Viêm Amiđan

[T. V. Freud]

Thạc sĩ Vũ Công Trực
(Viện Tai-Mũi-Họng)

Amidan thường bắt đầu phát triển mạnh từ 2 tuổi trở đi, trẻ nhỏ hơn 2 tuổi bị viêm mũi họng thường là do VA chứ không phải do amiđan (ngoại trừ trường hợp đặc biệt). Trẻ càng lớn amidan teo nhỏ dần và mất hẳn ở tuổi trưởng thành.

Người lớn có amiđan to và nhất là chỉ to một bên, cần thăm khám ngay và làm xét nghiệm tổ chức học để phát hiện sớm ung thư amiđan.

Viêm amiđan có 2 thể: Thể cấp tính và mạn tính.

Thể cấp tính:

Xuất hiện khi thay đổi thời tiết hoặc nhiệt độ đột ngột. Hai triệu chứng chính là: sốt cao và đau họng (đau tăng khi nuốt). Hơi thở hôi, có thể thấy hạch góc hàm. Khi khám thấy amiđan sưng to, đỏ rực.

Thể mãn tính:

Chủ yếu hay húng hắng ho, rát họng, cảm giác vướng đờm ở họng nên bệnh nhân hay phải khạc nhổ. Khi khám thấy amiđan to hoặc teo, nhưng trên bề mặt có nhiều chấm mủ trắng như bã đậu.

Ở trẻ em, viêm amiđan mạn tính thường quá phát triển làm ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ: trẻ chậm lớn, người xanh xao mệt mỏi; gây rối loạn hô hấp (đêm ngủ hay ngáy to), rối loạn phát âm (giọng nói khàn), rối loạn nuốt. Khi khám thấy 2 amiđan rất to, nhiều khi gần chạm vào nhau. Amidan có thể gây ra các biến chứng như:

Tại chỗ: Viêm tấy quanh amiđan, áp-xe amiđan.

Kế cận: Viêm họng, viêm mũi xoang, viêm tai, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm phổi.

Biến chứng xa: Viêm cầu thận, viêm khớp, viêm màng tim, viêm cơ tim, nhiễm khuẩn huyết.

Như trên ta thấy viêm amiđan là một bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, cần phải loại bỏ, vì khi đã viêm nhiều lần nó mất hết tác dụng miễn dịch bảo vệ (giống như VA) và trở thành một ổ viêm chứa đầy vi khuẩn. Trên thực tế có nhiều người ngần ngại không muốn cắt amiđan vì nghĩ rằng cắt amiđan có thể nguy hiểm, nhiều khi dẫn tới tử vong. Thực ra đối với bất cứ phẫu thuật nào từ nhỏ tới lớn đều có những nguy hiểm nhất định. Trong cắt amiđan, những tai biến thường hay gặp có thể gây chết người đó là chảy máu, choáng do thuốc tê, co thắt thanh quản dẫn tới ngạt thở do sợ hãi quá. Chảy máu thường xảy ra do chỉ định phẫu thuật không đúng, bệnh nhân không được kiểm tra đầy đủ trước phẫu thuật, thầy thuốc tay nghề chưa vững. Phản ứng thuốc tê là do thuốc quá hạn, không đảm bảo chất lượng...; co thắt xảy ra do phẫu thuật thô bạo, tâm lý bệnh nhân yếu,...

Ngày nay những yếu tố trên đã được khắc phục nhiều, nên tỷ lệ tai biến ngày càng ít, nhưng vẫn không loại trừ được hẳn, vì hiện nay có nhiều người hành nghề, đúng chức năng, kỹ thuật, thuốc không đảm bảo. Vì vậy để chắc chắn, người bệnh nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa tai-mũi-họng với đội ngũ bác sĩ có chuyên môn vững, có kỹ thuật phương tiện đảm bảo (thuốc, gây mê hồi sức...).

Một điều băn khoăn nữa của người bệnh đó là :"Sợ amiđan ở gần dây thanh quản, nếu cắt sẽ gây mất tiếng". Ðiều đó hoàn toàn không đúng, vì khoản cách từ amiđan tới thanh quản khá xa, phẫu thuật không ba giờ chạm tới được. Vấn đề mất tiếng hoặc ảnh hưởng tới giọng nói là nguyên nhân khác: Như ta đã biết họng tham gia việc phát âm, đóng vai trò như hộp cộng hưởng. Khi amiđan viêm sẽ làm biến đổi giọng, giọng thô rè, không vang. Ngoài ra, độc tố vi khuẩn có thể lan xuống thanh quản, gây viêm thanh quản dẫn đến mất tiếng. Vì thế rất cần cắt bỏ amiđan viêm này.

Khi nào nên cắt amiđan?

Khi amiđan gây các biến chứng như đã nói ở trên; có nhiều đợt viêm cấp trong một năm (3-5 đợt); viêm amiđan mạn tính quá phát, ảnh hưởng tới thở, phát âm, ăn uống.

Tạm thời không cắt amiđan khi: đang có viêm cấp hay có biến chứng tại chỗ; đang có nhiễm khuẩn toàn thân, có bệnh mạn tính chưa ổn định; có bệnh dịch hay ở vùng có bệnh dịch; phụ nữ có tha, kinh nguyệt.

Có thể cắt amiđan ở bất kỳ lứa tuổi nào nhưng thường 4-5 tuổi trở lên mới cắt. Tuy nhiên có trường hợp trẻ nhỏ hơn vẫn phải cắt vì amiđan quá to, cản trở hoặc gây biến chứng. Viêm amiđan cũng nằm trong bối cảnh bệnh lý đường hô hấp trên, vì thế vấn đề phòng bệnh đóng vai trò mấu chốt nhất. phòng bệnh ở đây chủ yếu là chống nhiễm lạnh và ô nhiễm không khí (chủ yếu là do hút thuốc lá).

Xem các chủ đề mới nhất:

• tim bam sinh (23/05/2013)
• Cần tư vấn bệnh của trẻ (23/05/2013)
• Trẻ em hay ngứa (23/05/2013)
• Có nên cho trẻ uống sữa tăng cân khi con mình quá ốm (23/05/2013)
• Bé chậm tăng cân (22/05/2013)
• Bé bị đi ngoài (22/05/2013)
• Bé 5 tuổi bị mề đay, phải làm sao đây các mẹ (22/05/2013)
• Clip nhắc nhở về hút thuốc thụ động. Ảnh hưởng sức khoẻ bé (22/05/2013)
• Chia sẻ cách chữa lỵ hiệu quả cho trẻ em (22/05/2013)
• ăn yến có tăng sức đề kháng cho trẻ nhỏ không? (22/05/2013)

[LanBong]

Con trai mình 3,5 tuổi, cháu rất hay bị viêm Amidan, cứ trở trời là bi. Cách đây 2 tuần cháu bị viêm, sốt, phải uống kháng sinh mới khọi Vậy mà, hôm nay lại có triệu chứng viêm Amidan, mình buồn và lo lắng quá, chắc lại phải cho bé uống kháng sinh mới khỏi. Không biết uống nhiều kháng sinh thế có sao không nhi? Cu Tôm nhà mình lại gầy bé nữa, nếu cứ bị mãi thế này thì không thể lớn đươc. Bạn nào có kinh nghiệm hay về Amidan chỉ giúp mình với, mình đang stress qúa!!

[binhngocanh]

Các mẹ ơi, bác sĩ đang bắt NA cắt amidan vi to quá. Đêm NA toàn phải há miệng ra để thở. Cắt thì chắc đau lắm. Mẹ nào có kinh nghiệm mách giúp NA nhé. À mà NA 5 tuổi rồi. Cảm ơn nhé.

[Mẹ mèo bông]

Nếu BS đã chỉ định cắt thì phải cắt thôi. Cắt xong sẽ khá hơn đấy. Nhiều người đã cắt đều bảo thế.
Con nhà tớ Amidan cũng to, lúc đó cháu còn bé, BS bảo chờ cho lớn mới cắt được Vẫn đang chờ đấy.

[MeNamRom]

Thế là phải cắt rồi chị ơi, nhớ cẩn thận trong tuần lễ đầu tiên nha chị binhngocanh vì hình như sẽ phải giảm tối đa nói chuyện chứ ko sẽ bị đổi giọng đấy. Bé nhà chị còn nhỏ thì sẽ phải cực nhiều, vì trẻ con hiếu động kia mà.

Chúc Ngọc Anh mau lành bệnh nha con!

[binhngocanh]

Nếu BS đã chỉ định cắt thì phải cắt thôi. Cắt xong sẽ khá hơn đấy. Nhiều người đã cắt đều bảo thế.
Con nhà tớ Amidan cũng to, lúc đó cháu còn bé, BS bảo chờ cho lớn mới cắt được Vẫn đang chờ đấy.

Thế cháu nhà bạn năm nay mấy tuổi rồi. Những người bạn biết đã cắt amidan thì là người lớn hay trẻ con đấy. Cám ơn nhiều nhé.

[binhngocanh]

Thế là phải cắt rồi chị ơi, nhớ cẩn thận trong tuần lễ đầu tiên nha chị binhngocanh vì hình như sẽ phải giảm tối đa nói chuyện chứ ko sẽ bị đổi giọng đấy. Bé nhà chị còn nhỏ thì sẽ phải cực nhiều, vì trẻ con hiếu động kia mà.

Chúc Ngọc Anh mau lành bệnh nha con!

Cảm ơn mẹ Quỳnh nhé. Nhưng mình cũng lo là không biết có giữ được sau khi cắt không vì dù sao Ngọc Anh vẫn còn nhỏ quá.

[Liên ròm]

CÁc mẹ coi thêm ở đây:

Viêm Lợi và Amidan (Khẩn cấp)

[mẹ Bống xinh]

các mẹ ơi , bé nha em được bác sĩ chẩn đoán là viêm abiddan mủ , hiện cháu rất đau cổ họng, khó ăn uống vô cùng,em ko biết là có nên cắt ABD cho cháu ko , vậy mẹ nào có thể giúp em thông tin về việc này ko ạ , giới thiệu giúp em địa chỉ bác sĩ luôn , vi em ở ngoại thành , ko có nhiều thông tin ( cháu đã 5 tuổi rồi ạ)
em xin cảm ơn các mẹ nhiều.

[hai con thằn lằn con]

Trời ơi, mới viêm AMD có mủ mà đã đòi cắt AMD của con ah. Không sao đâu bạn ơi, đợt này thay đổi thời thiết trẻ con hay bị như vậy lắm. Viêm AMD có mủ thường hay sốt cao và sốt kéo dài từ 1-3 ngày mẹ đừng sốt ruột quá, 1 vài ngày không ăn được thì dỗ bé uống thêm tý sữa, hết ốm bé sã ăn lại. Chắc Bsỹ kê thuốc kháng sinh rồi chứ gì uống 5-7 ngày là khỏi thôi, đừng ngại KS vì có bệnh thì phải uống thôi. Con bạn 5 tuổi rồi thì sức đề kháng sẽ tốt dần lên và bắt đầu qua cái đốt ốm đau nên đừng nghĩ đến chuyện cắt AMD của con. Cắt cái đó cũng nguy hiểm vì tớ đã chứng kiến cậu bé hàng xóm khi đi cắt AMD bị chạm động mạch chủ máu phun ra như mưa, mà các loại thuốc cầm máu ở BV không cầm được, bắt người nhà chạy bán sống đi mua thuốc về sau sức khoẻ cậu bé đó yếu lắm.