Từ 1 tuổi, bé đã có ý thức tự lập (babythoughts).
13 tháng tuổi, trẻ đã có thể tự cởi quần áo, bắt đầu từ những thứ đơn giản như quần thun và tất. Sau đó, bé sẽ tự tìm cách cởi áo, váy đầm và những quần áo cầu kỳ hơn.

Tự chăm sóc bản thân là một phần quan trọng trong sự phát triển của trẻ về mặt cá nhân và xã hội.

12 - 18 tháng

Nhận thức về sự tự lập của con bạn nảy nở khi bé được 1 tuổi. Khả năng nhận thức về bản thân đang bắt đầu phát triển (khoảng 15 tháng tuổi, con bạn đã nhận ra mình trong gương và không còn cố với tay để chạm vào vì đã nhận ra đó chính là mình). Điều đó khiến cho bé muốn tự mình tìm cách học hỏi mọi thứ. Không lâu sau, con bạn cũng như hầu hết các trẻ đang tập đi khác sẽ trải qua giai đoạn luôn nói "không" với tất cả mọi thứ. Bạn bảo "để mẹ gài nút áo cho", bé không chịu và đẩy ra, cố tự làm một mình...

Được 13 tháng tuổi, con bạn đã tự cởi quần áo. Trong khi bạn bực bội vì phải mang vớ lại nhiều lần cho bé thì đối với nó, việc cởi được vớ là một thành công lớn và bé rất tự hào về điều đó.

Một kỹ năng nữa mà bé bắt đầu học trong thời gian này là sử dụng thìa (muỗng). Một số trẻ biết dùng muỗng khi chúng mới được 13 tháng tuổi và hầu hết trẻ em thành thạo việc này khi được 18 tháng tuổi. Nhưng cầm được muỗng không có nghĩa là bé sẽ cho thức ăn vào miệng gọn gàng được. Con bạn chắc chắn không thể dùng thành thạo được như người lớn cho đến khi bé lên 4 tuổi. Vì thế, hãy chuẩn bị dọn dẹp những đống bừa bộn bé bày ra trong thời gian này.

19 - 24 tháng

Vào khoảng 20 tháng, hầu hết trẻ em đã biết tự cởi quần áo. Đây là một thành công quan trọng đối với trẻ, và bé thích làm đi làm lại cho bạn xem. Đây cũng là thời gian mà mọi người trong gia đình bạn phải mất công chạy theo bé trong lúc bé không mặc quần áo. Khi bé đã biết cởi quần áo, bé cũng bắt đầu biết mặc quần áo vào. Nhưng bé phải cần thêm một thời gian nữa mới có thể mặc được áo chui đầu vì điều này đòi hỏi một sự nhanh nhẹn mà lúc này bé chưa có được.Ở giai đoạn này, bé cũng bắt đầu quan tâm đến việc tự làm vệ sinh. Dấu hiệu cho thấy bé đã biết được điều này là thở hổn hển một cách khó nhọc và báo cho người lớn biết bé muốn đi vệ sinh trước khi quá muộn.

Nếu bé đang học cách dùng bô, bạn cũng nên dạy cho bé biết cách rửa sạch và lau khô tay. Cần chỉ cho bé từng bước một và phải nhắc bé làm thường xuyên.

25 - 30 tháng

Khi bé đã biết mặc và cởi quần áo, bé cũng đã biết tháo giày ra. Đây tưởng chừng là một kỹ năng đơn giản nhưng thực ra không phải vậy. Bé cần phải thật khéo léo mới có thể tháo giày ra từng chiếc một, và nếu phải làm việc này khi đang đứng, bé phải giữ thăng bằng trên một chân. Hãy để bé thay quần áo vài lần mỗi ngày, điều đó rất tốt. Dù thế nào đi nữa thì trẻ em vẫn thường làm bẩn quần áo khi chơi và trong lúc ăn. Ngược lại, nếu con bạn không muốn tự thay quần áo, bạn cũng đừng ép buộc cháu.

Giai đoạn này cũng là lúc bạn hãy giảm bớt sự chăm sóc đối với trẻ. Con bạn bắt đầu thực hiện một số nguyên tắc vệ sinh cơ bản. Cháu có thể chưa nhớ là phải cầm theo khăn lau mũi, nhưng bạn hãy dạy cháu cúi mặt xuống, che mũi lại khi nhảy mũi. Đây là phép vệ sinh cơ bản mà các nhà trẻ vẫn thường dạy cho trẻ em để tránh lây nhiễm các bệnh thông thường.

Đây là thời gian con bạn muốn tự mình làm mọi thứ, vì thế cháu cứ khăng khăng đòi tự đánh răng. Hãy để bé thử làm, nhưng bạn phải ở bên cạnh để giúp bé. Con bạn cần một thời gian nữa mới có thể tự đánh răng (khi bé được 6 hay 7 tuổi).

31- 36 tháng

Khi con bạn gần được 3 tuổi, bé muốn tự mình làm nhiều việc hơn nữa. Bé tự lấy chén xới cơm và tự pha sữa. Bạn hãy tạo điều kiện cho bé làm được điều đó. Ví dụ như bạn nhờ bé mang bát lại cho bạn xới cơm. Sau đó nhờ bé rót sữa ra tách từ một ấm nhỏ. Bạn hãy động viên tính tự lập của con mình bằng cách để một ít nho khô và bánh quy trong đĩa nhựa rồi đặt trong tầm với của bé. Có thể bé làm đổ một ít lên sàn nhà nhưng bạn đừng để ý mà hãy hoan nghênh những cố gắng của bé.

Ở tuổi này, con bạn muốn tự mang giày và cố gắng gài khuy áo... Chuyện này làm cho thời gian sinh hoạt buổi sáng của bạn sẽ kéo dài thêm 10 phút. Tuy nhiên, bạn vẫn sẽ có đủ thời gian nếu dậy sớm hơn thường ngày một chút. Con bạn sẽ rất phấn khởi khi được là "người giúp việc" cho bạn và có thể làm những việc đơn giản như mang lược chải đầu và nón đến cho bạn vào mỗi buổi sáng hay dọn chén đũa, muỗng để ăn cơm tối. Hãy tận dụng những lúc này để dạy cho bé tự cất đồ chơi sau khi chơi xong. Mặc dù bé chưa thể tự dọn dẹp phòng mình nhưng nếu bạn đề nghị bé cất đồ chơi trở lại vào thùng hay giúp bạn xếp sách lên kệ, bé sẽ rất thích thú cùng làm với bạn.

Khi nào phải lo lắng?

Tốc độ phát triển các kỹ năng của trẻ rất khác nhau, một số trẻ phát triển nhanh hơn các em khác cùng lứa. Nhưng nếu trẻ không tỏ ra quan tâm đến việc tự mình làm bất cứ một điều gì khi bé đã lên 2 tuổi hoặc không thể tự đáp ứng cho những nhu cầu cơ bản của mình, ngay cả việc tự ăn, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ. Nhưng hãy yên tâm, con của bạn có thể chỉ trải qua những thời kỳ quan trọng khác chậm hơn so với những trẻ cùng lứa mà thôi.

Một số trẻ em rất có ý thức về ăn mặc. Nhưng hầu hết các bậc cha mẹ lại hay phát khùng lên và không có thời gian rảnh để suy nghĩ về quần áo của bé cũng như không coi trọng lắm về màu sắc mà nhiều trẻ thích. Nếu con bạn khăng khăng đòi chọn bộ quần áo cho riêng mình, bạn nên tạo điều kiện cho bé chọn lựa. Bạn đưa cho bé 2 bộ để bé chọn một trong hai. Một số bậc cha mẹ thường tiết kiệm thời gian buổi sáng bằng cách cho bé chuẩn bị quần áo từ đêm hôm trước. Cảm giác tự hào mà bé có khi được chọn quần áo riêng cho mình sẽ làm cho bạn vui lây và quên đi những khó khăn khác.

Khả năng tự chăm sóc của trẻ sẽ tiến bộ rất nhanh trong năm đầu tiên bé chuẩn bị đi học. Hầu hết trẻ đã biết tự làm những việc đơn giản như: mặc quần áo, rửa tay, ăn uống và tắm (nhưng không nhất thiết phải làm sạch).

Càng lớn, con bạn lại càng cố gắng tự lập. Trước khi bạn nhận ra điều này, bé đã có thể tự cột dây giày và tắm bằng vòi sen. Và lúc này, việc trẻ biết giặt quần áo và nấu ăn chỉ còn là vấn đề về thời gian. Đến lúc đó, cho dù bạn có ước được chăm sóc con như hồi còn là trẻ sơ sinh một lát thôi thì bé cũng sẽ không đồng ý. Nhưng thực ra, điều này chính là sự thể hiện tính tự lập của bé và cũng chính là một phần thưởng quý báu cho những gì bạn đã làm cho bé.

(Theo Webtretho)