TỔNG QUAN BỆNH SỎI THẬN: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH TRỊ HIỆU QUẢ

Bạn có biết, khi các khoáng chất trong nước tiểu không tan và kết dính với nhau sẽ tạo nên những tinh thể cứng trong thận gọi là sỏi thận. Những viên sỏi với kích thước khác nhau gây nên bao phiền toái mà điển hình là cơn đau quặn thận dữ dội cùng tình trạng rối loạn tiểu tiện, tiểu buốt, bí tiểu,…Vậy bệnh sỏi thận có nguy hiểm không và đâu là giải pháp trị bệnh hiệu quả? Đừng bỏ qua những thông tin trong bài viết dưới đây.

Bệnh sỏi thận là gì?

Sỏi thận chính là các tinh thể vật cứng xuất hiện ở nhiều vị trí bể thận, đài thận… Khi nước tiểu bị cô đặc và các khoáng chất như acid uric, canxi, natri, oxalat,… không hòa tan sẽ kết dính với nhau tạo thành sỏi. Tùy từng thời gian và mức độ lắng đọng, viên sỏi thường có kích thước khác nhau. Sỏi thận thường không “nằm im” ở một vị trí trong thận mà có thể theo dòng chảy nước tiểu rơi xuống niệu quản, bàng quang.

hình ảnh

Dấu hiệu nhận biết bệnh sỏi thận ngay từ sớm

Một viên sỏi thận thường không gây ra triệu chứng cho đến khi nó di chuyển bên trong thận hoặc đi vào ống niệu quản xuống bàng quang. Lúc này, người bệnh sẽ cảm nhận thấy một số dấu hiệu sau:

- Đau: điển hình nhất là cơn đau quặn thận, đau dữ dội theo từng cơn ở hai bên hố thắt lưng ngay dưới xương sườn sau đó lan đến vùng bụng dưới và háng. Đau khiến người bệnh không thể ngồi yên hoặc tìm thấy một tư thế nào thoải mái. Nếu sỏi nhỏ hoặc nằm ở trong bể thận thường gây đau âm ỉ.

Đi tiểu ra máu: sỏi cọ xát gây chảy máu, nước tiểu hồng như màu nước rửa thịt, ít khi có máu cục.

- Tiểu buốt: đau rát mỗi lần đi tiểu.

- Tiểu rắt: tăng rõ rệt tần suất đi tiểu, lượng nước tiểu thường ít.

- Nước tiểu đục, có màu sắc bất thường: có mủ trắng và mùi rất khó chịu, lúc này sỏi đã gây biến chứng nhiễm khuẩn.

- Các biểu hiện khác: sốt cao, ớn lạnh, buồn nôn, nôn mửa.

Để tìm hiểu thông tin chi tiết nhất về bệnh sỏi thận, bạn hãy theo dõi những tư vấn của PGS.TS.BS Trần Đình Ngạn – Nguyên Phó Giám đốc, Nguyên chủ nhiệm khoa Tim, Thận, Khớp và Nội tiết, Bệnh viện Quân y 103 ngay tại video dưới đây:

Bệnh sỏi thận có nguy hiểm không?

Hai quả thận đảm nhiệm chức năng chính trong hệ tiết niệu nên nếu sỏi quá lớn, cản trở lưu thông nước tiểu thì nguy cơ gặp biến chứng là rất cao, ví dụ như:

- Tắc nghẽn đường tiết niệu: sỏi thận rơi xuống điểm nối thận – niệu quản khiến nước tiểu không được lưu thông gây nên tình trạng thận ứ nước, giãn đài bể thận.

- Viêm đường tiết niệu: sỏi thận là nơi trú ngụ của nhiều vi khuẩn và khi sỏi di chuyển cọ xát gây chảy máu và viêm ở thận hoặc niệu quản, bàng quang, niệu đạo…

- Suy giảm chức năng thận: các tổn thương ở thận đều có thể gây suy thận cấp tính hoặc mạn tính, gây tốn kém chi phí trong điều trị.

- Biến chứng vỡ thận đột ngột gây tử vong.

Các loại sỏi thận được phân định theo thành phần cấu tạo

Thông thường, sỏi thận được chia thành 4 dạng sau:

- Sỏi canxi: đây là loại sỏi phổ biến nhất như canxi oxalat, canxi phosphat,… chiếm gần 80% các loại sỏi thận. Sỏi canxi thường rất cứng và có hình thù khác nhau.

- Sỏi san hô (sỏi struvite, sỏi nhiễm trùng): chiếm tỷ lệ khoảng 10%. Căn nguyên tạo sỏi là do các chất thải chuyển hóa của vi khuẩn liên kết với magie trong nước tiểu tạo thành sỏi.

- Sỏi acid uric: chiếm tỷ lệ gần 10%, thường gặp khi nồng độ acid uric tăng cao và nước tiểu bị acid hóa.

- Sỏi cystine: là loại sỏi rất hiếm gặp, thường liên quan đến yếu tố di truyền, thận bài tiết quá nhiều cystine.

hình ảnh

Sỏi canxi cứng hoặc sỏi san hô thường có tỷ lệ mắc bệnh cao ở Việt nam

Nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ gây nên sỏi thận

Bệnh sỏi thận có thể gặp ở bất kỳ ai và nguyên nhân hình thành sỏi thận thì đa dạng khác nhau, chẳng hạn như:

- Nước tiểu bị cô đặc, cơ thể bị thiếu nước, mất nước do bệnh lý tiêu chảy hoặc do đổ nhiều mồ hôi khiến các khoáng chất dễ kết dính tạo sỏi. Thói quen nhịn tiểu, lười vận động,…

- Chế độ ăn chưa khoa học, ăn quá nhiều đạm động vật, muối, đường,… làm tăng nồng độ canxi và acid uric trong nước tiểu.

- Mắc kèm các bệnh lý như nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh dạ dày, viêm ruột, bệnh gút, loãng xương, đái tháo đường, tăng huyết áp, cường giáp, các dị dạng đường tiết niệu, túi thừa đường tiết niệu,…

- Do ảnh hưởng tác dụng phụ của các thuốc điều trị khác như thuốc chữa tăng huyết áp, thuốc tiểu đường, thuốc kháng acid,…

- Tiền sử gia đình có người mắc bệnh sỏi thận, sỏi tiết niệu

Phương pháp điều trị sỏi thận – Làm thế nào để nhanh bài sỏi, ngừa viêm hiệu quả?

Chữa sỏi thận hiện nay có nhiều phương pháp và cần căn cứ vào vị trí, kích thước sỏi và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Thuốc tây chữa sỏi thận

- Nhóm thuốc giảm đau, chống viêmnhư paracetamol, iibuprofen,…: để xoa dịu những cơn đau do sỏi.

- Nhóm thuốc giãn cơ trơn tiết niệu: tạo điều kiện để viên sỏi dễ dàng di chuyển và ít gây tổn thương đường tiết niệu.

- Thuốc điều trị theo từng thành phần sỏi: với mỗi loại sỏi thận, các nhóm thuốc được chỉ định nhằm điều chỉnh nồng độ các khoáng chất, đồng thời giúp bào mòn sỏi như: thuốc lợi tiểu, kiềm hóa nước tiểu với sỏi canxi, thuốc giảm nồng độ acid uric với sỏi uric, thuốc kháng sinh diệt khuẩn khi bị sỏi struvite,…

Chữa sỏi thận bằng thảo dược Đông y

Thuốc tây chữa sỏi thận thường giúp cải thiện nhanh triệu chứng nhưng lại không tác động tận gốc đến căn nguyên nên bệnh dễ tái phát, đó là chưa kể một số tác dụng phụ có thể xảy ra. Do vậy, để điều trị sỏi thận hiệu quả cần phải ngăn chặn ngay từ những yếu tố hình thành, đồng thời bào mòn sỏi, tránh tình trạng viêm, nhiễm khuẩn, ảnh hưởng chức năng thận tiết niệu về sau.

Hướng đến mục tiêu này, phương pháp chữa sỏi thận bằng Đông y luôn được đánh giá cao, vừa hỗ trợ tăng thêm hiệu quả, vừa rút ngắn được thời gian điều trị. Và tiêu biểu nhất hiện nay là bộ 7 thảo dược gồm Kim tiền thảo, Râu ngô, Râu mèo, Xa tiền tử, Hoàng bá, Nhọ nồi, Bán biên liên. Sự cộng hưởng của các thảo dược này sẽ tác động toàn diện hơn lên hệ tiết niệu. Không chỉ giúp lợi tiểu, tăng bào mòn sỏi và cặn lắng, khả năng kiềm hóa nước tiểu của Kim tiền thảo, Râu mèo có thể ngăn chặn sự lắng đọng các khoáng chất để phòng ngừa sỏi tái phát một cách tự nhiên. Ngoài ra, các thảo dược này còn có tác dụng giảm đau, kháng khuẩn, chống viêm đường tiết niệu do sỏi thận rất hiệu quả. Hiện nay, những người bị sỏi thận, sỏi đường tiết niệu hoàn toàn có thể sử dụng trọn bộ 7 thảo dược này dưới dạng viên uống Stonebye để giúp hỗ trợ bài trừ sỏi thận nhanh chóng.

Thực tế, rất nhiều người bị sỏi thận từng nghĩ rằng mình phải sống chung với bệnh sỏi thận cả đời, nhưng khi biết đến sản phẩm Stonebye, họ đã tìm ra được giải pháp phù hợp cho chính mình khi sỏi được bào mòn nhanh và đào thải ra ngoài mà không lo tái phát, tránh phải mổ, tán sỏi nhiều lần. 

Can thiệp ngoại khoa trong điều trị sỏi thận

Với những trường hợp kích thước viên sỏi quá lớn và có biến chứng, một số phương pháp sau có thể được áp dụng:

- Tán sỏi ngoài cơ thể (tán sỏi bằng sóng xung kích): tập trung năng lượng sóng âm tần số lớn để phá vỡ viên sỏi thành các mảnh nhỏ và đào thải ra ngoài.

- Nội soi tán sỏi ngược dòng: sử dụng một ống nội soi luồn qua niệu đạo qua bàng quang, niệu quản lên đến thận, sau đó sử dụng năng lượng laser để phá vỡ viên sỏi hoặc dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ viên sỏi.

- Phẫu thuật lấy sỏi qua da: rạch một đường nhỏ 0.5cm qua da sau đó luồn ống nội soi và dụng cụ lấy sỏi. Phương pháp này thường áp dụng với những viên sỏi cứng, kích thước lớn.

- Mổ mở lấy sỏi: áp dụng khi sỏi quá lớn, không thể can thiệp bằng các phương pháp trên. Với phẫu thuật này, thời gian hồi phục thường lâu hơn và nguy cơ biến chứng cao hơn.

Mặc dù phẫu thuật mổ/tán sỏi giúp loại bỏ sỏi nhanh nhưng không tránh khỏi một số rủi ro như nhiễm khuẩn hậu phẫu, rách niệu đạo, bàng quang, niệu quản hoặc tình trạng rối loạn tiểu tiện, tiểu không tự chủ kéo dài. Chính vì vậy, điều trị sớm sỏi thận bằng nội khoa ngay khi sỏi kích thước nhỏ là rất quan trọng.

Bị sỏi thận nên ăn gì, kiêng gì để điều trị và phòng ngừa bệnh hiệu quả?

Chế độ sinh hoạt là vô cùng quan trọng trong bệnh sỏi thận, dưới đây là những hướng dẫn cho bạn:

- Uống đủ nước để tăng đào thải sỏi, quan sát nước tiểu có màu vàng nhạt và trong để đảm bảo đã uống đủ nước. Mỗi ngày nên uống tối thiểu 2 – 2,5 lít nước (tương đương 6 – 8 cốc nước và uống nhiều lần trong ngày), bổ sung thêm nước ép trái cây.

- Tăng cường chất xơ từ rau củ quả. Cam, chanh, bưởi, quýt… rất tốt cho những người bị sỏi thận.

- Bổ sung canxi với lượng khoảng 800 – 1200mg/ngày, từ các thực phẩm như tôm, cua, cá, sữa, trứng,…. Không nên kiêng hoàn toàn canxi vì đây là dưỡng chất thiết yếu với sức khỏe.

- Cân đối nhóm thực phẩm chứa oxalat (khoai lang, khoai tây, cải bó xôi,…) với các thực phẩm chứa canxi trong cùng một bữa ăn, tránh ăn quá nhiều oxalat.

- Ăn nhạt hơn, tránh các thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối.

- Hạn chế đạm động vật nhất là các loại thịt đỏ, thịt bò, thịt lợn,… Mỗi ngày chỉ nên ăn dưới 150g thịt.

- Tránh các chất kích thích như rượu, bia, cà phê, thuốc lá,…

- Vận động thể chất thường xuyên, nên đi lại sau mỗi 2 – 3 tiếng làm việc.

- Đi tiểu ngay khi mót tiểu.

Sỏi thận không phải là bệnh nan y, hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được thăm khám và điều trị đúng cách. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã cập nhật được nhiều thông tin hữu ích để không phải đối diện với những khó chịu do chứng bệnh này.

*Lưu ý: nêu biết bản thân sỏi thận thì phải uống nước khoản 2,5 lít đến 3,5 lít mỗi ngày để đào thải sỏi nhanh nhất bạn nhé. Đây là cách hạn chế dùng nhiều thuốc.

===========
 Dược sĩ Nguyễn
 SĐT: 0398.960.879
 Tốt nghiệp đại học y dược tphcm
 Sinh sống và làm việc tại tphcm, chuyên biên soạn tư liệu bệnh và phòng bệnh cho các bệnh nhân tham khảo để có hướng điều trị tốt nhất. Bạn hãy cmt câu hỏi liên quan bệnh cần muốn tìm hiểu dược sĩ sẽ biên soạn tư liệu cho bạn tham khảo ở bài tiếp theo. Mọi thông tin trân chỉ mang tính chất tham khảo. Hãy đi khám sức khỏe để được tham khám và chuẩn đoán chính xác nhất về bệnh của mình bạn nhé. Chúc sức khỏe tất cả bệnh nhân. Cần gấp cứ liên hệ dược sĩ qua sđt trên, có zalo nhé.
Dược sĩ phục vụ tư vấn bệnh miễn phí từ 08h-23h/mỗi ngày