Sống chung - chuyện tưởng dễ mà không dễ

(Webtretho) Cô bạn gái của tôi đi lấy chồng. Tháng đầu tiên cô vui như hội, tháng thứ hai có vài ba chuyện buồn buồn, rồi tháng thứ ba lại vui như hội. Nói chung là cứ luân phiên như thế.

Chuyện vui hay buồn của cô bạn gái tôi thì có nhiều lý do, nhưng chỉ xin kể một câu chuyện nho nhỏ dẫn chứng cho cái tâm trạng thay đổi thời vụ ấy thế này: Cô lãng mạn, yêu hoa cỏ, thích đọc những sách tình yêu thơ mộng. Thế nhưng từ ngày yêu rồi đến ngày cưới, anh chàng chẳng mấy khi tặng hoa.

Thi thoảng chỉ là vài lần được cô gợi ý sát sàn sạt, anh ta mới làm, mà làm đầy gượng ép. Thậm chí có lần, cô kể, anh ta đến nhà, mang theo một bó hoa mà vì xấu hổ, anh ta đã giấu nó trong… cốp xe. Cho nên khi lôi bó hoa ra, nó te tua như bó rau chiều. Cả hai đứng nhìn bó hoa không nói nên lời.

Thế nhưng cô là người ham hiểu biết, nên cô thường đọc sách báo về tình yêu hôn nhân gia đình. Trong đó các chuyên gia tâm lý khuyên cô: “Hãy thay đổi anh ấy”. Vì thế cô nhủ mình: "Hãy kiên nhẫn và phải cởi mở cho anh ấy biết mình muốn gì, đừng ngồi chờ anh ấy tự đoán” . Nhưng cưới rồi, cô động viên lắm rồi, vẫn chẳng thấy tác dụng ở đâu. Nên cô buồn. Buồn mỗi chuyện anh không bao giờ tặng hoa. Dù cô đã tìm mọi cách.

Rồi một lần, cô hớn hở khoe tôi: “Tình cờ nói chuyện, mình mới nghe anh ấy nói: “Sau này có nhà rộng, anh sẽ trồng cho em một vườn hoa”. Hóa ra là anh ấy có để ý đến sở thích của mình. Và anh ấy muốn chiều lòng mình theo cách của anh ấy mà thôi. Cho nên đàn ông khác mình thật, mình cứ muốn họ biểu hiện tình cảm như mình sao được…”. Lúc ấy trông cô bạn tôi hạnh phúc rạng ngời. Nhưng niềm vui đó cũng chẳng được bao lâu, vài tuần sau, tôi lại thấy cô đang buồn chuyện gì đó….

Khoảng cách sao Hỏa – sao Kim…

Kể lể dài dòng như thế để dẫn vào bài quả thực là có vẻ mông lung, khó hiểu? Nhưng thực ra tôi chỉ muốn đưa ra một điều rất rõ ràng, đơn giản trong đời sống tình yêu cũng như đời sống vợ chồng: Khi yêu nhau, khi lấy nhau, nhiều người thường có ảo tưởng: hai người là một, họ đã biết hết về nhau, đã thuộc tính nhau, đã đi guốc trong bụng nhau… Và vì thế, lâu lâu họ lại ngỡ ngàng, buồn rầu khi nhận ra một điều gì không như ý. Rồi họ lại hạnh phúc tột cùng khi nhận ra điều gì tuyệt vời mà họ chưa nhận ra, rồi lại thất vọng vô cùng khi phát hiện một điều gì đó trong tính cách cực kỳ xa lạ ở phía “đối tác” cùng chung sống. Và thế là tất cả những phát hiện ấy cứ làm thay đổi luân phiên tâm trạng của những người vợ, người chồng.

Cũng chuyện như cô bạn tôi. Ở người này cái chu kỳ thay đổi buồn vui ấy là tháng này qua tháng khác, người kia có khi là ngày nay, ngày mai cũng đã khác. Chung quy chỉ vì họ cứ áp đặt tình cảm, suy nghĩ, hành động của mình lên người khác mà quên rằng dù anh ấy hay cô ấy bây giờ là của mình đi nữa, họ vẫn khác mình, khác vô cùng.

Thanh Thi, một nữ nhân viên văn phòng thường than thở sau ngày cưới: “Sao kỳ thế nhỉ? Hồi chưa cưới, mình thấy anh ấy hoàn toàn khác. Nói chung là thấy gì cũng hợp, mình làm gì anh ấy cũng gật, mặc gì anh ấy cũng khen… Thế mà tự dưng cưới xong anh ấy chả còn ga lăng như trước nữa. Có một tiếng "yêu" mà có khi mình cũng phải ép mới nói, lại còn bảo nói ra ngượng miệng, có phải diễn viên đâu… Chẳng hóa ra từ trước tới giờ, anh ấy toàn … diễn với mình à?”

Việt Phương, một cô gái cũng mới chỉ có thời gian hôn nhân chưa tới một năm thì bực tức: “Cái gì em cũng phải lo lắng chu đáo. Ngày lễ ngày Tết em lo đủ quà cáp cho bên gia đình anh ấy. Thế mà chỉ có mỗi việc mỗi tuần chạy về thăm ba má em, anh ấy cũng miễn cưỡng. Anh ấy bảo qua nhà em, anh ấy không biết nói chuyện gì với ba mẹ em. Em thì tung tăng ăn chơi rồi ngủ, còn anh ấy cứ ngồi đồng ở phòng khách. Em bảo anh ấy thì cứ coi nhà ba mẹ em là nhà mình không được sao, anh ấy bảo không được”.

Có đến hàng trăm nỗi ấm ức của các bà vợ trẻ vì những chuyện khác nhau như thế. Và điều khổ sở lớn nhất là tất cả mọi nguyên nhân, họ đều quy về một mối: anh ấy không yêu mình nữa.

Trong khi đàn ông, nếu có bực bội, tức giận vì nửa kia của “làm khác” ý mình thì họ ít khi quy kết tất cả về một nguyên nhân to lớn và nghiêm trọng như thế. Và điều này cũng chính là một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa đàn ông và đàn bà.

"Đàn ông đến từ sao Hỏa đàn bà đến từ sao Kim", câu nói ấy đã trở thành quen thuôc với khá nhiều người Việt Nam. Thậm chí cuốn sách này cũng không còn mấy xa lạ với nhiều người. Nhưng biết nó, hiểu nó mà thực hành sửa chữa cái khoảng cách giữa sao Hỏa, sao Kim ấy hình như không mấy dễ dàng.

…. có dễ dàng kéo lại gần nhau

Sau nhiều lần cãi nhau và nhiều lần được nghe chồng thanh minh: “Thôi em, đừng bắt anh mua hoa mua quà, anh gồng suốt mấy năm yêu nhau là đủ rồi. Bây giờ lương anh, anh đưa hết cho em, em muốn gì cứ tự mua…” Thanh Thi cũng đành phải… tự đặt mình vào anh ấy: “Ừ, anh ấy vốn dân con nhà ruộng rẫy. Mình về nhà anh ấy bao lần, biết nếp sống giản dị của gia đình, biết ba má anh ấy, các anh chị anh ấy, có mấy ai có ngày sinh nhật đâu. Ngay cả ngày sinh anh ấy cũng là đặt ra vì lỡ quên làm khai sinh. Thế thì bắt anh ấy sống theo nếp khác đi làm gì. Biết anh ấy có trách nhiệm và yêu thương mình là đủ”.

Còn Việt Phương thì chẳng thể nào dung hòa được mọi chuyện. Cô không thể nào hiểu nổi vì sao chồng không thể hy sinh chút bản thân mình cho niềm vui của cô, của gia đình cô, là chủ nhật nào cũng phải đoàn tụ quây quần với nhau. Cô chẳng thể nào hiểu nổi vì sao chồng cô, người xuất thân từ một tầng lớp thương nhân buôn bán, lại không thể hòa nhập được với một gia đình trí thức với gần chục người là giáo viên như gia đình cô. Cho nên, khi anh năn nỉ cô cho anh tháng tháng về một lần thăm ba má cũng được, còn cô cứ tự do về nhà, cô không thể chấp nhận được. Đã không thấu hiểu chồng mình từ trong lòng, cô đâm ra mặc cảm với gia đình, không biết bào chữa ra sao cho chồng trước những người thân. Vết rạn nứt giữa hai vợ chồng, giữa chồng và gia đình vợ ngày càng lớn…

Bạn có thể vài lần được nghe lời khuyên: Hãy đặt mình vào vị trí của anh ấy (hay cô ấy). Nghe thì có vẻ… dễ, như là mình tự đặt ra một giả thuyết vậy thôi. Nhưng thực hành nó không mấy dễ dàng gì. “Đặt vào”, có nghĩa là bạn phải xem người ta của mình đang nghĩ thế nào, cảm ra sao, để có thể hành động như thế. Điều ấy đòi hỏi không chỉ một lý trí sáng suốt, rành mạch mà còn là cả một tình cảm yêu thương, gắn bó, chia sẻ hết mình.

Có thể thay đổi người khác theo ý mình được hay không? Có thể thay đổi chồng vợ được hay không? Có một điều rất rõ ràng là không thể. Khi bạn đến với “người ta” là “người ta” đã hình thành tính cách cho cả một đời người rồi. Vì thế chuyện muốn thay đổi anh ấy (hay cô ấy) theo ý bạn có lẽ là điều không tưởng. Nhưng nếu bạn đánh giá đơn giản: “Không làm theo ý mình có nghĩa là không yêu mình thì có lẽ cả đời bạn cũng sẽ không thể nào tìm được một người yêu mình theo nghĩa đó. Bởi nhu cầu mạnh nhất của con người ta trong cuộc sống hôm nay chính là được sống theo ý mình. Và bạn sẽ làm người chung sống vô cùng khổ sở khi phải sống khác với mình. Vậy thì chỉ còn một cách duy nhất: Hãy hiểu và bỏ qua những điều trái ý mình nếu nó không nghiêm trọng và không làm tổn hại đến cuộc sống chung.

Chính với lựa chọn ấy mà Thanh Nhi đã lý giải được sự khác biệt của hai vợ chồng: Anh ấy bước ra từ một cuộc sống khác, có những thói quen sống khác, và cô chấp nhận sự thiếu đi một chút lãng mạn, thiếu đi một chút “hoa hòe hoa sói” là điều không thể trách móc được. Và cũng từ đó, thỉnh thoảng cô nhận được những niềm vui bất ngờ giống như cô bạn gái với vườn hoa lan của tôi: Anh ấy có những cách khác để chứng tỏ tình yêu của mình.

Và nếu không phải chỉ là chuyện thể hiện tình cảm, mà là những khác biệt trong lối sống như chuyện của vợ chồng Việt Phương thì giải pháp gần như vô vọng. Bởi cô không thể nào đặt mình vào chồng, cũng không thuyết phục được chồng hiểu sự khó xử của mình. Không giãi bày, không thuyết phục, chỉ cằn nhằn, trách móc, rồi tức giận, họ ngày càng xa nhau hơn là chuyện tất nhiên.