Chăm sóc khi bé bị tiêu chảy kéo dài: lời khuyên của bác sĩ

25-05-2010 | 17:50 |

(Webtretho) Tiêu chảy khiến bé bị mất nước, mệt mỏi, sút cân và nếu tình trạng kéo dài có thể dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng và bội nhiễm. Các bà mẹ vẫn hết sức băn khoăn không biết phải chăm sóc con thế nào để bé nhanh khỏi bệnh. Kinh nghiệm chăm con của mỗi bà mẹ mỗi khác, Webtretho xin đăng bài viết của Bác sĩ Diệu Dung về bệnh tiêu chảy cấp kéo dài và cách điều trị.

Tiêu chảy kéo dài ở trẻ em

Tiêu chảy kéo dài là một đợt tiêu chảy cấp kéo dài liên tục trên 14 ngày.

Tính chất phân: Phân sệt, không nhiều nước - Phân sống - Số lần đi tiêu thường phụ thuộc vào số lần ăn.

Tất cả các tác nhân gây tiêu chảy cấp đều có thể gây tiêu chảy kéo dài.

Khoảng 3 – 10% trẻ bị tiêu chảy cấp trở thành tiêu chảy kéo dài.

Tiêu chảy kéo dài khiến trẻ mất sức, sút cân, luôn khó chịu. Ảnh: Getty images.


Những yếu tố có tính chất quyết định làm cho trẻ bị tiêu chảy cấp trở thành tiêu chảy kéo dài:
- Trẻ bị mắc bệnh suy dinh dưỡng.
- Trẻ có một chế độ nuôi dưỡng không phù hợp với lứa tuổi.
- Trẻ trải qua quá trình điều trị bằng kháng sinh kéo dài liều cao tích cực trong cả nhiễm trùng đường ruột và ngoài đường ruột.
- Trẻ bị nhiễm trùng đường tiêu hoá nhiều lần.

Những trẻ có nguy cơ cao mắc bệnh tiêu chảy kéo dài:
- Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.
- Trẻ nuôi bằng sữa bò.
- Trẻ bị suy giảm miễn dịch như suy dinh dưỡng, trẻ mắc bệnh AIDS.

Hậu quả của tiêu chảy kéo dài:
- Do một thời gian mắc bệnh tiêu chảy kéo dài, khả năng hấp thụ của ruột giảm nên dễ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng.
- Tình trạng mất nước và rối loạn điện giải đi kèm tiêu chảy kéo dài (nhưng thường không nặng bằng tiêu chảy cấp).
- Bội nhiễm: trong trường hợp tiêu chảy kéo dài trên cơ địa suy dinh dưỡng nặng thường là nguyên nhân chính gây tử vong cao ở những trẻ này.

Hướng điều trị tiêu chảy kéo dài:

- Tăng cường chế độ dinh dưỡng phù hợp.
- Bù nước và điện giải.
- Điều trị tình trạng bội nhiễm đi kèm.

Những điều bà mẹ nên làm khi trẻ bị tiêu chảy:

- Cho trẻ tiếp tục ăn và uống thêm ORS.

- Phát hiện sớm dấu hiệu mất nước.

- Đưa trẻ đi khám đúng lúc.

- Bỏ các tập quán sai lầm như: cho trẻ nhịn ăn khi bị tiêu chảy, kiêng không cho trẻ ăn các thức ăn giàu năng lượng, bổ dưỡng vì sợ trẻ ăn không tiêu…

- Biết theo dõi cân nặng cho trẻ theo biểu đồ tăng trưởng.

- Sử dụng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

- Không được sử dụng những loại thuốc như: thuốc cầm tiêu chảy, thuốc giảm nhu động ruột, thuốc hấp thụ nước, thuốc chống ói.

- Không sử dụng kháng sinh khi không có chỉ định của bác sĩ.

- Phải cho trẻ ăn thêm một bữa trong ngày ít nhất là 2 tuần sau khi hết tiêu chảy nhằm phục hồi nhanh chóng tình trạng dinh dưỡng cho trẻ.

Nếu lượng nước mất được tính dưới 5% trọng lượng cơ thể lúc trẻ khoẻ mạnh được gọi là loại không mất nước: Bà mẹ cần biết cách nuôi dưỡng trẻ bị tiêu chảy kéo dài, bác sĩ có thể cấp toa thuốc điều trị tại nhà cho trẻ và khám lại trong 5 ngày.

Nên chú ý đến chế độ dinh dưỡng khi trẻ đang bị tiêu chảy và bổ sung năng lượng cho bé bằng cách tăng thêm bữa ăn trong ngày sau khi bé khỏi bệnh. Ảnh: Getty images.


Trong thời gian đó bà mẹ nên:
 

Tiếp tục cho trẻ ăn

- Nếu trẻ bú mẹ thì vẫn tiếp tục cho bú bình thường.

- Nếu trẻ bú sữa bò < 6 tháng thì vẫn cho trẻ bú bình thường nhưng cho uống thêm một lượng nước chín là 100 – 200ml mỗi ngày. Trường hợp bú sữa bò trẻ bị tiêu chảy tăng thêm thì có thể dùng sữa đậu nành hoặc loại sữa không có Lactose.

- Nếu trẻ đã ăn được thì thức ăn nên nấu kỹ, nhuyễn, dễ tiêu hoá chia thành nhiều bữa trong ngày ít nhất là 6 lần/ngày. Không nên cho trẻ ăn các loại thức ăn thô; thức ăn, nước uống chứa nhiều đường, chất béo; các loại nước giải khát công nghiệp.
Sau khi hết tiêu chảy cho trẻ ăn thêm 1 bữa trong ngày ít nhất là 2 tuần để khắc phục tình trạng suy dinh dưỡng sau tiêu chảy.
 
Cho trẻ uống nhiều nước để phòng chống mất nước:

- ORS là dung dịch để bù nước và điện giải trong điều trị tiêu chảy là tốt nhất, mỗi gói pha trong 1 lít nước sạch để uống.

Lượng ORS uống trong trường hợp được điều trị tại nhà là:

Tuổi  
Mỗi lần tiêu chảy Lượng ORS trong ngày
< 2 tuổi 50 – 100ml  500ml
Từ 2 – 10 tuổi 100 – 200ml 1000ml
> 10 tuổi Tuỳ theo mức độ khát 2000ml


Hoặc được tính theo cân nặng: 100ml cho 1kg cân nặng uống sau mỗi lần tiêu chảy.

- Nếu không có sẳn ORS bà mẹ có thể pha một số dung dịch thay thế tương đương tại nhà như:
+ Nước mặn ngọt: 3g muối + 18g đường + 1 lít nước sạch.
+ Nước cháo muối: 3g muối + 80g bột hoặc gạo + 1,2 lít nước.
+ Nước dừa muối: 1lit nước dừa + 3g muối.

Trong 2 ngày nếu trẻ có một trong 6 triệu chứng sau đây phải mang trẻ đi khám ngay:
- Trẻ bị sốt cao.
- Trẻ khát nước nhiều.
- Trẻ ăn, bú kém hơn.
- Trong phân của trẻ có máu.
- Trẻ ói nhiều lần.
- Phân nhiều nước, tiêu nhiều lần hơn.

Chăm sóc và theo dõi sát sao những biểu hiện về sức khỏe của bé để có cách giải quyết kịp thời, tránh để bệnh trở nặng ảnh hưởng đến sự phát triển của bé. Ảnh: Getty images.


Nếu lượng nước mất được tính ≥ 5% trọng lượng cơ thể lúc trẻ khoẻ mạnh được gọi là loại có mất nước.

● Đánh giá mất nước:

- Mất nước nhẹ, mất nước vừa (còn gọi là mất nước trung bình) khi lượng nước mất được tính khoảng 5 – 10% trọng lượng cơ thể lúc trẻ khoẻ mạnh. Trẻ sẽ có ít nhất là hai trong các dấu hiệu sau:
+ Vật vả, kích thích.
+ Mắt trũng.
+ Khát, uống háo hức.
+ Nếp véo da mất chậm (nhưng < 2 giây).
- Mất nước nặng khi lượng nước mất được tính khoảng ≥ 10% trọng lượng cơ thể lúc trẻ khoẻ mạnh. Lúc này trẻ có biểu hiện như:
+ Lừ đừ, li bì thậm chí bán mê (lơ mơ).
+ Trẻ không uống được.
+ Nếp véo da mất rất chậm ≥ 2 giây.
+ Mắt trũng sâu.

● Trẻ tiêu chảy kéo dài có mất nước cần phải vừa bù nước vừa đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

Biện pháp phòng ngừa tiêu chảy:

- Sử dụng nguồn nước sạch cho vệ sinh ăn uống.
- Tạo tập quán rữa tay trước khi ăn, chế biến thức ăn và sau khi đi tiêu.
- Nuôi trẻ bằng sữa mẹ đến 18 – 24 tháng tuổi.
- Cải thiện tập quán ăn dặm cho trẻ (gồm 4 nhóm thực phẩm: nhóm bột, củ - nhóm đạm - nhóm rau, trái cây - nhóm dầu, mỡ). Trẻ phải tập ăn dặm từ 4 tháng tuổi.
- Chủng ngừa cho trẻ đầy đủ theo lịch.
- Hạn chế sự tiếp xúc của trẻ với các nguy cơ lây bệnh.
- Điều trị đúng khi trẻ bị tiêu chảy cấp.
- Sử dụng kháng sinh hợp lý, theo chỉ dẫn của bác sĩ.
- Điều trị và dự phòng suy dinh dưỡng.

Nguồn: BS Diệu Dung

Chia sẻ:

Các bài viết liên quan:
Tặng 30 khăn ướt cao cấp khi mua Tã, Sữa cho Bé!

được tài trợ bởi:

Beyeu.com
Trực tuyến
Chào Sớm Mai Khôn Lớn

được tài trợ bởi:

Pampers và Webtretho
Trực tuyến
Cuộc thi chia sẻ: Con của mẹ thật thông minh!

được tài trợ bởi:

Mead Johnson
Trực tuyến
Tư vấn Mắt Khoẻ Cho Con Trong Mùa Thi

được tài trợ bởi:

Eyelight Children
Trực tuyến
Tư vấn cùng BS chuyên khoa của Pampers

được tài trợ bởi:

Pampers
Trực tuyến


© 2002 - 2014 Webtretho | Giấy phép số 06/GP-STTTT do Sở Thông Tin và Truyền thông TP.HCM cấp Được đầu tư bởi