Nhóm bệnh truyền nhiẽm đường hô hấp hiện nay còn khá phỏ biến ở các nước đang phát triển. Tác nhân gây bệnh thường là: Vi khuẩn (Bạch hầu, Ho gà, Não mô cầu, Lao,...), Virus (Cúm, Sởi, Quai bị, Thuỷ đậu, Đạu mùa, virus gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp). Phần lớn các tác nhân này đều đề kháng yếu với ngoại cảnh, dễ bị tiêu diệt ở điều kiên bình thường, trong đó virus Sởi là virus có sức đề khàng kém nhất, có sức đề kháng cao là virus Đậu mùa, vi khuẩn lao, trực khuẩn bạch hầu.


Thể bệnh điển hình: Ủ bệnh: Nhóm này có thời gian ủ bệnh ngắn(cúm 2-3 ngày, sởi 7-18 ngày, bạch hầu 2-5 ngày, ho gà 6-20 ngày,...). Đa số các bệnh có thể lây truyền vào cuối thời kỳ ủ bệnh.


Phát bệnh: Đây là thời kỳ lấy lan mạnh nhất, mầm bệnh đào thải khi bệnh nhân ho nhiều. Bệnh càng nặng cang lây nhiều, khi bệnh giảm thì khả năng lây bệnh cũng giảm. Riêng bệnh ho gà, người ta thấy sự lây lan kết thcs sớm hơn tình trạng lâm sàng, chỉ lây trong 3 tuần đầu, dù sau đó bệnh nhân vẫn còn ho.


Lui bệnh: Đa số các bệnh ít lây lan vào giai đoạn này như sởi, thuỷ đậu, quai bị. Đậu mùa còn lây đến khi bong hết vảy. Bệnh bạch hầu còn lây đến hết thời kỳ lui bệnh và còn có thể kéo dài.


Dịch tễ học: Thường xảy ra ở những nơi tập trung đông người, chật trội, ẩm thấp; Bệnh có tính lây lan, bùng phát nhanh nhưng nhất thời vì tác nhân gây bệnh không tồn tại lâu ở ngoại cảnh; Có thể gây đại dịch; Thường có tình chu kỳ(theo mùa, theo năm); Tăng cao vào các tháng lạnh ẩm; Thường gặp ở trẻ em nhiều hơn người lớn; Vacxin phòng bệnh đặc hiệu có thể ngăn ngừa được bệnh.


Phòng chống dịch: Với người bệnh:(1) Chẩn đoán phát hiện bệnh sớm bằng lâm sàng và xét nghiệm, kết hợp với dịch tễ học. (2) Khai báo đúng quy định-rất quan trọng, nhất là bệnh gây đại dịch. (3) Cách ly. (4) Khủ trùng các vật dụng dính chất thải từ đường hô hấp. (5) Điều trị đặc hiệu nếu do vi khuẩn, điều trị triệu chứng và nâng cao thể trạng nếu nhiễm virus. (6) Quản lý và giám sát bệnh, dịch.


Cắt đường lây truyền bệnh: rất khó


Huyết thanh phòng bệnh: Gây miễn dịch thụ động bằng kháng huyết thanh chứa kháng thể chóng lại bệnh đặc hiệu(đắt và hiếm).


Vacination: Hiện có nhiều vacxin phòng bệnh đặc hiệu: Đậu mùa(đã thanh toán). Cúm(hiệu quả thấp hơn, gây miễn dịch không bền vững và không chắc chắn). BCG (Hiệu lực 52%-90% ở trẻ nhỏ, chống các thể lao kê và lao màng não, các thể lao khác hiệu lực thấp hơn). BH-HG-UV(hiệu lục khá cao, tiêm 3 mũi cách nhau >= 30 ngày, xong trước khi trẻ đủ 12 tháng tuổi). Sởi(hiệu lực khá cao-95%, ca nhất khi tiêm cho trẻ vào lúc 9-12 tháng tuổi).


Trong các biện pháp phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm đường hô hấp, thì các biện pháp với nguồn truyền nhiễm(người bệnh) thường là muộn vì bệnh đã lây ngay từ thời kỳ ủ bệnh, nên có áp dụng triệt để các biện pháp cũng không thể ngăn bệnh lây truyền được. Các biện pháp với đường truyền nhiễm thì càng khó áp dụng một cách rộng rãi, gần như chúng ta không làm gì được. Do đó bảo vệ khối cảm nhiễm bằng các vacxin phòng bệnh đặc hiệu là quan trọng nhất và hiệu quả nhất.


" Hãy cho trẻ tiêm chủng đúng và đủ là bạn đã làm cho con bạn được nhiều điều hơn bạn nghĩ ".


Chúc mạnh khoẻ !!!