Trong những ngày lạnh, tình trạng trẻ em mắc các bệnh hô hấp tăng đột biến. Trong đó, bệnh hen phế quản ở trẻ nhỏ có tỷ lệ trẻ tái nhập viện, thậm chí cấp cứu tăng lên đáng kể.
Tại khoa Miễn dịch dị ứng khớp (BV Nhi trung ương), 60% các trường hợp gia đình sau một thời gian điều trị dự phòng cho con, thấy sức khỏe trẻ ổn định đã tự động bỏ thuốc, không đưa con tái khám định kỳ. Đây là một sai lầm thường gặp ở các bậc phụ huynh khiến tình trạng hen của trẻ càng trở nên trầm trọng, thậm chí phải nhập viện cấp cứu do cha mẹ đột ngột ngừng dự phòng.
Cháu Đức Minh (7 tuổi, Yên Bái) có tiền sử 5 năm sống chung với bệnh hen. Thời gian đầu mới điều trị cho con, chị Uyên (mẹ bé Minh) tuân thủ rất nghiêm ngặt lời căn dặn của bác sĩ. Tuy nhiên, sau khi dùng thuốc được 6 tháng, phần vì thấy con trai đã ăn ngon, ngủ tốt, phần vì công việc bận rộn, nên chị quên hẳn việc phải đưa Minh đến tái khám định kỳ. Gần đây, khi thời tiết giao mùa, thấy con trai tái phát tình trạng ho, khò khè mỗi đêm, thể trạng lúc nào cũng lờ đờ, mệt mỏi vì mất ngủ chị mới đưa con tái khám.
Chị Hà (Hoàng Mai, Hà Nội) cũng đã suýt mất con vì lý do này. Bé Minh Anh được chẩn đoán mắc hen và được chỉ định dùng thuốc dự phòng hàng ngày ít nhất trong 6 tháng. Nhưng mới được hơn 2 tháng, thấy bệnh con đỡ hẳn nên người nhà nhất định không cho dùng thêm thuốc. Thêm phần, nghe mọi người mách trong thuốc hen có chứa corticoid, dùng lâu dài có thể khiến mặt bị phù, thay đổi nội tiết và liệt kê một loạt các tác dụng phụ nên chị đã ngưng hẳn việc dự phòng. Mới đây, chị hốt hoảng khi được cô giáo điện thông báo Minh Anh phải đi cấp cứu và người mẹ này tỏ ra rất ân hận.
15_201516112512_HSN_1Cha mẹ không tuân thủ dự phòng hen khiến tỉ lệ trẻ nhập viện cấp cứu vì hen cấp tăng cao - Ảnh: BV Nhi trung ương
Theo thạc sĩ, bác sĩ Lê Thu Hương - chuyên khoa Miễn dịch dị ứng khớp, các bậc phụ huynh cần hiểu, hen là một bệnh viêm mãn tính đường thở. Ngay cả khi trẻ không có triệu chứng bệnh thì tình trạng viêm nhiễm vẫn diễn ra âm thầm. Nếu không được kiểm soát hen triệt để, trẻ mắc hen với những tổn thương phổi kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng chức năng phổi suy giảm đến mức không thể phục hồi.
Bác sĩ Hương cho biết, việc dự phòng hen không đúng cách vừa ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị lại khiến chi phí chăm sóc cho bệnh nhân hen tăng vọt, đặc biệt là khi trẻ phải nhập viện cấp cứu. Hơn nữa, khi bệnh tái phát, mỗi lần lên cơn, lượng thuốc phải dùng cho trẻ sẽ tăng gấp nhiều lần thuốc dự phòng. Thêm vào đó, việc sử dụng thuốc đường uống hoặc đường tiêm để xử trí trẻ lên cơn hen cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác dụng phụ.
"Nhiều gia đình điều trị dự phòng nhưng không đều đặn vì cho rằng không cần thiết. Bên cạnh đó, các cha mẹ còn lo ngại tác dụng phụ của thuốc hen nếu trẻ phải điều trị kéo dài. Đó là sai lầm trong việc chữa bệnh cho con", bác sĩ Hương nói.
Các bác sĩ khẳng định, hen là một bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu cha mẹ biết hướng con đến lối sống lành mạnh và chăm sóc điều trị trẻ hen đầy đủ, đúng cách. Dự phòng hen giúp trẻ duy trì chức năng phổi tốt, hạn chế tình trạng trẻ tái cơn cũng như chịu đựng tác dụng phụ của thuốc, từ đó tiết kiệm công sức và chi phí điều trị bệnh.
Bên cạnh đó, cha mẹ cần lưu ý tránh cho trẻ tiếp xúc với các yếu tố kích thích; tiêm vaccine đầy đủ, đặc biệt là vaccine cúm; tuân thủ đúng kế hoạch điều trị do bác sĩ chuyên khoa tư vấn; tái khám đều đặn để được đánh giá mức độ kiểm soát hen, chức năng phổi, tình trạng viêm, chỉnh thuốc theo tiến triển bệnh.