Trầm cảm sau sinh


ĐỊNH NGHĨA: Sự ra đời của một em bé có thể kích hoạt một mớ bòng bong của những cảm xúc mạnh mẽ, từ sự phấn khích và niềm vui cho nỗi sợ hãi và lo lắng. Nhưng nó cũng có thể dẫn đến một cái gì đó bạn có thể không mong đợi - trầm cảm.


Nhiều bà mẹ trải nghiệm các triệu chứng gọi là “buồn sau sinh” hay "baby blues" sau khi sinh con, mà thường bao gồm thay đổi tâm trạng, dễ khóc, lo lắng và khó ngủ. Baby blues thường bắt đầu trong vòng 2-3 ngày đầu sau khi sinh, và có thể kéo dài tới hai tuần.


Nhưng một số bà mẹ mới trải qua một dạng nặng hơn và kéo dài hơn được gọi là trầm cảm sau sinh. Một số nhỏ các bà mẹ có một rối loạn rất nặng đó là loạn thần sau sinh.


Trầm cảm sau sinh không phải là rối loạn do nhân cách hoặc thể hiện bên ngoài của sự yếu đuối. Đôi khi đó chỉ đơn giản là một biến chứng của sinh. Nếu bạn bị trầm cảm sau sinh, điều trị kịp thời có thể giúp bạn giải quyết triệu chứng và chăm sóc tốt cho em bé của bạn.


TRIỆU CHỨNGCác dấu hiệu và triệu chứng của bệnh trầm cảm sau khi sinh con khác nhau, và họ có thể từ nhẹ đến nặng.


Buồn sau sinh (baby blues)Các dấu hiệu và triệu chứng của buồn sau sinh- mà chỉ kéo dài vài ngày đến một hoặc hai tuần sau khi em bé được sinh ra - có thể bao gồm:




Cảm xúc thay đổi


Lo lắng


Buồn


Cáu gắt


Cảm giác choáng ngợp


Khóc quá nhiều


Giảm tập trung


Ăn kém ngon miệng


Khó ngủ



Các triệu chứng trầm cảm sau sinhTrầm cảm sau sinh có thể bị nhầm lẫn với buồn sau sinh- nhưng các dấu hiệu và triệu chứng dữ dội hơn và kéo dài, ảnh hưởng tới khả năng chăm sóc cho em bé của bạn và xử lý công việc hàng ngày khác. Các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng vài tuần đầu tiên sau khi sinh, nhưng có thể bắt đầu sau đó - lên đến sáu tháng sau khi sinh.


Triệu chứng trầm cảm sau sinh có thể bao gồm:




Tâm trạng chán nản hoặc thay đổi tâm trạng nghiêm trọng


Khóc quá nhiều


Khó gắn kết với em bé của bạn


Không muốn gặp bạn bè và gia đình


Chán ăn hoặc ăn nhiều hơn bình thường


Không có khả năng ngủ (mất ngủ) hoặc ngủ quá nhiều


Tăng mệt mỏi hoặc mất năng lượng


Giảm quan tâm và thích thú trong các hoạt động mà bạn thường thích


Cáu kỉnh gắt và giận dữ


Lo sợ rằng bạn không phải là người mẹ tốt


Cảm giác vô dụng, xấu hổ, tội lỗi hay không tương xứng


Giảm khả năng suy nghĩ rõ ràng, tập trung hoặc đưa ra quyết định


Lo âu nặng và cơn hoảng loạn


Suy nghĩ làm hại mình hay con của bạn


Suy nghĩ lặp lại về cái chết hoặc tự sát



Nếu không điều trị, trầm cảm sau sinh có thể kéo dài trong nhiều tháng hoặc lâu hơn.


Loạn thần sau sinhVới loạn thần sau sinh - một rối loạn hiếm gặp mà thường phát triển trong vòng tuần đầu tiên sau sinh - những dấu hiệu và triệu chứng thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:




Lẫn lộn và mất phương hướng


Suy nghĩ ám ảnh về em bé của bạn


Ảo giác và hoang tưởng


Rối loạn giấc ngủ


Có ý định làm hại bạn hoặc con bạn


Loạn thần sau sinh có thể dẫn đến những suy nghĩ hoặc hành vi đe dọa tính mạng và cần phải điều trị ngay lập tức.



KHI NÀO CẦN GẶP BÁC SĨ: Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng buồn sau sinh hoặc trầm cảm sau sinh, hãy sắp xếp đi khám sớm. Nếu bạn có những triệu chứng gợi ý bạn có thể có loạn thần sau sinh, hãy đi khám ngay lập tức.


Điều quan trọng là đi khám càng sớm càng tốt nếu các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh trầm cảm:


Không giảm sau hai tuần


Có tồi tệ hơn


Gây khó khăn cho bạn trong việc chăm sóc cho em bé của bạn


Gây khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ hàng ngày


Có suy nghĩ làm hại mình hay con


Nếu bạn có ý nghĩ tự tửNếu tại bất kỳ điểm nào bạn có ý nghĩ làm hại mình hay con, ngay lập tức tìm kiếm sự giúp đỡ từ chồng của bạn hoặc người thân trong việc chăm sóc em bé của bạn và đi khám ngay.


Cũng nên xem xét các tùy chọn này nếu bạn đang có ý nghĩ tự tử.


Giúp một người bạn hoặc người thân yêuNhững người bị trầm cảm có thể không nhận ra hoặc thừa nhận rằng họ đang chán nản. Họ có thể không biết các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh trầm cảm. Nếu bạn nghi ngờ rằng một người bạn hoặc người thân có trầm cảm sau sinh hoặc đang phát triển rối loạn tâm thần sau sinh, giúp họ tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Đừng chờ đợi và hy vọng để cải thiện.


NGUYÊN NHÂN: Không có nguyên nhân cụ thể của trầm cảm sau sinh, nhưng các vấn đề về thể chất và cảm xúc có thể đóng một vai trò.


Thay đổi thể chất. Sau khi sinh con, giảm đáng kể kích thích tố (estrogen và progesterone) trong cơ thể của bạn có thể đóng góp vào trầm cảm sau sinh. hormone khác được sản xuất bởi tuyến giáp của bạn cũng có thể giảm mạnh - có thể để lại cho bạn cảm giác mệt mỏi, uể oải và chán nản.


Vấn đề cảm xúc. Khi bạn đang bị thiếu ngủ và quá tải, bạn có thể gặp khó khăn khi xử lý các vấn đề thậm chí là các vẫn đề nhỏ. Bạn có thể lo lắng về khả năng của mình để chăm sóc cho một trẻ sơ sinh. Bạn có thể cảm thấy kém hấp dẫn, đấu tranh với cảm giác của bạn về bản sắc hay cảm thấy rằng bạn đã mất quyền kiểm soát cuộc sống của bạn. Bất kỳ của những vấn đề này có thể góp phần vào trầm cảm sau sinh.


CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ: Trầm cảm sau sinh có thể phát triển sau khi sinh của bất kỳ đứa trẻ nào, không chỉ là người đầu tiên. Nguy cơ này tăng nếu:




Bạn có tiền sử trầm cảm, hoặc trong khi mang thai hoặc lúc khác


Bạn có rối loạn lưỡng cực


Bạn có bị trầm cảm sau khi sinh sau khi mang thai trước đó


Bạn có các thành viên trong gia đình đã bị trầm cảm hoặc các vấn đề cảm xúc khác


Bạn đã trải qua sự kiện căng thẳng trong năm qua, chẳng hạn như các biến chứng khi mang thai, bệnh tật hoặc mất việc làm


Em bé của bạn có vấn đề về sức khỏe hoặc các nhu cầu đặc biệt khác


Bạn có khó khăn cho con bú


Bạn đang gặp vấn đề trong mối quan hệ của bạn với người bạn đời hoặc người yêu của bạn


Bạn ít được sự trợ giúp


Bạn có vấn đề tài chính


Việc mang thai ngoài ý muốn hoặc không mong muốn



XÉT NGHIỆM VÀ CHẨN ĐOÁN: Bác sĩ của bạn thường sẽ nói chuyện với bạn về cảm xúc, suy nghĩ của bạn và sức khỏe tâm thần để phân biệt giữa buồn sau sinh và trầm cảm sau sinh. Đừng xấu hổ. Chia sẻ các triệu chứng của bạn với bác sĩ của bạn để cho một kế hoạch điều trị hữu ích có thể được tạo ra cho bạn.


Là một phần của đánh giá của bạn, bác sĩ của bạn có thể:




Yêu cầu bạn hoàn thành một bảng câu hỏi sàng lọc trầm cảm


Xét nghiệm máu để xác định liệu một yếu tố góp phần vào các dấu hiệu và triệu chứng của bạn


Làm các xét nghiệm khác, nếu cần thiết, để loại trừ các nguyên nhân khác cho các triệu chứng của bạn.



PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ: Điều trị và thời gian phục hồi khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh trầm cảm của bạn và nhu cầu cá nhân của bạn.


Buồn sau sinhCác triệu chứng buồn sau sinh có thể cải thiện trong một vài ngày tới 1-2 tuần. Trong luc đó:


Hãy nghỉ ngơi nếu bạn có thể


Chấp nhận sự giúp đỡ từ gia đình và bạn bè


Kết nối với các bà mẹ mới khác


Tạo thời gian để chăm sóc bản thân


Tránh uống rượu và các loại thuốc giải trí, có thể làm cho tâm trạng thay đổi tính xấu


Trầm cảm sau sinhtrầm cảm sau sinh thường được điều trị bằng liệu pháp tâm lý (liệu pháp cũng gọi là nói chuyện hoặc tư vấn sức khỏe tâm thần), thuốc hoặc cả hai.


Tâm lý trị liệu. Nó có thể giúp đỡ để nói chuyện thông qua mối quan tâm của bạn với một bác sĩ tâm thần, chuyên gia tâm lý hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần khác. Thông qua điều trị, bạn có thể tìm thấy những cách tốt hơn để đối phó với những cảm xúc của bạn, giải quyết vấn đề, thiết lập mục tiêu thực tế và ứng phó với các tình huống một cách tích cực. Đôi khi trị liệu gia đình cũng có thể có ích.


Thuốc chống trầm cảm. Bác sĩ có thể đề nghị một thuốc chống trầm cảm. Nếu bạn đang cho con bú, bất kỳ loại thuốc mà bạn có sẽ qua sữa của bạn. Tuy nhiên, một số thuốc chống trầm cảm có thể được sử dụng trong quá trình cho con bú với ít nguy cơ tác dụng phụ cho em bé của bạn. Làm việc với bác sĩ của bạn để cân nhắc những rủi ro và lợi ích của thuốc chống trầm cảm.


Nếu được điều trị thích hợp, trầm cảm sau sinh thường biến mất trong vòng sáu tháng. Trong một số trường hợp, trầm cảm sau sinh kéo dài lâu hơn nữa, trở thành trầm cảm kinh niên. Điều quan trọng để tiếp tục điều trị sau khi bạn bắt đầu cảm thấy tốt hơn. Ngừng điều trị quá sớm có thể dẫn đến tái phát.


Loạn thần sau sinhLoạn thần sau sinh cần phải điều trị ngay lập tức, thường là trong bệnh viện. Điều trị có thể bao gồm:


Thuốc. Khi sự an toàn của bạn được đảm bảo, một sự kết hợp của các loại thuốc - chẳng hạn như thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần và chỉnh khí sắc - có thể được sử dụng để kiểm soát các dấu hiệu và triệu chứng của bạn.


Liệu pháp sốc điện (ECT). Nếu trầm cảm sau sinh của bạn là nghiêm trọng và không đáp ứng với thuốc, ECT có thể được khuyến khích.


PHONG CÁCH SỐNG VÀ KHẮC PHỤC: Trầm cảm sau sinh không phải là một vấn đề mà bạn có thể tự giải quyết - nhưng bạn có thể tự làm một số việc cho chính mình đó là xây dựng kế hoạch điều trị và đẩy nhanh thời gian phục hồi.


Hãy lựa chọn lối sống lành mạnh. Bao gồm các hoạt động thể chất, chẳng hạn như đi bộ với em bé của bạn như một thói quen hàng ngày của bạn. Hãy cố gắng để có được nghỉ ngơi đầy đủ. Ăn thực phẩm lành mạnh và tránh uống rượu.


Đặt kỳ vọng một cách thực tế. Đừng gây áp lực cho mình để làm tất cả mọi thứ. Xem xét lại kì vọng của bạn về một gia đình hoàn hảo. Xem xét xem bạn có thể làm gì và những gì là chưa phù hợp.


Dành thời gian cho chính mình. Nếu bạn cảm thấy như thế giới đang đi xuống xung quanh bạn, hãy dành thời gian cho chính mình. Mặc quần áo, đi ra khỏi nhà, và ghé thăm một người bạn hay chạy đi công chuyện. Hoặc lên lịch người thân của bạn.


Tránh tự cô lập. Nói chuyện với chồng hoặc người yêu, gia đình và bạn bè của bạn về cảm xúc của mình. Hãy hỏi bà mẹ khác về kinh nghiệm của họ. Phá vỡ sự cô lập có thể giúp bạn cảm thấy mình vẫn là một con người.


Yêu cầu giúp đỡ. Hãy thử cởi mở với những người gần gũi với bạn và cho họ biết bạn cần sự giúp đỡ. Nếu một người ai đó có thể giúp bạn chăm em bé, đó là lúc bạn có thể nghỉ ngơi. Bạn có thể ngủ, thư giãn, nếu có thể hoặc có thể bạn có thể nên xem một bộ phim hay uống cà phê với bạn bè.


Hãy nhớ rằng, cách tốt nhất để chăm sóc em bé của bạn là để chăm sóc bản thân.


ĐỐI PHÓ VÀ HỖ TRỢ: Việc đã căng thẳng, mệt mỏi sau thời gian sinh một em bé là một hiển nhiên và sẽ là khó khăn hơn khi trầm cảm xảy ra. Nhưng hãy nhớ, trầm cảm sau sinh là không bao giờ lỗi của bất kỳ ai. Đó là một tình trạng bệnh lý phổ biến mà cần phải điều trị.


Vì vậy, nếu bạn đang gặp rắc rối đối phó với trầm cảm sau sinh, nói chuyện với một bác sĩ chuyên khoa.


Việc sớm hơn bạn nhận được sự giúp đỡ, sớm hơn bạn sẽ được trang bị đầy đủ để đối phó với trầm cảm và tận hưởng em bé mới sinh.


DỰ PHÒNG: Nếu bạn có tiền sử trầm cảm - đặc biệt là trầm cảm sau sinh - nói với bác sĩ của bạn nếu bạn đang có kế hoạch mang thai hoặc ngay sau khi bạn tìm ra bạn đang mang thai.


Trong thời gian mang thai, bác sĩ có thể theo dõi bạn chặt chẽ các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh trầm cảm. Bác sĩ có thể cho bạn hoàn thành một bảng câu hỏi sàng lọc trầm cảm trong thời gian mang thai và sau khi sinh. Đôi khi bệnh trầm cảm nhẹ có thể được quản lý với các nhóm hỗ trợ, tư vấn hoặc điều trị khác. Trong trường hợp khác, thuốc chống trầm cảm có thể được đề nghị - ngay cả trong thời kỳ mang thai.


Sau khi em bé được sinh ra, bác sĩ có thể đề nghị một kiểm tra sức khỏe sau sinh sớm để sàng lọc các dấu hiệu và triệu chứng của trầm cảm sau sinh. Trước đó nó phát hiện, điều trị sớm có thể bắt đầu. Nếu bạn có tiền sử trầm cảm sau sinh, bác sĩ có thể khuyên nên điều trị thuốc chống trầm cảm hoặc tâm lý ngay sau khi giao hàng.