Cứ 3 người phụ nữ trên 50 tuổi thì có một người bị loãng xương, tỷ lệ này ở nam giới là 1/10. Nhóm đối tượng nữ làm việc văn phòng, do ít vận động và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nên có nguy cơ mắc bệnh cao.



Ở độ tuổi 20-30, mật độ xương của con người sẽ đạt mức độ đỉnh, mức độ này sẽ duy trì được khoảng 10 năm. Sau đó, từ tuổi 40 trở đi (có thể sớm hơn), mật độ xương suy giảm (xương mất dần), tình trạng này sẽ tăng tốc theo thời gian. Như vậy, phòng ngừa loãng xương nên bắt đầu từ những năm trước mãn kinh để duy trì sức khỏe xương và không mất xương.



Nhóm đối tượng nữ nhân viên văn phòng với những đặc thù công việc của mình, thường có những thói quen dẫn tới nguy cơ cao mắc bệnh loãng xương. Những người làm việc văn phòng ít có điều kiện ra ngoài tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, dễ bị thiếu hụt vitamin D, đồng thời thường chỉ ngồi tại chỗ ít có điều kiện vận động, 2 yếu tố: thiếu vitamin D kèm giảm vận động đặc biệt ảnh hưởng đến sức khỏe xương.



Ngoài ra, do đặc thù công việc, chị em nhân viên văn phòng thường dùng thức ăn nhanh, chế biến sẵn, dẫn đến tình trạng không cung cấp đầy đủ các chất thiết yếu cho xương, đặc biệt là calci… Chính vì vậy, nếu không có giải pháp phòng ngừa từ sớm thì chị em nhân viên văn phòng thường bị loãng xương khá sớm và tỷ lệ mắc phải khá cao khi bước vào tuổi mãn kinh.




( Nhân viên văn phòng là nhóm đối tượng cónguy cơ loãng xương cao)



Loãng xương thường diễn tiếnâm thầm và không có triệu chứng. Chỉ khi xảy ra các biến chứng như gãy xươngcột sống, gãy đầu dưới xương quay, gãy cổ xương đùi, gù, giảm chiều cao, đaulưng… thì bệnh mới được phát hiện.



Tuy nhiên khi thấy một trong những triệu chứng sau đây, chị em cần phải quan tâm và kiểm tra lại khung xương của mình



1. Đau xương: có thể là biểu hiện của thiếu vitamin D nặng, gồm các triệu chứng:


- Đau nhức các đầu xương.


- Đau nhức, mỏi dọc các xương dài.


- Đau nhức như châm chích toàn thân.


- Đau tăng về đêm, nghỉ ngơi không hết.



2. Đau cột sống: có thể là biểu hiện của gãy đốt sống do loãng xương, đau như thắt ngang cột sống hoặc lan sang một hoặc hai bên mạn sườn do chèn ép các rễ thần kinh. Đau cột sống thường kèm theo co cứng các cơ dọc cột sống gây đau, giật cơ khi thay đổi tư thế. Lúc nằm yên, người bệnh thường thấy dễ chịu hơn.



3. Các triệu trứng toàn thân thường gặp là luôn có cảm giác lạnh hoặc ớn lạnh, hay bị chuột rút (vọp bẻ), tê tay chân là biểu hiện thường gặp của thiếu calci.



Do triệu chứng lâm sàng của loãng xương rất nghèo nàn, và thường là biểu hiện của biến chứng (gãy xương) hoặc của yếu tố nguy cơ (thiếu vitamin D, thiếu calci…), nên chẩn đoán loãng xương hiên nay vẫn chủ yếu dựa vào đo mật độ chất khoáng trong xương (bone mineral density) bằng kỹ thuật DXA. Kỹ thuật DXA sử dụng 2 tia năng lượng để xác định lượng và mật độ chất khoáng trong xương, hay viết ngắn là mật độ xương (MĐX). Kết quả của đo lường MĐX là gram trên mỗi cm vuông (g/cm2) và được mô tả bằng chỉ số T (còn gọi là T-score). Chỉ số T của một cá nhân là MĐX hiện tại so với lúc còn ở độ tuổi 20-30 và chuẩn hóa cho độ dao động trong quần thể. Chỉ số T bằng 0 có nghĩa là MĐX của cá nhân đó chưa giảm so với tuổi 20-30; chỉ số T dưới 0 (rất hay thấy ở người cao tuổi) có nghĩa là xương trong cơ thể của cá nhân đó đã bị giảm so với tuổi 20-30.



Theo tiêu chuẩn để tổ chức y tế thế giới, nam và nữ trên 50 tuổi với chỉ số T bằng hoặc thấp hơn -2.5 được chẩn đoán là “loãng xương” (osteoporosis). Nếu chỉ số T trong khoảng -2.4 và -1.1 thì chẩn đoán là “thiếu xương” (osteopenia). Nếu chỉ số T cao hơn -1.1 thì MĐX của cá nhân đó là “bình thường”.



Theo bác sĩ Thục Lan, hiện nay, một số bệnh viện lớn tại TPHCM có máy DXA để xét nghiệm MĐX như BV Nhân Dân 115, BV Chợ Rẫy, BV Nhân Dân Gia Định… nhưng cần phải cẩn thận khi diễn giải kết quả MĐX từ những máy này. MĐX rất khác nhau giữa các sắc dân, nên việc chẩn đoán loãng xương cho người Việt phải dựa vào tham chiếu của người Việt. Trong thực tế, những máy này sử dụng giá trị tham chiếu của người nước ngoài để xác định loãng xương cho người Việt! Chúng tôi đã nghiên cứu và thấy nếu sử dụng giá trị tham chiếu từ nước ngoài, có thể có nhiều người Việt Nam được chẩn đoán là loãng xương nhưng trong thực tế họ không bị loãng xương.


Cần nói thêm rằng, chẩn đoán loãng xương chỉ dựa vào MĐX hay chỉ số T đo ở cổ xương đùi và xương cột sống. Ngoài ra, các phương tiện siêu âm (cổ chân) tuy cũng có thể đo MĐX, nhưng những kết quả này không có giá trị chẩn đoán.



Ai cần được xét nghiệm mật độ xương?


Bất cứ ai trên tuổi vị thành niên cũng có thể xét nghiệm MĐX, nhưng không có nghĩa là ai cũng cần xét nghiệm MĐX. Vì chi phí xét nghiệm khá cao, nên chỉ có những người có nhu cầu và chỉ định mới cần đến xét nghiệm MĐX.



Theo nhiều nghiên cứu ở các nước phát triển, những đối tượng trên 50 tuổi và có một trong những yếu tố nguy cơ sau đây có thể cần xét nghiệm MĐX:


• Giảm chiều cao (so với độ tuổi 20-30);


• Cân nặng dưới 40 kg, hay giảm trọng lượng quá nhanh trong thời gian gần đây;


• Cơ bắp bị yếu và hay bị té ngã;


• Thiếu estrogen (kích thích tố nữ, giảm sau khi mãn kinh) hay thiếu androgen (nam trên 50 tuổi);


• Sử dụng bia rượu thái quá;


• Có tiền sử gãy xương (bản thân hoặc gia đình); tịền sử sử dụng corticoid kéo dài (thuốc giảm đau);


• Suy yếu thị lực.



Do bệnh không triệu chứng, việc chẩn đoán loãng xương thường bị bỏ sót, nên hiểu biết về bệnh loãng xương để có các biện pháp dự phòng loãng xương là vô cùng quan trọng.



Việc phòng ngừa loãng xương cần phải được thực hiện thường xuyên và lâu dài mới đạt hiệu quả cao. Việc áp dụng các phương pháp hợp lý để bổ sung Calci và Vitamin D cho cơ thể sẽ dẫn đến những chuyển biến tích cực như cơ thể khỏe hơn, tinh thần sảng khoái, giảm hẳn nhức mỏi xương…đặc biệt là phòng ngừa được bệnh loãng xương. Không còn lo lắng về sức khoẻ khung xương, chị ẹm phụ nữ sẽ có thời gian để chăm sóc cho gia đình và chu toàn công việc xã hội.



DAVITA BONE – giải pháp phòng ngừa loãng xương đơn giản


BTC – Nhãn hàng Davita Bone