt nhất để tăng cơ hội thụ thai và có một thai kỳ khoẻ mạnh.



Nếu bạn ở nửa đầu tuổi 40, hãy cố gắng thụ thai tự nhiên bằng cách quan hệ tình dục thường xuyên không dùng biện pháp tránh thai trong 6 tháng trước khi nhờ đến chuyên gia hỗ trợ sinh sản. Một số chuyên gia lại khuyên bạn không nên chờ đợi nữa mà hãy đi khám hiếm muộn ngay, đặc biệt là nếu bạn biết mình có những vấn đề như mất kinh, chu kỳ thất thường hoặc chồng bạn có vấn đề về sinh tinh.



Hầu hết chuyên gia bắt đầu bằng cách tiến hành các xét nghiệm xác định bạn có vấn đề ở chức năng buồng trứng hay không, tiếp đến họ sẽ kiểm tra vấn đề của vòi trứng hoặc tinh trùng của chồng bạn. Những vấn đề này dễ kiểm tra và thường cũng dễ giải quyết.



Nếu không có vấn đề gì, có thể tình trạng không thụ thai của bạn có thể là kết quả của tuổi tác và chất lượng trứng. Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn các phương án để bạn có thể lựa chọn phù hợp nhất với hoàn cảnh của mình.